Humanizm
O humanitarystach, którzy użalają się nad ludzkością, można tylko powiedzieć, że szczerze ludzkości nienawidzą. Serca im krwawią na widok ludzi, i tak samo by krwawiły na widok jakiegoś odrażającego zwierzęcia. Ich niechęć do tego, co ludzkie, wydaje się wszechogarniająca i fundamentalna.
Załóżmy, że przypadkiem poznałbym słonia-malkontenta, który powiedziałby mi przy herbacie: "Odczuwam bezmierne politowanie dla moich rodaków, nieszczęsnych słoni. Są tacy wielcy i ciężcy. I co za absurd, żeby posiadać ten długi, giętki nos. A te ogromne kły - żeby pan wiedział, jak ja się ich wstydzę. Szkoda, że nasze dzieci też zawsze rodzą się słoniami. Wie pan, bardzo bym chciał mieć pięć nóg, ewentualnie trzy, bo cztery to taka nijaka, bezsensowna liczba. A poza tym nie rozumiem, za jakie grzechy słonie zostały pokarane tymi dużymi, wachlującymi małżowinami usznymi i refleksyjnym typem umysłowości" i tak dalej. Gdyby jakiś słoń żalił mi się w ten sposób, powiedziałbym: "Mój dobry słoniu, to, co ci się nie podoba, to po prostu bycie słoniem. Czujesz nienawiść nie wobec kłów, trąb, rozmiarów czy czterech nóg. Nienawidzisz słoniowości jako takiej - lub słonistości, słoństwa, słoniowatości, czy jak tam się nazywa abstrakcyjna idea".
Na tej zasadzie humanitarysta mówi: "Kocham ludzkość i głęboko nad nią ubolewam. Lituję się nad ludzkością, bo ulega chorobliwym przesądom, takim jak poezja czy miłość romantyczna. Lituję się nad nią, bo cierpi, uginając się pod ciężarem rodziny i niemądrych stresów życia rodzinnego. Wzdragam się na myśl, jak często ludzie wiążą się uczuciowo z konkretnym miejscem w przestrzeni, zwłaszcza takim, które uznają za święte. Nie znoszę tych urojeń, że liczy się jakiś tam naród czy jakiś tam sztandar. Szlocham na myśl, że tylu ludzi marnuje czas na bezsensowne rytuały. A poza tym byłoby lepiej, gdyby mężczyźni nie śpiewali pieśni wojennych, a dziewczynki nie bawiły się lalkami" - i tak dalej. W pewnym momencie trzeba powiedzieć takiemu człowiekowi: "To, co ci się nie podoba, to bycie człowiekiem. Jesteś już co najmniej o krok od nienawiści wobec ludzkości, bo litujesz się nad ludzkością dlatego, że zachowuje się w typowo ludzki sposób".
Gilbert Keith Chesterton
dr_vanini