Obserwacje astronomiczne.pdf
(
1214 KB
)
Pobierz
229357230 UNPDF
:| OBSERWACJE |:
Obserwacje gwiazd
Obserwacje nieba najlepiej zacząć od zorientowania się w kierunkach świata.
Na północy najlepszym kierunkowskazem jest Gwiazda Polarna, która znajduje
się prawie na północnym biegunie nieba. Jak ją znaleźć? Najłatwiej przez
odnalezienie Wielkiej Niedźwiedzicy, która doprowadzi nas do Gwiazdy
Polarnej. Wielka Niedźwiedzica jest gwiazdozbiorem, który przez cały rok
znajduje się na niebie nad naszym krajem. Przedłużając "tylną oś" Wielkiego
Wozu trafimy na Gwiazdę Polarną. Dobre miejsce obserwacyjne powinno
znajdować się jak najdalej od mocnych źródeł światła. Kiedy na niebie widzimy
jakieś gwiazdy, spróbujmy poskładać je w gwiazdozbiory. Gwiazdy poznamy
po tym, że ich światło nie jest spokojne, widoczny jest efekt "mrugania". Już
sama lornetka w bardzo dużym stopniu pomoże nam w obserwacji nieba.
Najlepiej jest zamocować ją na statywie, aby w pełni rozkoszować się widokiem
nieba.
UWAGA! Nie używajcie teleskopów, lornetek, nawet nie spoglądajcie
bezpośrednio na Słońce. Grozi to utratą wzroku! Jednym ze sposobów
obserwacji Słońca jest zrzutowanie obrazu przez np. lornetke na ekran np.
kartkę papieru.
Obserwacje meteorytów
Obserwując wygwieżdżone nocne niebo dostrzegamy na nim co pewien czas
przelot jaśniej lub słabiej świecącego punktu ciągnącego niekiedy za sobą
świetlistą smugę. Całe zjawisko trwa od ułamka do kilku sekund. Wywołują to
meteory czyli drobne bryłki pyłu kosmicznego zderzające się z ziemską
atmosferą. Ponieważ ziarna pyłu kosmicznego wypełniające bardzo lużnym
obłokiem przestrzeń międzyplanetarną i międzygwiezdną obdarzone są
pręskościami rzędu kilkudziesięciu km/s, więc wtargnięcie takiej bryłki materii
z tą ogromną szybkością do atmosfery powoduje jej natychmiastowe
rozżarzenie się i wyparowanie. Większość wpadających do atmosfery ziemskiej
meteorów jest bardzo mała, o wielkości ziarnka piasku, maku czy fasoli, a
jednak mimo to wytwarzany przez nie na wysokości kilkudziesięciu kilometrów
w atmosferze Ziemi obłok rozżarzonego gazu jest już dostrzegalny. Niekiedy -
bardzo rzadko - do atmosfery wpadają większe bryłki. W czasie przelotu w niej
dają one wtedy wspaniałe widowisko podobne do przelotu rakiety, sypią z
siebie iskry, wreszcie niekiedy z hukiem wybuchają. Zwiemy je wtedy
bolidami. Jeszcze rzadziej zdarzają się bryły na tyle wielkie, iż ich resztki
dolatują do powierzchni Ziemi (zwiemy je wtedy meteorytami) lub wybijają
nawet w niej leje (kratery meteorytowe). W przeciągu godziny można
zaobserwować na niebie roje meteorów promieniujących z jednego punktu
punktu zwanego radiantem. Ilość meteorów może wtedy wynosić kilkadziesiąt
na sekundę. Roje meteorów są po prostu resztkami komet. Ponieważ Ziemia
przecina co pewien czas ich orbitę, mamy obfity spadek meteorów. Najbardziej
znanym jest rój Perseid noszący swą nazwę od gwiazdozbioru Perseusza, w
którym leży jego radiant. Meteory jego najobficiej pojawiają się 12 Sierpnia.
Niektóre rodzaje obserwacji meteorów należą do najprostszych w ogóle
obserwacji astronomicznych. Wymienić tu należy w pierwszym rzędzie:
1. Zliczanie ilości pojawiających się na niebie w przeciągu pewnego
określonego czasu meteorów. Postępujemy tu w ten sposób, że wpatrując się w
pewien obszar nieba przez przecią np. godziny odnotowujemy liczbę meteorów,
jakie w tym czasie dostrzegliśmy. Wykonując obserwację taką systematycznie
w tych samych godzinach przez przeciąg długich okresów czasu i obserwując tę
samą okolicę nieba, stwierdzimy, że ilość pojawiających się w różnych okresach
czasu meteorów zmienia się. Obserwacje takie prowadzone systematycznie,
przez wielu obserwatorów miałoby dużą wartość.
2. O wiele jednak cenniejsze są obserwacje meteorów z wrysowywaniem
przebieganych przez nie po niebie dróg do mapy nieba i z jednoczesnym
określeniem ich cech charakterystycznych. Również jak i poprzednio
obserwacje takie można prowadzić bądź systematycznie przez bardzo długie
okresy czasu, bądź ograniczyć się do badania poszczególnych rojów. Dla
wykonywania tego rodzaju obserwacji należy zaopatrzyć się w mapę nieba. Do
mapy tej należy podczas każdej obserwacji możliwie jak najstaranniej wykreślić
zaobserwowane drogi meteorów numerując je kolejno. W dzienniku
obserwacyjnym należy odnotować następujące dane odnośnie dostrzeżonego
meteoru: numer kolejny. moment przelotu, blask, czas trwania, czy zostawił
ślad, uwagi. Moment przelotu należy podać z dokładnością do kilku sekund.
Blask określamy w całkowitych wielkościach gwiazdowych w drodzo
porównania z blaskiem gwiazd. Czas trwania określa się na oko z dokładnością
do ułamków sekund. Na miejsce obserwacji nadają się wszelkie miejsca
położone z dala od świateł z widocznośćią dość dużego obszaru nieba. Samą
obserwację najwygodniej wykonać w pozycji leżącej lub półleżącej, posługująć
się leżakiem. Do oświetlenia mapy nieba i dziennika należy posłużyć się latarką
o bardzo przyćmionym świetle.
3. Równie cenne są teleskopowe obserwacje meteorów. Mamy w ten sposób
możność obserwowania słabiej świecących meteorów, a zarazem możemy dużo
dokładniej wyznaczyć ich drogi na tle gwiazd. Z drugiej strony jednak bardzo
się w ten sposób ogranicza obszar obserwowanego nieba. Metoda ta dobrze się
nadaje do dokładnego wyznaczania położenia radiantu roju meteorów. Należy
wtedy obserwować okolicę radiantu. Lornetka w czasie obserwacji powinna być
umocowana na jakimś statywie i przesuwana za ruchem nieba, tak aby przez
cały czas obserwacji była zwrócona w ten sam punkt nieba. Do wrysowywania
dróg meteorów należy w tym wypadku posłużyć się dokładniajszą mapą nieba
niż przy obserwacji okiem nieuzbrojony. Amatorskie obserwacje meteorów
mają tym większą wartość, że wykonywanie obserwacji według wyżej
opisywanych metod zostało niemal zupełnie zarzucone przez zawodowych
astronomów wobec nawału innych obserwacji astronomicznych. Wykonywane
zaś przez nich obserwacje meteorów niemal całkowicie bazują na radarowej lub
fotograficznej metodzie.
Obserwacje komet
Komety są to obłoki pyłu kosmicznego obiegające Słońce po przeważnie bardzo
wydłużonych eliptycznych orbitach. Ggy kometa jest z dala od Słońca, jest
niewidoczna, gdy zbliża się do Słońca, blask jaj rośnie tak, że nieraz kometa
staje się widoczna gołym okiem jako wspaniały "ognisty" obiekt mgławicowy.
Zwykle jednak komety są widoczne tylko przez instrumenty optyczne jako
słabo świecące "mgiełki". Znamy dziś wiele komet periodycznie wracających (i
stających się widocznymi) w pobliże Słońca, ale ciągle niespodziewanie
pojawiają się "nowe" zupełnie nieznane komety i tu mamy właśnie pole do
popisu dla amatorów.
1. Poszukiwanie komet. Szukanie komety sprowadza się do dokładnego
przejrzenia lunetką lub lornetką nocnego nieba. Na wynik tych poszukiwań ma
decydujący wpływ jakość użytego do obserwacji instrumentu. Należy starać się,
aby był to instrument o możliwie jak największej średnicy obiektywu, jak
największym polu widzenia oraz małym powiększeniu. W tych naszych
poszukiwaniach odkryjemy wiele "mgiełek", ale okaże się, że są to zwykłe
mgławice, gromady gwiazd lub galaktyki, a więc obiekty "stałe". Obiekty te są
zaznaczone na mapach nieba. Po pewnym czasie obserwator nabierze takiej
wprawy, że na pamięć będzie znał położenie tych stałych obiektów
mgławicowych i mapa stanie się prawie niepotrzebna. Jeżeli jednak wśród tych
stałych obiektów mgławicowych zauważymy jakąś nową "mgiełkę", to prawie
na pewno będzie to kometa. Kometę można odróżnić po tym, że posiada z
jednej strony wypustkę mgławicową - warkocz (nie każda), a już na pewno po
tym, iż zmienia swe położenie wśród gwiazd; co prawda, powoli - aby to
zauważyć, należy odczekać przynajmniej kilka godzin. Komet najlepiej
poszukiwać w pogodne bezksiężycowe noce z doskonałą przejrzystością
powietrza, przy czym wieczorem należy przepatrywać szczególne zachodnią
część nieba, a rano - wschodnią. Bardzo dobre warunki do takich obserwacji
istnieją w górach i na wsi. Aby nieco ostudzić zapały "łowców", zwracamy
uwagę, iż statystyka wykazuje, że jeden obserwator z amatorskim instrumentem
przy bardzo wytrwałej pracy "łowi" przeciętnie jedną kometę na pięc lat
(czasem częściej, jeżeli ma szczęście). Nowo odkryta kometa dostaje nazwę od
nazwiska odkrywcy.
2. Fotometria komet. Oprócz poszukiwań nowych komet amatorzy mogą się
jeszcze zająć badaniami blasku już odkrytych komet. Komety zmieniają blask
zarówno na skutek przyczyn geometrycznych (zmiana odległości od Ziemi i
Słońca), jak również na skutek zmian fizycznych zachodzących wewnątrz
komety. Stwierdzono, iż zmiany blasku wywołane tą drugą przyczyną wiążą się
ze zmianami aktywności słonecznej. Dokładne ustalenie tej zależności wymaga
jednak dalszych obserwacji blasku komet. Badanie blasku komet i z innych
względów naukowych jest bardzo ważne. Możemy wyznaczyć albo blask całej
głowy komety, albo tylko blask jej jądra. Samo wyznaczanie blasku komety
wykonuje się tak samo, jak w przypadku gwiazd zmiennych, z tą jednak
różnicą, że lornetkę należy naregulować na obrazy gwiazd tak, aby były one
widoczne jako rozmyte plamki o średnicy równej średnicy obrazu komety.
Dopiero wtedy możemy względnie dokładnie porównać blask komety z
blaskiem gwiazd.
Teleskopy
1.Typy teleskopów.
Refraktor, czyli luneta astronomiczna używa do skupienia światła soczewki
głównej zamontowanej u wylotu tubusa, przy czym cału tubus jest tworzy
zamkniętą całość. Zalety refraktora: - ostrzejszy obraz (szczególnie przydatne w
obserwacjach planet) - zamknięty tubus (sprzęt łatwiejszy w konserwacji) Wady
refraktora: - wysoka cena w porównaniu z reflektorem o podobnej aperturze W
odróżnieniu od tego rozwiązania reflektory używają zwierciadła głównego (stąd
inna ich nazwa - teleskopy zwierciadlane) zamontowanego na przeciwnym do
wylotu końcu tubusa, przy czym tubus jest otwarty. Spotyka się różne
konstrukcje reflektorów, jednak najpopularniejszymi rozwiązaniami są układy
Newtona oraz Cassegraina.
Zalety reflektora: - małe rozmiary w porównaniu z refraktorem o tej samej
ogniskowej - szczególnie przydatny do obserwacji słabych obiektów
mgławicowych itp. Wady reflektora: - otwarty tubus (sprzęt nieco trudniejszy w
konserwacji)
Reasumując: każde rozwiązanie posiada swoje wady i zalety. Generalnie jednak
dla osoby zakupującej pierwszy w życiu teleskop zalecić można kupno
niewielkiego refraktora lub reflektora o aperturze poniżej 100mm.
Reflektor Newtona wykorzystuje do ogniskowania światła zwierciadło główne,
kierujące światło do ustawionego pod kątem 45 stopni zwierciadełka płaskiego,
umiejscowionego niedaleko wylotu tubusa, skąd jest ono kierowane do okularu.
Reflektor Cassegraina wykorzystuje do ogniskowania światła zwierciadło
główne, kierujące światło do zwierciadełka wtórnego, które kieruje je w stronę
okularu umiejscowionego poza zwierciadłem głównym, dokąd światło trafia
przez otwór wykonany w zwierciadle. Teleskop taki charakteryzuje wydłużona,
w stosunku do układu Newtona ogniskowa.
2.Dane techniczne.
Zasadniczym parametrem charakteryzującym teleskop jest jego apertura, czyli
średnica zwierciadła głównego (dla reflektorów) lub soczewki głównej (dla
refraktorów). Większa apertura powoduje skupienie większej ilości światła co
pociąga za sobą w efekcie lepsze obrazy dawane przez teleskop.
Ogniskową nazywamy długość drogi jaką przebywa światło od soczewki
głównej (zwierciadła głównego) do okularu. W większości teleskopów
ogniskowa jest zbliżona do długości tubusa, jednak w niektórych rozwiązaniach
(np. system cassegraina) może być kilkakrotnie większa niż długość tubusa.
Światłosiłą nazywamy stosunek ogniskowej teleskopu do jego apertury, np. dla
przykładowego instrumentu o aperturze 150mm i ogniskowej 2800mm
światłosiła wyniosi ok. 1:18.7 Niski współczynnik światłosiły (np. 1:6)
powoduje uzyskanie w efekcie większego pola obserwacji przy niż pole
uzyskane przy teleskopie o wysokim współczynniku światłosiły (np. 1:18).
Teleskopy o niskim współczynniku światłosiły są preferowane tam, gdzie
używa się raczej niewielkich powiększeń, przy równoczesnej potrzebie
posiadania dużego pola widzenia - np. poprzez osoby poszukujące komet.
Szukacz, czyli inaczej lunetka celownicza jest niezbędnym elementem
wyposażenia każdego większego narzędzia obserwacyjnego. Szukacz posiada
małe powiększenie przy relatywnie dużym polu widzenia, co pozwala na łatwe
ustawienie teleskopu w kierunku pożądanego obiektu. Szukacze montowane są
zwykle na podwójnych podstawkach, posiadających po trzy śruby centrujące -
przy manipulowaniu nimi należy uważać na to, aby osie optyczne szukacza i
teleskopu były do siebie równoległe, tj. aby ten sam obiekt był widoczny
zarówno w centrum pola widzenia szukacza jak i samego teleskopu. Niektóre
większe teleskopy posiadają po dwa szukacze różniące się od siebie
parametrami optycznymi.
Niektóre modele teleskopów umożliwiają wykonywanie zdjęć obserwowanych
obiektów. Czas ekspozycji który jest niezbędny do uchwycenia detali
fotografowanych obiektów wymaga jednak najczęściej zastosowania
mechanizmu zegarowego celem eliminacji konieczności ręcznej korekty
położenia teleskopu - dokonywanie takiej czynności ręcznie przez kilka, a
nawet kilkadziesiąt minut byłoby z pewnością męczące i z natury rzeczy niezbyt
precyzyjne. Mechanizm zegarowy jest niezbędnym dodatkiem do teleskopu, bez
którego nie można mówić o poważnym podejściu do astrofotografii.
Plik z chomika:
tombarsz
Inne pliki z tego folderu:
Kosmologia.doc
(1302 KB)
Elementy astronomii.pdf
(46893 KB)
La Palma Obserwatorium astronomiczne.pps
(6775 KB)
Układ Słoneczny(1).pdf
(170 KB)
Obserwacje astronomiczne.pdf
(1214 KB)
Inne foldery tego chomika:
[»F I L M Y - DOKUMENTALNE«]
[DOKUMENTALNE]
► Maszyny rolnicze i budowlane schematy instrukcje itp
★16 GALA KSW
!!! SZKOŁA PRZETRWANIA !!!!!!
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin