O obozie narodowym, ONR i „.pdf

O obozie narodowym, ONR i „młodych” – 1934

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

http://www.romandmowski.pl/druk.php?dzial=teksty&id=27

Tekst pochodzi ze strony http://www.romandmowski.pl/ .

O obozie narodowym, ONR i „młodych” – 1934

List Romana Dmowskiego do ks. prałata Józefa Pr¹dzyñskiego.

O OBOZIE NARODOWYM, ONR I „MŁODYCH”

Wiejska 11 m. 7

Warszawa, 13 lutego 1934

Drogi Ksiê¿e Prałacie,

Dziêkujê serdecznie za dobre słowo z Krynicy. Proszê mi wybaczyæ ¿em na nie

bezpoœrednio nie odpisał; czułem potrzebê napisania obszerniej po powrocie Ks. Prałata do

domu. Obecnie korzystam z najlepszej do tego okazji.

Moje zapadniêcie na zdrowiu w czasie wakacji ju¿ w jesieni całkowicie minêło, bardzo

szczêœliwie, bo w Warszawie czekała miê wcale ciê¿ka praca. Orzê jak wół, aczkolwiek

mało bardzo piszê. Tymczasem inne zajêcia na to mi nie pozwalaj¹.

Przed Polsk¹, zdaniem moim, otwieraj¹ siê tak œwietne widoki jakich od wieków nie miała.

Mo¿e ona wszak¿e z nich skorzystaæ tylko wtedy, gdy sama doroœnie do swego poło¿enia i

swych zadañ. Wszystko zale¿y od tego, czy obóz narodowy polski w tych trudnych dla

niego chwilach nie osłabnie ani w swej myœli, ani w działaniu.

Nie mam w¹tpliwoœci, ¿e wiedz¹ to dobrze nasi przeciwnicy… To te¿ dziœ za pierwsze

zadanie stawiaj¹ sobie skorzystaæ ze słaboœci czy głupoty tych czy innych ¿ywiołów w

naszym łonie, by nas rozwałkowaæ, rozbiæ na grupy nawzajem siê zwalczaj¹ce…

Jeden z mniej wytrawnych, choæ doœæ znacz¹cych „sanatorów” wypowiedział siê w

rozmowie: „my czekamy, a¿ wy siê rozbijecie, na wewn¹trz pokłócicie, a wtedy was

wykoñczymy”. Jest to jedno z sanatorskich złudzeñ, bo zlikwidowaæ obozu narodowego nikt

nie zdoła: nie jest on wyrazem, ani jakiejœ doktryny, ani jakichœ partykularnych interesów;

wyrasta on z istoty narodu, jest organizacj¹ narodowego ducha i gdy naród ¿yje, on zgin¹æ

nie mo¿e. Mo¿e on tylko nie stan¹æ na wysokoœci swych zadañ, gdy zgłupieje i gdy go

zaprz¹taæ bêd¹ wewnêtrzne rozterki.

Mam sporo danych na to, ¿e nasze kłopoty wewnêtrzne, których mamy obecnie a¿ nadto,

nie pochodz¹ jedynie z naszego łona, ale ¿e wiele siê do nich przyczyniły wpływy naszych

przeciwników, ¯ydów, masonerii i nawet “sanacji”, które takimi czy innymi drogami

wewn¹trz nas przeniknêły. Przewa¿nie ludzie sami nie wiedz¹, ¿e pracuj¹ dla

przeciwników. Uzupełniam sobie po cichu te dane i mam nadziejê w krótkim czasie dojœæ

do pełnego obrazu intryg. Tymczasem uwa¿am, ¿e lepiej o tych rzeczach nie mówiæ,

Najwiêkszym naszym kłopotem w obecnej chwili jest oddzielenie siê od nas grupy

“młodych” w Warszawie, którzy usiłuj¹ zagarn¹æ ze sob¹ wszystkich swoich

dotychczasowych podkomendnych i złapaæ pod swój wpływ jak najwiêcej młodzie¿y w

innych oœrodkach. Œwie¿o ich emisariusz (Jan Mosdorf - przyp. K.W.), z tytułem

przywódcy, był w Poznaniu. Miał tam spore powodzenie. Stamt¹d pojechał do Krakowa,

gdzie nic mu siê nie udało zrobiæ. Stamt¹d miał jechaæ do Lwowa, ale zorientowawszy siê,

1 z 3

2009-07-03 20:01

O obozie narodowym, ONR i „młodych” – 1934

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

¿e we Lwowie czeka go to samo, co w Krakowie, zaniechał ekspedycji.

Jestem w trudnym poło¿eniu, bo oni doœæ czêsto powołuj¹ siê na mnie, daj¹ nawet do

zrozumienia, ¿e ich popieram (co nie przeszkadza, ¿e tam gdzie mog¹, szerz¹ wieœci, ¿e

jestem ju¿ skoñczony, do niczego, ¿e nawet umysłowo podupadłem, ¿e mój “Przewrót” ju¿

nie zawiera nic nowego, ¿e to tylko powtórzenie “Œwiata powojennego” - robi¹ to nawet

wœród młodzie¿y gimnazjalnej). Ja zaœ nie chciałbym publicznie w gazetach ogłaszaæ, ¿e

cał¹ tê frondê surowo potêpiam, ¿eby nie dawaæ broni w rêce przeciwników.

Potêpiam j¹ nie tylko dlatego, ¿e rozbija ona jednoœæ obozu narodowego, ale ¿e sama w

sobie jest głupia i dla naszej sprawy szkodliwa.

Nikt tak dobrze jak ja, nie zdaje sobie sprawy z wielkich niedomagañ naszej pracy i walki,

z olbrzymich wad ludzi, których oni nazywaj¹ “starymi”. Nikt tak gor¹co jak ja, nie

pragn¹ł, ¿eby młodzi ich rychło zast¹pili w pracy i w jej kierownictwie. Ale có¿? Blisko od

piêtnastu lat ju¿ istnieje nowy ruch narodowy wœród młodych, a jak¿e nikłe s¹ siły, których

dostarczył on obozowi narodowemu do pracy i walki na wszystkich polach. Ani jednego

wybitnego naprawdê człowieka, czy to w dziedzinie myœli, czy te¿ czynu. Trzeba czêsto

trzymaæ na stanowisku starego, zu¿ytego czy te¿ prze¿ytego człowieka, bo nie ma wœród

młodszych takiego co by go zast¹pił.

Wielk¹ winê takiego stanu rzeczy ponoszê ja osobiœcie. Pod wra¿eniem dziejowego

przewrotu, który siê odbywa dziœ w œwiecie i w Polsce, zagłêbiłem siê w badanie jego

Ÿródeł, jego charakteru, (przede wszystkim moralnego), by móc nakreœliæ drogi na

przyszłoœæ. Pochłoniêty tym wysiłkiem umysłowym, zbyt odsun¹łem siê od spraw

praktycznych, pozostawiaj¹c je innym. Zreszt¹ wytê¿ona praca umysłowa nie bardzo siê

godzi w jednym człowieku z energiczn¹ działalnoœci¹ praktyczn¹, mówi¹c nawiasem.

Obecnie za to pokutujê; od wakacji nie dotkn¹łem pracy nad ksi¹¿k¹, do której siê byłem

przywi¹zał i któr¹ uwa¿am za bardzo wa¿n¹, a krêcê siê w robocie praktycznej, jak najêty.

Skutkiem tego mego zaniedbania, wœród starych robota siê rozparcelowała: ka¿dy działał

według swego widzimisiê, ka¿dy był królikiem na swoim podwórku, młodzi zaœ, zbyt

pozostawieni sobie, poszli wył¹cznie na wewn¹trz w kierunku organizacji, pochłaniaj¹cej

cały ich czas, nic nie robili w pracy nad sob¹, w pogłêbieniu umysłowym i moralnym (nawet

zwrot religijny wœród nich jest bardzo płytki) w zrozumieniu poło¿enia Polski i zadañ obozu

narodowego, w przygotowaniu siê do odpowiedzialnej roli kierowników ¿ycia polskiego i

walki o dziejow¹ rolê narodu; na zewn¹trz zaœ skupili cał¹ swoj¹ uwagê na opanowaniu

terenu akademickiego i na manifestacjach potrzebnych i niepotrzebnych.

Wyrosła w tych warunkach wspomniana grupa warszawska, zło¿ona z kilkunastu z¿ytych z

sob¹ ludzi, wzajemnie siê admiruj¹cych, z ogromnymi ambicjami do rz¹dzenia całym

obozem narodowym, a z umysłowoœci i z charakteru jeszcze studentów, choæ ju¿ maj¹ po

trzydzieœci parê i kilka lat. Ta siê od nas oddzieliła i próbuje poci¹gn¹æ za sob¹ cał¹

młodzie¿. To siê jej ju¿ nie udało. Jest wœród młodzie¿y du¿o ¿ywiołów, maj¹cych przewagê

i rozumu i sumienia nad nimi i ¿ywioły te pozostały w zwi¹zku z nami.

Lepiej, ¿e siê oddzielaj¹. Ich odrêbne działanie nie długo potrwa. Nie maj¹ umysłowego i

politycznego baga¿u. Lepsi powróc¹ do nas, jak ju¿ zaczynaj¹ powracaæ, gorsi po tej

drodze usun¹ siê od ¿ycia publicznego do zabiegów o interesy osobiste. Zamazywaæ tego

konfliktu dłu¿ej nie mo¿na. Trzeba nawet umyœlnie dokonaæ pewnych amputacji, ¿eby

usun¹æ ¿ywioły przeszkadzaj¹ce w zorganizowaniu obozu w jednolit¹ dyscyplinowan¹

2 z 3

2009-07-03 20:01

http://www.romandmowski.pl/druk.php?dzial=teksty&id=27

O obozie narodowym, ONR i „młodych” – 1934

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

całoœæ i w zaprzê¿eniu wszystkich ludzi do działania składaj¹cego siê na jedn¹ wielk¹

całoœæ. Tym siê teraz zajmujemy.

Napisałbym wiele wiêcej, bo wiele mam do powiedzenia. Niestety muszê zaraz list koñczyæ.

Polecam, jako informatora, ks. Prałatowi niniejszego oddawcê, któremu całkowicie ufam i z

którym dobrze siê rozumiemy.

Serdeczne pozdrowienia zał¹czam dla zacnego ks. Putza. Jak¿e jego zdrowie?

Nierychło pewnie siê zobaczymy.

Z całego serca œciskam Ksiêdza Prałata i proszê o modlitwê na moj¹ intencjê.

Wiernie oddany,

Roman Dmowski.

Tekst pochodzi ze strony http://www.romandmowski.pl/ .

3 z 3

2009-07-03 20:01

http://www.romandmowski.pl/druk.php?dzial=teksty&id=27

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: