homoseks_w_polsce.PDF

Periodyk Studentów Socjologii UO www.skns.uni.opole.pl grudzień 2007

W numerze:

 III Opolskie

Seminarium

Socjologiczne -

sprawozdanie

Drodzy Czytelnicy,

N ajpierw był „nowy” rok akademicki, następnie

„nowy” Rząd, później „nowy” skład redakcji,

(któremu de facto mam zaszczyt przewodniczyć), a

teraz „nowy” numer Interakcji.

Proponuję na początek zapoznać się z

zakresem działań poszczególnych sekcji

funkcjonujących w ramach SKNS. Nie musze już

raczej dodawać, że ta dywersyfikacja jest także

„nowością”. Podobnie zresztą jak książki polecane

w dziale CZYTELNIA . Staranny wybór

recenzowanych pozycji czytelniczych i nazwiska

wybitnych autorów mogą być tylko zachętą do ich

przeczytania.

Warto przypomnieć, że mieliśmy okazje

gościć w Collegium Civitas m. in. prof. dr hab.

Piotra Sztompkę i prof. dr hab. Marię

Wieruszewską. Było to zasługą III-go Opolskiego

Seminarium Socjologicznego .

Ponadto w tym wydaniu przeczytać można o

specyficznych wierzeniach prymitywnych ludów

zamieszkujących wyspy Pacyfiku, o sytuacji

homoseksualistów w Polsce oraz o problemie

wykluczenia społecznego ze względu na wiek.

Wspominamy także o wakacyjnym obozie

badawczym Naszych socjologów na Krymie.

Miłej lektury!

 Homoseksualizm w

Polsce

 Na zielonej Ukrainie

– obóz badawczy

naszych studentów

 Modlitwa do

odkurzacza. Czym są

kulty cargo ?

 Populizm.

Teoretyczny ogląd

zjawiska

 Ageizm…

 Jaźń w pigułce –

recenzja książki

Angelika Jukin

 Z naszego

podwórka… Czyli,

co porabia SKNS?

INTERAKCJE

Grudzień2007

III Opolskie Seminarium Socjologiczne

W czwartek 18 października w Auli Collegium Civitas o godz.11.00 odbyło się III Opolskie

Seminarium Socjologiczne. Dyskusja dotyczyła próby oceny transformacji ustrojowej w Polsce, czyli

tego wszystkiego co zdarzyło się w Polsce w ciągu ostatnich siedemnastu lat ,a odbyła się pod

tytułem: "Polska transformacja w oglądzie socjologicznym" .Opolscy socjologowie gościli takie

wybitne osobistości jak: prof. dr hab. Piotr Sztompka, ks. prof. dr hab. Janusz Mariański, prof. dr hab.

Kazimierz Krzysztofek, prof. dr hab. Maria Wieruszewska oraz prof. dr hab. Adam Jelonek.

Uczestniczący w seminarium goście dyskutowali o wspomnianym okresie w kontekście wszystkich

przejawów życia: społecznego, gospodarczego, politycznego, jak również kulturowego i

osobowościowego. Dotyczy to zarówno zmian struktury społecznej, jak i zmian w obrębie samej

struktury. O najwyższej randze opolskiego spotkania świadczy fakt, iż moderatorem był prof. Marek

S. Szczepański, wybitny polski socjolog współpracujący z Instytutem Socjologii na opolskiej uczelni.

Tytułem wstępu Seminarium rozpoczął rektor UO, prof. dr hab. Stanisław S. Nicieja oraz

dziekan wydziału Historyczno-Pedagogicznego UO, dr hab. Stefan M. Grochalski, prof. UO, po

którym głos zabrał Dyrektor Instytutu Socjologii UO, prof. dr hab. Krzysztof Frysztacki. Jako

pierwszy z gości wystąpił prof. dr hab. Piotr Sztompka. Skupił się on na temacie: „Ambiwalencje

polskiej transformacji”.

Po krótkim wprowadzeniu

nakreślił publiczności obraz

czterech traum nękających Polskę

od czasu rozpoczęcia

transformacji. I tak pierwszą

nazwał traumą kulturową.

Zwrócił tu uwagę odbiorców na

szybkie przyjmowanie wzorów

instytucji z zachodu, które

popychają naprzód procesy

transformacyjne oraz rosnącą

mobilizacje społeczną w tej

dziedzinie. Traumą w procesach

kulturowych okazuje się być brak

zaufania (o którym pisze w swej

najnowszej książce „Zaufanie”), a

który niszczy tkankę społeczną.

Chodzi tu nie tylko o sferę

publiczną-zaufanie wertykalne,

ale przede wszystkim o zaufanie

horyzontalne-do ludzi nieznajomych, obcokrajowców itp. Zwrócił również uwagę na trzy

społeczne podziały: miasto-wieś, wykształceni-niewykształceni oraz na podział regionalny ( w tle

mapy trzech zaborów).Kolejna trauma zawiera się w kategoriach społecznych. To jak się odczuwa

traumę zależy od wcześniejszych podziałów społecznych, to one wpływają na pojawienie się traum

czy ich symptomów tj.: brak zaufania, prywatyzacja sfer życia. I tu na łagodniejsze przejście traumy

(od „homo sovieticus”) wpływ miały takie czynniki jak: wykształcenie, orientacje kosmopolityczne,

udział aktywnej opozycji. Trzecią traumą okazuje się być ta na poziomie elit politycznych. Objawia

się w różny sposób. Jednym z nich jest nieumiejętność zarządzania krajem natury etycznej i moralnej.

Słabości te ukazywane są współcześnie dzięki wolnym mediom. Przedmiotem manipulacji stają się

coraz liczniejsze komisje śledcze. To również trauma ludności Polski – dotyczy tych, którym

powierzyliśmy władzę. W tym przypadku jedynym sposobem walki jest mobilizacja wyborcza.

Ostatnia - czwarta - trauma dotyczy traumy IV RP. Jej objawami według prof. dr hab. Piotra Sztompki

są pogłębiające się: kryzys zaufania oraz odsuwanie się społeczeństwa od spraw publicznych. Bowiem

zaufanie wymaga przejrzystości mechanizmów władzy, przekonania, że władza jest dla ludzi, a nie

odwrotnie. Przyczynia się do niej również brutalizacja życia politycznego (podważa zaufanie

publiczne). Podkreślone tu zostało pozytywne znaczenie autorytetu - jako kotwicy zaufania. Wyjściem

III Opolskie Seminarium Socjologiczne, (fot.: T. Paradowski)

INTERAKCJE

Grudzień2007

z traumy i ratowaniem demokracji stają się wybory, ale też wizja przyszłości, przewidywalności.

Ważne jest umacnianie rządów prawa - tzn. brak luk w prawie, porządek, prostota oraz apolityczność

instytucji pilnujących prawa oraz odpowiedzialność nie tylko szarych ludzi. Zwrócił uwagę na

potrzebę budowania i umacniania społeczeństwa obywatelskiego, które potrafi odnaleźć się w

strukturach europejskich.

Drugie wystąpienie, o tytule: „Religia i religijność Polaków w okresie transformacji

ustrojowej” wygłosił ks. prof. dr hab. Janusz Mariański. Szczególna uwagę zwrócił w stronę teorii

sekularyzacji oraz przemian religijności Polaków. Dostrzegł kryzys nowoczesności, który wynika z

niezaspokojenia potrzeb wyższego rzędu - duchowych. „Religia powraca, ponieważ nowoczesność

jest u szczytu kryzysu wartości”- mówił. Według niego tradycyjne teorie sekularyzacji wymagają

uaktualnienia. Nie udało się zaspokoić „głodu” doświadczeń ponadempirycznych. Wskazał tez na

teorię deprywacji religii.

Po krótkiej przerwie licznie zgromadzona publiczność mogła wysłuchać prof. dr hab.

Kazimierza Krzysztofka, który skupił się na temacie: „Czynniki i wskaźniki zmiany kulturowej w

Polsce w okresie transformacji”, w tym na rewolucji konsumpcyjnej. Zwrócił uwagę, iż obecnie

można zdefiniować transformację jako pęd: podniesieniu poziomu życia, zwróceniu się w stronę

potrzeb materialnych, osiąganie jakości życia przez ilość, nie jakość. Ponadto wyraził niepokój nad

traktowaniem ojczyzny przez młodych Polaków jako korporacji czy firmy - gdy nie daje pracy

wyjeżdżam i szukam tam gdzie ona jest, oraz na tabloidyzację jako brak zapotrzebowania na wysoka

kulturę. Poruszył również kwestię społeczeństwa sieciowego, mobilnego oraz podkreślił znaczenie

zróżnicowania społecznego, które korzystnie wpływa na rozwój kraju (Polska jako kraj jednorodny).

W kolejne zagadnienie dotyczące Polskiej Transformacji wprowadziła nas prof. dr hab. Maria

Wieruszewska z tematem: „Dylematy transformacji w świetle kapitału społeczno-kulturowego wsi

(przeoczone konsekwencje, nieoczekiwane napięcia)”.

Ostatnim mówca był prof. dr hab. Adam Jelonek, który nakreślił pesymistyczną wizję stanu

demograficznego Polski za parę lat, odnajdując się w temacie„Perspektywiczna sytuacja

demograficzna Polski a potrzeby badań socjologicznych”. Szczególną uwagę publiczności

zgromadzonej w Auli Collegium Civitas zwróciły problemy takie jak: spadek dzietności kobiet,

wydłużenie długości życia przeciętnie o 7,5 lat oraz emigracje z miast do wsi, ubogacając je barwnymi

przykładami. Przedstawił również niepokojące dane, w świetle których liczba ludności Polski będzie

malała do tego stopnia, że w roku 2030 ma być nas mniej o 2,5 mln, nie wliczając strat emigracji.

Jednak rozmiary owej strasznej wizji zależą w dużym stopniu od kondycji polskiej rodziny oraz

prowadzonej polityki państwa.

Konferencja zakończyła się kilka minut po 18, a jej niewątpliwą zaletą okazała się

rezerwa czasu dla każdego mówcy, która została wykorzystana przez publiczność w formie

długiej i gorącej dyskusji nad całościowym obrazem Polski po roku 1989.

Natalia Baron

INTERAKCJE

Grudzień2007

Homoseksualizm w Polsce

„Szlachetny rzecz każdą z różnych stron ogląda i nie ma uprzedze ń 1 . ” Jak słusznie zauważył

Konfucjusz nie należy pochopnie wysnuwać wniosków, wręcz przeciwnie każdy problem musi się

stać przedmiotem wielostronnych i obiektywnych badań. Tylko wtedy jesteśmy w stanie odkryć

prawdę i otworzyć oczy nieświadomym. Homoseksualizm jest pojęciem każdemu bliskim, choć

jednocześnie dalekim, bo nawet jeżeli teoretycznie wiemy, to tak naprawdę nie rozumiemy, a często

nie chcemy zrozumieć. „Homoseksualista to osoba, której pociąg płciowy jest wyłącznie lub prawie

wyłącznie skierowany do osób własnej płci i która wyłącznie lub prawie wyłącznie w ten sposób

uzyskuje zadowolenie seksualne” 2 . Ilekroć pada to hasło powstaje pewne społeczne pobudzenie,

wnioskować można, że jest to temat nieobojętny, a skoro tak, należałoby przyjrzeć mu się bliżej .

Według danych umieszczonych na stronie internetowej prowadzonej przez osoby

homoseksualne, bądź przyjaźnie do nich nastawione homoseksualiści w Polsce stanowią 3-5%

ludności 3 . Mniejszość nieliczna, która budzi olbrzymie emocje i choć w ciągu ostatnich kilkunastu lat

Polacy stali się bardziej tolerancyjni, to, jednak, co jakiś czas jesteśmy świadkami jakichś

skandalicznych wybryków. Społeczeństwo kształtuje swoje przekonania poprzez obserwację. Kto w

naszym państwie wpływa na postawy, kreuje je, czasem posługując się manipulacją? Pozwolę

wymienić sobie zasadnicze el ementy: Kościół Katolicki oraz media.

Filozof Paul Thiry Holbach stwierdził kiedyś, iż „nic nie daje takiej

władzy nad ludem jak zabobon 4 ” . By mieć prawdziwą władzę nad

ludem trzeba dać im temat zastępczy, który będzie „mydlił oczy” i

zasłaniał gorzką prawdę. Takim tematem przez wiele stuleci była

kwestia Żydów, których obwiniano o zarazy, kryzysy gospodarcze i

inne katastrofy.

Wracając do głównego wątku, postaram się, w pierwszej kolejności,

skupić się na Kościele Katolickim. Silna pozycja Kościoła

Katolickiego w Polsce wpływa na stosunek społeczeństwa do osób

homoseksualnych. Według przygotowanego przez stowarzyszenie

Lambda Warszawa i Kampanię Przeciw Homofobii w 2002r. raportu o

dyskryminacji i nietolerancji ze względu na orientację seksualną w

Polsce, prawie 25% gejów i lesbijek doświadczyło dyskryminacji w

Kościele. Duża część grupy jako przykład dyskryminacji podaje publiczne wypowiedzi księży

podczas kazań i występów publicznyc h 5 . Jednym z przykładów może być list prymasa Glempa z

2000r. z okazji świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku, w którym poruszył on dwa rodzaje zła, tym

drugim- groźniejszym jest homoseksualizm jako „zło przenikające do kultury, prawa i obyczajów, pod

nazwą wolności.” To właśnie Kościół Katolicki jest najczęściej oskarżany o szerzenie homofobii.

Kościół natomiast oskarża homoseksualistów o promowanie „mody na homoseksualizm” 6 . Wyraźnie

zarysowuje się konflikt pomiędzy stronami. W Polsce religia katolicka ma pozycję dominującą, dziwić

więc nie powinno, że zdecydowana część katolickiego społeczeństwa, a zwłaszcza ludzie starsi,

podzielają poglądy kleru. Grupa ta jest bowiem bardzo konserwatywna i podatna na sugestie.

Ważny jest także element przekazu tych informacji, odpowiedni komentarz, który ulegnie

internalizacji i zaczniemy go uważać za nasz punkt widzenia. Bo czyż jedzenie nie smakuje lepiej, gdy

jest doskonale opakowane? Takim opakowaniem jest IV władza- media! Społeczeństwo karmione

wizerunkiem homoseksualisty jako złego człowieka, pewnie nie zmieniłoby zdania, bo i dlaczego

miałoby to zrobić. 7 X 2001r. w TVP1 w jednym z odcinków programu Nocne Rozmowy ,

przedstawiono homoseksualistów, którzy wychowali dzieci. Pisarz Jerzy Nasierowski, opowiadał jak

przez kilkanaście lat samotnie wychowywał 2 chłopców. Wychowani przez niego mężczyźni są

heteroseksualiatami oraz twierdzą, że bycie wychowanym przez homoseksualistę nauczyło ich

tolerancji. Udowodniono tym samym, że homoseksualiści mogą być dobrymi ojcami i

1 K. Boczkowski, Homoseksualizm, Warszawa 1988, s. 11.

2 Tamże, s. 11.

3 www.homoseksualizm.pl.

4 www.mysli.com.pl/cytaty.

5 R. Biedroń, „ Nieerotyczny dotyk”. O hipokryzji i homofobii Kościoła Katolickiego w Polsce , [w:] Homofobia po polsku ,

pod red. Z. Sypniewskiego i B. Warkockiego, Warszawa 2004, s. 201.

6 Tamże, s. 204.

[za:] www.wikipedia.pl

INTERAKCJE

Grudzień2007

wychowawcami 7 . IV władza to przecież i gazety, które także kształtują opinię publiczną, przecież

każdy w zaciszu domowym lubi poczytać kolorową gazetkę, a jeżeli tytuł jest popularny tzn., że musi

w nim być zawarta prawda. Ale w tym wypadku prawda ma dwa oblicza. Można przedstawić

czytelnikowi informację w sposób jak najbardziej obiektywny, lub można „zarazić” go swoim

własnym punktem widzenia. Ci ostatni w sposób mniej lub bardziej zawaluowany ukazują

„prawdziwe” oblicze interesującego zagadnienia. Pojawiają się hasła, że homoseksualiści nie mogą się

pogodzić z najbardziej pierwotnym prawem natury, że są najbardziej krzykliwą i brutalną grup ą 8 .

Autorzy „zaszczepiają” w czytelnikach zdeformowane definicje, np. że tolerancja to znoszenie

inności, podczas gdy hasło to oznacza szacunek, a znoszenie oznacza tyle co niechęć. Czy czytelnik

może pod wpływem hasła: „czy homoseksualna rewolucja musi wygrać? Nie” 9 , nabrać negatywnego

odczucia do zjawiska? Tak, ponieważ momentalnie skojarzy on rewolucję ze zmianą starego ładu i

pomyśli, że nie może on do owego zwycięstwa dopuścić. W taki oto sposób prasa wpływa na

zwykłego człowieka. Są jednak i roztropniejsi dziennikarze, którzy stawiają pytania, na które

czytelnik sam musi odpowiedzieć, apelują do moralności ludzkiej pytając np. czy heteroseksualny

katolik ma prawo do oceny moralnej katolika homoseksualist y 10 , a zauważając ksenofobiczne

postawy, pragną je odmienić, lecz stosując bierna i obiektywną postawę. Niektórzy dziennikarze

próbują ponadto łamać stereotypy i tak np. w artykule Doroty Malesy autorka łamie stereotyp

homoseksualisty jako mężczyzny zniewieściałego, ukazując jego militarne zainteresowania. Przybliża

nam mentalność homoseksualisty, który jest pragnącym ciepła człowiekiem, a nie tylko chcącym się

wyżyć seksualnie zwierzęciem 11 .

Społeczeństwo polskie XXI wieku powoli, choć z pewnym wysiłkiem zrzuca „konserwatywną

skorupkę”, a świadczyć może o tym coraz częstsza obecność osób homoseksualnych w rodzimych

filmach, gdzie postrzegani są w sposób jednoznacznie pozytywny. Doskonałym przykładem jest

Sebastian z serialu pt.: Magda M ., jest on dobrze usytuowanym młodym człowiekiem, dodatkowo

szczęśliwie zakochanym, a środowisko, w którym się znajduje jest mu niezwykle przychylne.

Polacy uczą się tolerancji, co nie pozostaje bez echa w pozostałych krajach europejskich. Unii

Europejskiej potrzebna jest nowoczesna Polska bez kompleksów i uprzedzeń, tylko poprzez edukację i

tolerancję jesteśmy w stanie zmienić negatywną opinię o naszym kraju.

Agnieszka Buczkowska

Arcimowicz K., Obraz mężczyzny w polskich mediach, Gdańsk 2003

Biedroń R., „ Nieerotyczny dotyk”. O hipokryzji i homofobii Kościoła Katolickiego w Polsce , [w:] Homofobia

po polsku , pod red. Z. Sypniewskiego i B. Warkockiego, Warszawa 2004

Boczkowski K., Homoseksualizm, Warszawa 1988

Domagalik M., Druga płeć- w tym sęk , „ Wprost ” 2004, nr 1147 polsku , pod red. Z. Sypniewskiego i B.

Warkockiego, Warszawa 2004

Lisicki P., Gejolucja , „ Wprost ” 2006, nr 1227

Malesa D., Ten w skórze to gej , „ Newsweek ” 2006, nr 36

www.homoseksualizm.pl

www.mysli.com.pl/cytaty

Literatura:

7 K. Arcimowicz, Obraz mężczyzny w polskich mediach, Gdańsk 2003, s.218.

8 P. Lisicki, Gejolucja , „ Wprost ” 2006, nr 1227, s. 48.

9 Tamże, s. 50.

10 M. Domagalik, Druga płeć- w tym sęk , „ Wprost ” 2004, nr 1147, s. 52.

11 D. Malesa, Ten w skórze to gej , „ Newsweek ” 2006, nr 36, s. 86.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: