Wojny Austrii z Turcją prowadzone w XVI-XVIII w..pdf

(261 KB) Pobierz
Wojny Austrii z Turcją prowadzone w XVI-XVIII w.
IMPERIUM OSMAŃSKIE I JEGO DZIEJE
Page 1 of 7
Austro-Tureckie wojny
DodaneprzezDarkoldnia06sierpień2006
PowrótdoDziałTematyczny || PowrótdoDziałArtykułów
WojnyAustriizTurcjąprowadzonewXVIXVIIIw.
Pierwszezbrojnezatargiikonfliktyrozpoczęłysięzchwilą
zetknięciasięnaobszarzeWęgierekspansjihabsburskieji
tureckiej.PośmierciLudwikaJagiellończyka,któryzginąłw1526
rokuwbitwiezTurkamipodMohaczem,koronęczeskąi
węgierskąotrzymałFerdynandHabsburg.Równocześniejednak
królemWęgierobranoJanaZapolyęmającegopoparcieTurków.
Wlatach15271529FerdynandpodejmowałprzeciwkoZapolyi
wyprawy,takŜetenwezwałnapomocTurków,doprowadziłoto
dopierwszej,zwielu,wojnyaustriackotureckiej.Konfliktyte
byłyrywalizacjąoprzejęcietzw.„wielkiejschedywęgierskiej”.
Wojna15291533
Rozpoczęłasięinwazjąarmiitureckiej,którąkierowałosobiściesułtanSulejmanWspaniały,którywyruszył
nawyprawęwojennąprzeciwkocesarstwuwdniu10.05.1529roku.Napoczątkuwrześniaarmia
osmańskapokrótkimoporzezałogicesarskiejwkroczyładostolicyWęgier–Budy,astądniemal
natychmiastpomaszerowałanaWiedeń.DotarłaonapodtomiastojuŜ24.09,aw3dnipóźniej,
rozpoczętooblęŜenie,podwodząsamegosułtana.ObronąWiedniadowodziłdoświadczony,71letniksiąŜę
MikołajvonSalmorazfeldmarszałekWilhelmvonRogendorf.ArmiaosmańskastałapodmuramiWiednia3
tygodnie.14.10.nagleiniespodziewaniedlaobrońców,zaniechałaoblęŜeniaipodjęłaodwrót.
Wtym,czasieczęśćosmańskiejarmii(wtymgłównieTatarzy)dowodzonaprzezYahyaGaziMehmeda
maszerowałajeszczedalejnazachód.ZwaŜniejszychtwierdzzdobyłaonaBrnonaMorawachi
RegensburgwBawarii.Innaarmia,dowodzonaprzezbejaMalkoczogluKasymadotarładoVaduziwzięła
wjasyrsynaksięciaLichtensteinu.WpołudniowejAustriizdobyłaGraz,orazMariborwSłowenii.Wyprawa
osmańskaosiągnęłaswójgłównycel,jakimbyłoosadzenienatroniewęgierskimJanaZapolyi.Ferdynand
austriackiniezostałpokonanyinieustąpiłzZach.CzęściWęgier.ZachowałtakŜetytułkrólaWęgier.
UtrataprzezFerdynandawiększościterytoriumnaleŜącegokiedyśdoKrólestwaWęgier,dotarciesił
osmańskichpodmuryWiedniabardzonadszarpnęłoautorytetHabsburgów,zachwiałoichapetytyna
hegemonięnadEuropą.Byłopewne,ŜeFerdynandniemaszanszostaćkrólemcałychWęgier.
Wpaździerniku1530rokubratFerdynanda,cesarzKarolVwysłałdo
SulejmanaposłówzpropozycjąuznaniaFerdynandakrólemWęgierna
tychsamychwarunkachcoJanaZapolyę,jednakSulejmanofertętę
odrzucił.Obiestronypodjęłydziałaniawojenne.KiedypaszaKasym
oblegałSzigetvár,wojskaFerdynandapodeszłypodBudę,którąprzez
2miesiącebroniło3.000osmańskichi10.000węgierskichŜołnierzy
JanaZapolyi.
W1532rokuwielkaarmiatureckadotarładopograniczaAustrii,ale
wobeczebraniaprzezHabsburgówpodWiedniemznacznychsił
Sulejmanniezaryzykowałstarcia,usiłowałtylkobezpowodzenia
zdobyćKöszeg,apóźniejprzezStyriępowróciłwgranicetureckie.
OdtądkonfliktzHabsburgamiokreślaćbędzieliniępolitycznąTurcji
przezprzeszłopółtorawieku.22.06.1533rokupodpisanoformalne
zaniechaniedziałańwojennych,aw1538rokuzawartoprzypoparciu
tureckimtajnyukładwWielkimWaradynie(24.02.1538)między
FerdynandemiZapolyą.Obydwajpanującyuznalisięnawzajemza
królówlegalnych:FerdynandmiałpanowaćwWęgrzechzach.,Zapolya
wSiedmiogrodzieiwsch.Węgrzech.
Wojna15411545
W1540rokuzmarłZapolyaicesarzuznałpretensjesułtanadoobsadzeniatronuwęgierskiegoprzez
członkówroduZapolyichzawygasłewmyślpoprzednichumówisamogłosiłsiękrólemWęgier.Sulejman
nieprzystałnatenstanrzeczyiwobroniesynaJanaZapolyi,młodegoJanaZygmunta,wszcząłnową
kampanię,wwynikuktórejw1541rokuTurcyzajęlidlasiebieBudę,którastałasięsiedzibąnowej
prowincji(paszałyku).Węgrynapóltorawiekurozbitezostałynatrzyczęści:zachodniąipółnocno
zachodniąpodwładząHabsburgów,środkową–jakotureckipaszałykzestolicąwBudzie,orazwschodnią
(Siedmiogród),gdziejakolenniktureckiosadzonybyłJanZygmunt.Węgrystałysięodtądterenem
http://www.osman.livenet.pl/print.php?type=A&item_id=36
2008-04-06
IMPERIUM OSMAŃSKIE I JEGO DZIEJE
Page 2 of 7
stałychwalk.
W1542rokusilnechrześcijańskiesiłypodwodząbrandenburskiegoelektora
JoachimaHohenzollerna17.11ponowniepodeszłypodBudęiprzystąpiłydojej
oblęŜenia,jednakpodwóchnieudanychgeneralnychszturmach,zwaŜywszyna
prawdopodobnedłuŜszeoblęŜenie,napóźnąjuŜporęroku,jakinaewentualne
nadejścieodsieczy,24.11.odstąpiłodmurówmiastainakazałodwrót.Sułtan
SulejmanwyruszyłnaWęgry23.04.1543roku,wdniu04.06.zająłPesc(Peszt)i
10.08.Esztergom(polskanazwaOstrzyhom).Byłśrodeklata,jednakSulejmannie
wydałrozkazuponownegomaszerowanianaWiedeń.Zdobytetwierdzeprzyłączył
dopaszałykuBudaipowróciłdoKonstantynopola.Formalnezawieszeniebroni
zawartodopierow1547roku,aFerdynandmusiałcoroczniepłacićsułtanowi
30.000dukatów„podarku”,faktycznieharaczu.Takwięc20letniawalkaoWęgry
zakończyłasięcałkowitymsukcesemTurcji,którejpanowaniewtymkrajuzostało
mocnougruntowane,Habsburgomzaśdostałasięniewielkatylkojegoczęść.
Wojna15511562i15661568
Wlatach15511566ziemiewęgierskiestałysięznowuwidowniąkrwawychstarćzTurkami.Doszło
bowiemdodwóchkolejnychwojenopanowanienaWęgrzech.Dwórwiedeńskiuchylałsięodpodjęcia
działańnaszersząskalę,ograniczyłsiędobezpośredniejobronyterytoriumaustriackiego,pozostawiając
habsburskączęśćWęgierbezwiększejobrony,którąpozostawionosamymWęgrom.Pierwszyetapwalk
zakończyłsięnadotychczasowymstanieposiadaniaizawartow1562rokutraktatpokojowyw
Konstantynopolu,utrwalającypodziałWęgierwedleistniejącegostanu,aSiedmiogróduznał
zwierzchnictwolennesułtana.PodtrzymanotakŜezobowiązanieFerdynandadoskładaniacorocznego
haraczu.
Obrona Szigetvru - Zrnyi Mikl–s w ataku na Turk–w
W1566rokuSulejmanWspaniałyzorganizowałkolejnąwielkąwyprawęprzeciwkoHabsburgom,co
doprowadziłodokolejnegokonfliktuzbrojnego.Ponowniejaktomiałomiejscewpoprzedniejwojniedwór
wiedeńskiograniczyłsiędobezpośredniejobronyziemaustriackich.WtychwarunkachTurcyzdobywali
zamekpozamku,napotykającwszędziezaciekłyibeznadziejnyopórzałógwęgierskich.Turcyopanowali
Temesvar(Temeszwar)iSzigetvár(Szeged),podktórymjeszczewtrakcieoblęŜeniazmarłSulejman
Wspaniały.Obronątegomiastadowodziłsłynnywęgierskiwódzipolityk,zpochodzeniaChorwat,Zrínyi
Miklós,którypoległśmierciąbohaterską.TurkomnieudałoimsięzdobyćEgeru,któryzwycięskooparłsię
oblęŜeniu.Pośmiercisułtanawalkiosłabły,ajegonastępca,SelimII,zrezygnowałzwielkichplanów
swojegopoprzednikai17.02.1568rokuzawarłwAdrianopolurozejmzMaksymilianemII,którypośmierci
Ferdynanda(1564)przejąłspuściznęhabsburską,awrazzniąikoronęwęgierską.Jegopostanowienia
byłypodobnedopoprzednichukładówtj.HabsburgowieuznawaliwładzęTurcjinadwiększączęścią
Węgierinadalzobowiązanibylidopłaceniaharaczu.
Wojna15931606(tzw.”długawojna”lubwojna15letnia)
http://www.osman.livenet.pl/print.php?type=A&item_id=36
2008-04-06
IMPERIUM OSMAŃSKIE I JEGO DZIEJE
Page 3 of 7
WojnatoczyłasięnaziemiachWęgier,Słowacji,Chorwacji,SiedmiogroduiWołoszczyznyzezmiennym
powodzeniem.ZrazuTurcyosłabieniwalkaminainnychfrontach–PersjiiMorzuŚródziemnym–ponosili
poraŜki.PierwszewalkiitobezwypowiedzeniawojnyrozpoczęliTurcy.W1591rokukonfliktgraniczny
pomiędzybejlerbejemBośniiSerbiiHassanemPasząabanemChorwacjiTomaszemErdödymdoprowadził
donajazdutegopierwszegonaziemiechorwackie,podlegającekrólowiwęgierskiemu.CesarzRudolfII
zaprzestałpłaceniaTurkomtrybutuzWęgier.W1593rokuarmiacesarskapokonałasiłyHassanaPaszyw
bitwiepodŠišakiem,abejzginąłwwalce.Następstwemtejklęskibyłowypowiedzeniewojnyprzezsułtana
MuradaIIIaustriackiemucesarzowiRudolfowiII.
NafronciewęgierskimTurcypoczątkoworównieŜodnosililokalnesukcesy:m.in.opanowanie:Veszprému
–1593iGyır(polskanazwaJawaryn)29.09.1594.JednakitutajzaczęliponosićporaŜki.W1594roku
ksiąŜęsiedmiogrodzkiStefan(Istvan)Batoryjakihospodarowiemołdawskiiwołoski,zawarlizcesarzem
przymierzewymierzoneprzeciwTurkom.Wzmocniłotoznaczniefrontantyturecki.W1595rokuruszyła
wyprawatureckapodwodząwielkiegowezyraSinanaPaszy,którymiałprzywrócićporządekw
naddunajskichlennachsułtana.TurcyzostalijednakpokonaniwbitwiepodGiurgiuimusielisięwycofać.
Wdniu01.07.1595rokuwojskacesarskierozpoczęłyoblęŜeniewaŜnejtwierdzyEsztergom(polskanazwa
Ostrzyhom)ipo62dniachoblęŜenia,wdniu02.09.zmusilidowódcęgarnizonuLalęMehmedaPaszędo
kapitulacji.SukcesytewywołałyfalęoptymizmunaWęgrzech.Zdawałosię,Ŝepanowanietureckiewtym
krajudobiegłokońca.
W1595rokuzmarłsułtanMuradIIIinatronwstąpiłjegosyn,MehmedIII.Nowy,dynamicznywładca
poprowadziłnowąkampanięnaWęgrzech.W1596rokupo6dniowymoblęŜeniuzdobyłEgeripokonał
armięarcyksięciaMaksymilianaHabsburga(brataRudolfaII)wbitwiepodMezökeresztes.Wlatach1597
1600walkitoczyłysięzezmiennymszczęściem,obiestronyzajmowałyitraciływęgierskietwierdze.
Wojskacesarskieodbiłyzrąktureckichm.in.(28.03.1598)Gyır(Jawaryn).WtymsamymczasieStefan
BatoryzrzekłsięsamodzielnościioddałSiedmiogródwewładanieHabsburgów.WtensposóbKrólestwo
WęgierskieiKsięstwoSiedmiogrodzkiezostaływ1598rokunanowozjednoczone.Nienadługojednak.
Rządyaustriackiewywołałyjednakniezadowoleniestanów,któreoddaływładzęnadkrajemAndrzejowi
Batoremu.
TymczasemdoSiedmiogroduw1599rokuwkroczyłhospodar
wołoskiimołdawskiMichałWaleczny,wwalceznimzginąłAndrzej
Batory,iwporozumieniuzdworemhabsburskimobjąłtamwładzę.
ByłotopierwszezjednoczenieSiedmiogroduzksięstwami
rumuńskimi,którestałysiępraktycznieniezaleŜnewzględem
Cesarstwa,PolskiiImperiumOsmańskiegoWkrótceiMichałponiósł
klęskęrozbityprzezwojskapolskie,anastępniezamordowanyprzez
dowodzącegonatymtereniegenerałaaustriackiego.Mołdawięi
WołoszczyznęzajęliPolacy,agdycisięwycofali,wkroczylitam
Turcy.Siedmiogródopanowałowojskocesarskie.Wtymczasie
wojskatureckiew1600r.opanowałyKanizsę(Nagykaniza)na
Węgrzech,alewrokpóźniejutraciliSzékesfehérvár.W
SiedmiogrodziedowładzypowróciłporaztrzeciZygmuntBatory
(1601),alejuŜw1602r.oddałksięstwoponownieHabsburgom.
TurcywtymsamymrokuzdołaliodzyskaćSzékesfehérvár.
WSiedmiogrodziew1604rokuwybuchłoantyhabsburskiepowstanie
hajdukówpodwodząStefanaBocskaya.PowstańcyzwycięŜyliw
bitwiepodAlmosd(15.10.1604).Wlutym1605rokuBocskayzostał
obwołanyKsięciemSiedmiogrodu,awkrótcepotemzawarłzwielkim
wezyremtureckimLalaMehmedemPasząukład,namocyktórego
sułtanmiałprzyznaćksięciusiedmiogrodzkiemutytułkrólaWęgier.Dokońca1605rokuwojskacesarskie
zostaływypartezSiedmiogrodu.NaterenieWęgierteŜimsięniewiodło.Armiatureckapodwodzą
wielkiegowezyraLalaMehmedaPaszęzkońcemsierpnia1605rokurozpoczęłaoblęŜenieEsztergomu
(Ostrzymom),utraconego10latwcześniej,aktóregobroniłwówczasobecnywezyr.Po35dniach
oblęŜenia03.10twierdzaskapitulowałaaLalaMehmedwtensposóbzmyłhańbę,jakananimciąŜyła,za
kapitulacjęipoddanietwierdzyw1595roku.
TureckienajazdydotarłyaŜnaziemieaustriackieistyryjskie.KolejnesukcesyTurkówspowodowałyzwrot
wpolityceBocskaya.Wdniu09.02.1606rokupodpisałzRudolfemII,pokójwWiedniu.Najegomocy
Bocskayzrzekłsięroszczeńdotytułukrólewskiego,zachowałSiedmiogródiuzyskałodHabsburgównowe
nabytkinaWęgrzech,wtymTokajiSzatmar.Habsburgowiezobowiązalisięprzestrzegaćwęgierskich
prawiwolnościreligijnych.DziękitemuSiedmiogródpozostałoddzielnymksięstwemlawirującymmiędzy
HabsburgamiiTurcją.PokójzWęgramiułatwiłzawarciepokojuzTurcją,któryzawartowdniu
11.11.1606rokuwmiejscowościZsitvatörök,uujściarzekiŽitavy(Zsitva)doDunaju.Pokójten,zawarty
na20lat,potwierdzałdotychczasowystanterytorialny.Turcjaosłabionarezygnowałazdalszychzdobyczy.
WichrękachpozostawałyEger,Esztergom(Ostrzyhom)iKanizsa,wewładaniuHabsburgówpozostało
http://www.osman.livenet.pl/print.php?type=A&item_id=36
2008-04-06
IMPERIUM OSMAŃSKIE I JEGO DZIEJE
Page 4 of 7
m.in.Gyır(Jawaryn).
WarunkitegopokojubyłyotyledlaHabsburgówkorzystne,ŜeTurcjazrzekłasiędotychczasowego
haraczuiuznawałarównorzędnośćsułtanaicesarza,copozwoliłonanawiązanienormalnychstosunków
dyplomatycznychmiędzyWiedniemaStambułem.PokójwZsitvatöröknieuregulowałproblemówWęgieri
niemógłuchronićichprzednastępnymiwojnami.Konfliktistniałtakdługo,jakWęgrypozostawały
podzielonemiędzykrólazroduHabsburgów,sułtanatureckiegoiksięciasiedmiogrodzkiego.SamiWęgrzy
byliwrogonastawienizarównodocesarzyniemieckich,jakiTurków.
Wojna16621664
Kryzyswewnętrzny,jakiprzeŜywałaTurcjauschyłkuXVIiwpierwszej
połowieXVIIwieku,orazjejzaangaŜowaniewwojnachzPolską,Persjąi
WenecjąprzerwałynadłuŜszyczaszmaganiazAustrią.Ekspansjaturecka
przeciwcesarstwuodnowiłasięwokresiewładzywezyrówzroduKöprülü.W
dalszymciąguchodziłoospórdotyczącyWęgieriSiedmiogródu.Protestancki
iniepodległościowyodłamszlachtywęgierskiejoddawnabuntowałsię
przeciwnietolerancyjnejiantywęgierskiejpolityceHabsburgów.
NiejednokrotniezwracałsięopomocdoTurcji.Głównympowodem
zadraŜnieniabyłtymrazemSiedmiogród,wktórymoddawnakrzyŜowałysię
wpływytureckieihabsburskie.WielkiwezyrMehmedKöprülüusunąłztronu
nieposłusznegolennika,księciaJerzegoIIRakoczego.Tronponimobjął
powolnyTurkomAkosBarcsay.
PonieudanejpróbieodzyskaniawładzyiśmierciJerzegoIIRakoczego(1660)
pretensjedotronusiedmiogrodzkiegowysunąłwódzpokonanegoksięcia,
JanosKemeny,któryprzypomocycesarzaLeopoldaIpokonałAkosa
Barcsayaizdobyłwładzę.Turcyzdecydowalisięwtedynainterwencję,
rozgromiliKemenegoorazposiłkującegooddziałyaustriackieiosadzilinatronieposłusznegoimMichała
ApafiegoI.Wtensposóbdoszłodowybuchukolejnejwojnytureckoaustriackiej.
Wkwietniu1663rokuwielkiwezyrFâzylAhmedKöprülüuzyskałnominację
sułtananadowódcęwwojniezHabsburgami.Odpoczątkudziałań
wojennychTurcy(1663)odnosilisukcesy,zdobywającwieletwierdzi
ufortyfikowanychmiastm.in.:Újvár(NoweZamkinaSłowacji),Wielki
Waradyn(OradeawRumunii),Novigrad(NógradwIstrii),Nitrę.Pochód
Turkówzostałjednakpowstrzymanyprzezzałogisilniebronionychtwierdz
austriackich.PodczasSejmuRzeszywRatyzboniecesarzLeopoldI
zaapelowałopomocdoswoichniemieckichwasali.Posiłkiprzysłały
Hiszpania,Francja,Brandenburgiaiinnepaństwaniemieckie.Podkoniec
1663banChorwacjihrabiaMikołajZrinyizwycięŜyłsiłytatarskienadrzeką
Murą.W1664rokuwojskaosmańskieprzystąpiłydokolejnejofensywnej
wyprawy.MaszerującwzdłuŜbieguRabyTurcydotarlidoSzentgotthard
(St.Gotthard),gdzienapotkali60tysięcznąarmięaustriackoniemiecko
francuskąpoddowództwemsławnegomarszałkacesarskiegoRajmunda
Montecuccolego.Natarcieprzeszło100tysięcznejarmiiosmańskiejFazyla
AchmedapaszyKöprülüzakończyłosięniepowodzeniemipokilkudniowych
walkach(0106.08.1664)Turcyrozpoczęliodwrót,straciwszywbitwie6.000ludzi.
Austriacyniewykorzystalisukcesuinieprzeszlidonatarcia.Dwórwiedeńskiwobawie,bysukcesyna
Węgrzechniewzmocniłysiłopozycjiantyhabsburskiej,postanowiłwycofaćsięzwojny.Wdniu10.08.1664
rokuwVasvár(niem.nazwaEisenburg)niedalekoWiedniapodpisanoukładpokojowy,pozostawiającyw
rękachTurkówÚjvár(NoweZamki)iNovigrad.Innemiasta,jaknp.WielkiWaradyn(Oradea)iNitrę,
TurcyoddaliAustriakom,którzywzamianwyrzeklisięmieszaniasięwsprawySiedmiogrodu,uznanegoza
strefęwpływówPorty.PonadtoAustriacywypłaciliTurcji200.000czarnychgroszytytułemodszkodowania
wojennego.PortazeswejstronyobiecałaniepopieraćopozycjiantyhabsburskiejnaWęgrzech.
Wojna16831699(takŜejakowojnaLigiŚwiętej)
WlatachnastępnychTurcymimoprowadzonychwojenzWenecją,
PolskąiRosjąpopieralinadalpowstaniaantyhabsburskienaterytorium
Węgierpodległymcesarzowi.Bezpośredniąprzyczynątejwojnybyło
antyhabsburskiepowstaniewSiedmiogrodzie,którewybuchłow1672
roku,anasiliłosięw1678roku,kiedytojegoprzywódcązostałEmeryk
Thököly.PowstaniewęgierskiespotkałosięzŜyczliwąpostawąTurcji,
chociaŜsamwezyrFazylAchmedpaszaprzeciwnybyłotwartej
interwencjinarzeczodnoszącychsukcesypowstańców,zwanych
http://www.osman.livenet.pl/print.php?type=A&item_id=36
2008-04-06
IMPERIUM OSMAŃSKIE I JEGO DZIEJE
Page 5 of 7
powszechniekurucami.Popieralijejednakbardziejotwarciepograniczni
tureccynamiestnicy.
ZanimdoszłodowielkiejtureckiejwyprawyprzeciwAustrii,oręŜosmańskiicesarskistarłysięzesobą
podczasdziałańprowadzonychprzezThökölyego.JuŜwgrudniu1681r.wódzwęgierskiprzekroczył
granicehabsburskiejitureckiejczęściWęgiernaczeleswoichpowstańcóworazoddanychmupod
komendęoddziałówzpodległychTurkomejaletówwęgierskich,zSiedmiogrodu,Bośni,Rumelii,Mołdawiii
Wołoszczyzny.DowodziłnimiHassanpasza,bejlerbejWielkiegoWaradynu.Armiataopanowała
Debreczyn,alewkrótcezostaławypartaprzezwojskacesarskie.Latem1682rokuoddziałyThökölyego
otrzymałyznacznetureckieposiłki,którymikierowałpaszabudzyński,Ibrahim.Ponownieprzekroczono
granicecesarstwa,opanowującm.in.Koszyce,LewoczęiTokaj.NiebawemThökölyotrzymałodsułtana
insygniawładzykrólewskiejiuznałsięlennikiemTurcji.PotychwstępnychsukcesachwcałymImperium
OsmańskimrozpoczęłysięprzygotowaniadowielkiejwyprawyprzeciwAustrii.
Zwiosną1683r.podwodząKaraMustafywyruszyłaprzeciwAustrii
wielkaarmiaturecka,wspomaganaprzezchanatatarskiego,księcia
siedmiogrodzkiegoApafiegoikurucówThökölyego.Wojskaaustriackie
–dawnymzwyczajem–szybkoopuściłyterytoriumWęgier,takŜe
TurcybezwiększegooporustanęlipodWiedniem.ZagroŜonaAustria
wezwałanapomocpaństwaRzeszyNiemieckiejorazzawarławmarcu
1683rokusojuszzPolską.Wlipcu1683rokuKarolLotaryńskizdołał
pokonaćTurkówwbitwiepodPreszburgiemorazwsierpniupod
BisambergiemioczekiwałnanadejścieposiłkówzRzeszyizPolski,
abyjaknajszybciejprzybyćzodsiecząobleganejstolicyAustrii.Z
początkiemwrześniapodWiedeń,którybroniłsiępodwodząErnesta
RudigeraStarhembergaprzedprzewaŜającąpotęgątureckąresztkami
juŜsił,zbliŜałysięwojskacesarskiepodwodząks.Karola
Lotaryńskiego,wspomaganeoddziałamibawarskimiisaskimioraz
armiapolskaJanaIIISobieskiego.Siłytepopołączeniusiępod
ogólnymdowództwemkrólapolskiegouderzyłynaoblegających
WiedeńTurków.12.09.1683r.doszłodobitwy,wktórejTurcyponieśli
miaŜdŜącąklęskę.WistocielosAustrii,aprzedewszystkimWęgier,
zostałwówczasrozstrzygnięty.WczasieodwrotuTurcypróbowaliraz
jeszczestawićopórpołączonymwojskomSobieskiegoiksięcia
LotaryńskiegopodParkanami,aleitamponieśliklęskę(09.10).W
wynikutejprzegranejbitwywojskapolskoaustriackie,pohonorowej
kapitulacjitureckiejzałogi(28.10)zajęłyEsztergom(Ostrzyhom).Wnastępstwiedwóchwielkich
zwycięstwrozpoczęłosięwyzwalanieWęgierzniewolitureckiej.
>>>Więcejinformacjioodsieczywiedeńskiej...
Zpoczątkiem1684r.podprotektoratempapieŜaInnocentegoXIzawiązałasięprzeciwTurcjiLigaŚwięta
(Austria,Polska,Wenecja,od1686r.równieŜRosja).Mimoznacznychsiłzebranychprzezświętąligę
wojnazTurkamiszłapoczątkowoopornieibezwiększychmilitarnychsukcesów.Dopierow1685r.Austria
wspomaganaprzezwojskaMaksymilianaIIEmanuela,elektorabawarskiegoorazLudwikaks.
Badeńskiego,zaczęłaodnosićnaBałkanachwiększezwycięstwa.Zdobytom.in.silnątwierdzę:Újvár
(NoweZamki).Wrokpóźniej(1686)po3miesiącachoblęŜeniapadłaBuda,wnastępnymroku
(12.08.1687)rozbitoTurkówwbitwiepodMohaczem,w1688r.zdobytoBelgrad.24.09.1689r.wojska
cesarskiepokonałyarmięosmańskąpodNiszem.WwynikutychsukcesówopanowanocałyobszarWęgier,
któreznalazłosiępodpanowaniemhabsburskim.
W1687r.zebrałsięsejmwęgierskiwPreszburgu(Bratysławie).WęgrzyuznalinanimprawaHabsburgów
dotronuwęgierskiego.Koronawęgierskamiałabyćodtąddziedziczonawmęskiejliniidynastii.Wten
sposóbWęgrynacałestuleciazwiązałysięzAustrią.W1690r.Turkomudałosię,dziękizaangaŜowaniu
AustriiwwojniezFrancją,odzyskaćNisz,BelgradicałąSerbię.Austriaprzystąpiładoofensywyprzeciw
Turkomw1691r.Latemtegoroku,19sierpnia,podSlankamen,przyujściuCisydoDunaju,29tysięczna
armiacesarskapodwodząmargrabiegoLudwikaBadeńskiegorozgromiłaprawie90tysięcznąarmię
wielkiegowezyra,FazylaMustafypaszyKöprülü,którypoległwbitwie.Wkrótcepotempokrótkim
oblęŜeniuopanowanoWielkiWaradyn(Oradea).SukcesytepozwoliłyAustriinazajęcieSiedmiogrodu.
WkolejnychlatachwojskacesarskieztrudemodpierałyTurkówna
Węgrzech,alepoprzejściowychniepowodzeniach,11.09.1697r.
podSentą(Zentą)wWojwodinie,nadrzekąCisą,ksiąŜęEugeniusz
Sabaudzkinaczele40.000Ŝołnierzyrozgromiłprawie60tysięczną
armiętureckądowodzonąprzeznowegosułtanaMustafęII.
ZwycięstwotoprzypieczętowałoostatecznietriumfAustriinad
TurcjąiutrwaliłozdobyczeHabsburgównaBałkanach.Dopieropo
http://www.osman.livenet.pl/print.php?type=A&item_id=36
2008-04-06

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin