Największe bitwy XX wieku - Iwo Jima.pdf

(3921 KB) Pobierz
7110682 UNPDF
NAJWIĘKSZE
BITWY
scan - zawisza
xx WIEKU
WOJCIECH ZALEWSKI
PAWEŁ TYMIŃSKI
IWO JIMA
AMERYKAŃSKA OFENSYWA NA PACYFIKU 1942-45
Latem 1942 roku, niewiele miesięcy po
przystąpieniu do wojny, Japończycy pano­
wali nad całym obszarzem Indochin, opa­
nowali Malaje, Sumatrę, Borneo, Jawę, Ti­
mor, część Nowej Gwinei, Wyspy Salomo­
na, Wyspy Gilberta, Wyspy Marshalla,
Wakc. Ich wojska lądowe okupowały dużą
część Chin. Nic udała się jednak próba
zdobycia całej Nowej Gwinei. Niepowo­
dzeniem zakończyły się dla Japończyków
bitwy na Morzu Koralowym 7-8 maja 1942
roku i o Midway 3-5 czerwca 1942. Ta
ostatnia, jak się później okazało, była pun­
ktem zwrotnym w całej wojnie na Pacyfi­
ku. Mimo, iż Japończycy po tej klęsce zdo­
byli jeszcze Attu i Kiska na Aleutach, ini­
cjatywa zaczęła przechodzić w ręce
Amerykanów. Gdy 7 sierpnia 1942 roku
wojska amerykańskie wysadziły desant na
Guadalcanal - jednej z wysp Salomona, Ja­
pończycy rozpoczęli wprowadzanie w życie
planu "Z", w którym zakładano obronę
zajmowanych pozycji.
Sprzymierzeni rozpoczęli operacje za­
czepne obierając w pierwszej kolejności za
cel m. in. Wyspy Komandorskie oraz Attu,
Kiska i Ellice. W listopadzie 1943 roku za­
jęto Wyspy Gilberta, w styczniu i lutym
1944 - Wyspy Marshalla. Jako następne w
ręce Amerykanów dostały się Wyspy Salo­
mona, opanowano też dużą część Nowej
Gwinei, neutralizując w ten sposób Rabaul
na Nowej Brytanii jako bazę wypadową dla
japońskiej marynarki. Po tych niepowodze­
niach Japończycy musieli opracować nowy
plan obronny. Zakładał on obronę na Ma­
rianach, Wyspach Palau, zachodniej części
Nowej Gwinei, na Timorze, Jawie i Suma­
trze. Planowano także stoczenie walnej bi­
twy powietrzno - morskiej.
Amerykanie, nie zważając na zacięty
opór, zamierzali kontynuować atak na za­
chód. Ich celem było oczyszczenie całej No­
wej Gwinei i zdobycie Marianów, a nastę­
pnie wysp Palau. W toku prowadzonej ofen­
sywy doszło do bitwy na Morzu Filipińskim,
Dyplom nadawany przez
pilotów uczestnikom
ataków TF58 na Iwo Jimę
w lecie 1944 roku,
podczas których zniszczono
na jej lotniskach
ponad 60 japońskich
samolotów.
w której amerykańska dola odniosła duży
sukces.
Klęska ta oznaczała dla Japończyków
konieczność kolejnej modyfikacji planu de­
fensywnego. Zakładał on obronę Riukiu,
Tajwanu, Filipin, Timor'u, Jawy i Sumatry.
Zanim jednak armia cesarska zdołała przy­
gotować się do obrony, Amerykanie rozpo­
częli atak na Saipan, Guam i Tinian na Ma­
rianach. 20 października 1944 roku na Leyte
(Filipiny) wylądowała 6 Armia Amerykań­
ska i w ciągu kilku dni rozszerzyła poważnie
obszar posiadania. W dniach 23-26
października na morzu otaczającym Leyte
doszło do największej bitwy morskiej II woj­
ny światowej. W wyniku tego starcia flota
japońska poniosła zupełną klęskę i nie była
już więcej brana pod uwagę jako niebezpie­
czny przeciwnik. Po zdobyciu Leyte Amery­
kanie wylądowali na wyspach Luzon i Min-
doro. 4 lutego 1945 pierwsze oddziały wkro­
czyły do Manili, zdobytej ostatecznie 23
lutego.
W czasie, gdy trwały jeszcze walki o Fili­
piny, dowództwo amerykańskie rozpoczęło
przygotowania do operacji przeciwko Japo­
nii. Komitet Szefów Połączonych Sztabów
USA już w połowie 1944 roku zlecił naczel­
nemu dowódcy amerykańskich sil zbrojnych
środkowego obszaru Pacyfiku, admirałowi
Nimitzowi, zintensyfikowanie działania lot­
nictwa bombowego przeciw Wyspom Japoń­
skim, zablokowanie wysp od strony morza
oraz z powietrza. Wyznaczono też 19 lutego
1945 roku jako najpóźniejszy termin zajęcia
jednej lub kilku wysp z archipelagu Nampo,
do 1 kwietnia zaś opanowanie części wysp z
archipelagu Riukiu.
Admirał Nimitz postanowił, że jako
pierwszą zdobywać będzie wyspę Iwo Jima,
należącą do grupy wysp Volcano z archipe­
lagu Nampo. Dlaczego tę wyspę, a nie inną?
Istniała jedna podstawowa przyczyna.
Już od połowy listopada 1944 roku samoloty
amerykańskie rozpoczęły regularne bombar­
dowania ośrodków przemysłowych w Japo­
nii. Do tych operacji startowały z lotnisk
położonych p.a opanowanych już Marianach
(Tinian, Guam, Saipan). Tylko jeden typ
bombowców amerykańskich mógł dokony­
wać takich ataków - był nim B-29. Jednak
nawet dla tych samolotów pokonanie 2500
km w jedną stronę było nie lada proble­
mem. Podczas tak dalekich lotów B-29 mógł
przenieść tylko 1/3 maksymalnego ciężaru
bomb. Lecąc bez osłony myśliwskiej, samo­
loty stawały się łatwym łupem Japończyków.
Patrząc na mapę, zauważyć można od
razu, iż z Marianów do Japonii przelatuje
się dokładnie nad Iwo Jima. Na wyspie tej
znajdowały się dwa lotniska już użytkowane
i trzecie w trakcie budowy. Nimitz uważał,
iż wraz z zajęciem Iwo Jimy amerykańskie
lotnictwo dysponowałoby bazą u wrót Japo­
nii, dzięki czemu w sposób wyraźny zmniej­
szyłyby się straty wśród personelu lotniczego
oraz istniałaby możliwość wprowadzenia do
walki przeciwko Wyspom Japońskim samo­
lotów myśliwsko-bombowych USAAF. Na­
leży zaznaczyć, że Iwo Jima była jedyną wy­
spą w tym rejonie na której można było
zbudować lotniska.
6
PRZYGOTOWANIA DO OPERACJI
W japońskim planie obronnym "Ten"
wysp Nampo nie traktowano jako obszaru
ważnego strategicznie. Wynikało to z dużej
odległości wysp od wybrzeży metropolii,
przez co ani flota, ani lotnictwo - w stanie w
jakim znajdowało się pod koniec 1944 roku
- nie mogło wydajnie wspierać obrońców.
Garnizon wyspy stanowiła 109 DP oraz od­
działy wzmocnienia. Dowódcą obrony został
generał por. Tadamichi Kuribajachi.
Zdając sobie sprawę, iż celem kolejnego
ataku amerykańskiego będzie Iwo Jima, do­
wództwo japońskie wydało rozkaz, by już od
grudnia 1944 roku przygotowywać wyspę do
walk obronnych. Doświadczenia z walk na
Marianach pokazały że umocnienia nabrzeż-
ne nie są w stanie oprzeć się niszczącej sile
artylerii okrętowej. Dlatego też na Iwo Ji­
mie przyjęło inną metodę. Pozostawiono
bez obrony plaże, na których mogły wylądo­
wać wojska amerykańskie, a całość sił skon­
centrowano wewnątrz wyspy z zadaniem wy­
krwawienia przeciwnika w walkach obron­
nych na rozbudowanych pozycjach, a
następnie - jeżeli to będzie możliwe - znisz­
czenie sil inwazyjnych. Do tego celu Japoń­
czycy wykorzystali naturalne pieczary, roz­
budowując je w punkty oporu. W skałach
wykuto tunele łączące poszczególne stano­
wiska obronne. Jako stałe punkty ogniowe
wykorzystano ponadto posiadane czołgi. Po­
szczególne stanowiska obrony połączone zo­
stały w węzły i sektory obrony. Minowano
obszary, na których obawiano się użycia
przez nieprzyjaciela czołgów. Obrońcy ko­
pali też rowy przeciwpancerne. Najsilniejszy
system obrony powstał na górze Suribachi i
w centrum wyspy. Na każdym odcinku szko­
lono żołnierzy, lak by byli przygotowani na
każdą ewentualność, wpajając im zasadę
"ani kroku w tył".
Na wyspie stacjonowało 13586 żołnierzy
i 7347 marynarzy. Mieli oni na wyposażeniu
361 dział kalibru powyżej 75mm (oraz
100000 pocisków), 300 dział przeciwlotni­
czych (150000 pocisków), 2000 karabinów
maszynowych (22 miliony pocisków), 130
moździerzy
pocisków),
12
(11700
Zgłoś jeśli naruszono regulamin