hist_med.pdf
(
1485 KB
)
Pobierz
HISTORIA MEDYCYNY
kademiaMedycznaweWrocławiu
HISTORIA
MEDYCYNY
Pytania egzaminacyjne
Praca zbiorowa,
Redakcja A.
[2009]
CZĘŚĆ I – str. 4-62
len.
22. Rola religii chrześcijańskiej i muzułmańskiej w przekazie wiedzy sta-
rożytnej.
23. Salerno jako wzorcowe kształcenie w zakresie medycyny średnio-
wiecznej.
24. Europejski charakter kształcenia medycznego w Średniowieczu (Uni-
wersytety).
25. Odrodzenie. Andreas Vesalius i jego rola w rozwoju wiedzy medycz-
nej.
26. Nauczanie medycyny w języku narodowym – Paracelsus.
27. Odkrycia naukowe i wynalazki techniczne epoki Oświecenia - pozna-
nie przez doświadczenie.
28.Nauczanie przy łóżku chorego - szkoła Hermana Boerhaave (1668-
1738)
29. Reformy Komisji Edukacji Naukowej i jej twórcy.
30. Starsza wiedeńska szkoła kliniczna.
31.Mlodsza wiedeńska szkoła kliniczna - rozwój anatomopatologii.
32.Chirurgia w starożytnym Rzymie, Indiach i Egipcie.
33. Cyrulicy, balwierze i łaziebnicy – chirurgia cechowa.
34. Europejskie szkoły medyko-chirurgiczne.
35. Rozwój aseptyki i antyseptyki.
36. Rozwój wiedzy medycznej na temat środków znieczulających i usypia-
jących:
37. John Brown (1736-88), Franciszek Broussais (1772-1838) i ich kon-
cepcje terapeutyczne.
38. Samuel Fryderyk Hahnemann (1755-1843) – twórca homeopatii.
39. Teoria magnetyzmu zwierzęcego – Franciszek Mesmer (1734-1815).
40. Akupunktura, chiropraktyka - kręgarstwo, irydodiagnostyka.
41. Mechanistyczna teoria zdrowia i choroby
42. Alchemia i jej związki z medycyną i farmacją.
43.Wodolecznictwo w perspektywie historycznej
44. Kartezjańskie źródła nowoczesnej neurologii i psychiatrii.
45. Wynalazki techniczne i ich zastosowanie w diagnostyce medycznej.
46. Rozrodczość – ginekologia i położnictwo.
1. Nauczanie medycyny w Warszawie, Hiacynt Dziadkowski, Franciszek
Dybek
2. Akademia Medyko - Chirurgiczna i Szkoła Główna Warszawska. Tytus
Chałubiński, Wiktor Szokalski, Henryk Hoyer, Ludwik Hirszfeld.
3. Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego, Witold Orłowski.
4. Krakowskie tradycje kształcenia medycznego, Maciej Miechowita,
Wojciech Oczko, Józef Struś i ich dzieła.
5. Reformy Komisji Edukacji Narodowej, Andrzej Badurski, Rafał Czer-
wiakowski, Jędrzej Śniadecki.
6. Krakowski okres działalności Józefa Dietla.
7. Lekarze społecznicy Poznania i Częstochowy.
8. Kształcenie medyczne i farmaceutyczne w Wilnie, Jan Piotr Frank, Jó-
zef Frank, Wacław Pelikan, Jędrzej Śniadecki.
9. Wydział Lekarski Uniwersytetu Stefana Batorego 1918-1940.
10. Kształcenie w zakresie medycyny we Lwowie – Studium Medyko-
chirurgiczne, Wydział Lekarski do 1918r.
11. Wydział lekarski Uniwersytetu Jana Kazimierza, główni przedstawicie-
le.
12. Okoliczności kaźni Profesorów Lwowskich.
13. Przed uniwersyteckie i uniwersyteckie nauczanie medycyny we Wro-
cławiu do 1945.
14. Rok 1945 we Wrocławiu, uczeni i uczniowie - życie codzienne.
15. Związki naukowe i personalne Lwowa i Krakowa.
16.Wykształcenie medyczne w starożytnej Babilonii, Egipcie i Indiach.
17. Prądy filozoficzne starożytnej Grecji i ich wpływ na rozwój wiedzy
medycznej.
18. Hipokrates i jego dzieło, normy postępowania lekarskiego, normy
etyczne.
19. Szkoła aleksandryjska, początki obserwacji anatomicznych.
20. Patologia solidarna kontra patologia humoralna
.
21. Encyklopedyści i eklektycy – początki poznania anatomicznego – Ga-
2
47. Postrzeganie roli krwi w organizmie człowieka – badania naukowe.
48. Epidemie dawniej i dziś i ich wpływ na postęp w zakresie higieny
49. Magia i zabobon dawniej i współcześnie.
50. Wpływ militarnego charakteru władzy na stosunek do człowieka i jego
zdrowia- spartańskie wychowanie- eugenika.
51. Wiwisekcje na ludziach i zwierzętach. Etyczne uwarunkowania ekspe-
rymentów medycznych.
16. „Kozioł ofiarny―: trąd w Starym Testamencie i korzenie wyklucznia.
Leprozoria średniowiecza
17. Katastrofa demograficzna: „Czarna Śmierć―.
18. Zrozumieć chorobę: trzy modele wyjaśniające przyczyny pandemii
(przed narodzinami bakteriologii).
19. Pokonać chorobę: średniowieczne próby powstrzymania ekspansji
zarazy.
20. Społeczno-polityczne konsekwencje dżumy.
21. Konsekwencje kulturowe dżumy: nowe motywy w sztuce.
22. „Woda która się wsącza‖: wpływ dżumy na zmianę norm higienicz-
nych.
23. Broń biologiczna: ospa i upadek kultur prekolumbijskich.
24. Epidemia ospy, wariolizacja i wakcynacja.
25. Ospa we Wrocławiu. Globalna akcja eradykacji ospy prawdziwej.
26. „Syfilis sive morbus galllicus―: kiła u progu epoki wczesnonowoŜyt-
nej.
27. „Noc z Wenus życie z Merkurym―: leczenie kiły XVI-XIX w.
28. Zbawczy arsen: przełom w terapii.
29. Błogosławiona penicylina: odkrycie sulfonamidów i antybiotyków.
30. „Od kiły do AIDS―. Kiła w dwudziestym wieku.
31. „Cholera znaczy upływ żółci―: tryumfalny pochód cholery w Europie.
32. Pułapka dogmatu: zabiegi medyczne i wzrost śmiertelności w czasach
epidemii.
33. „Błogosławieństwo w przebraniu―: pozytywne konsekwencje epidemii
cholery.
34. „Umoralnienie czystości―: od higieny ciała do idei higieny społecznej.
35. Stereotyp brudnego imigranta: mikrobiologia a rasizm.
36. Badania nad gruźlicą w obozach koncentracyjnych.
37. Luis Pasteur i narodziny mikrobiologii.
38. Lekarz z Wolsztyna – wkład Roberta Kocha w rozwój bakteriologii.
39. Badania nad dodatkowymi składnikami pokarmowymi. Kazimierz
Funk.
40. Choroba Żeglarzy: szkorbut
41. Wiek industrializacji i urbanizacji: era krzywicy
CZĘŚĆ II – str. 62-109
1. Pierwsze formy hospitalizacji: asklepiejony, jatrejony, waletudinaria.
2. „Mentalność tajgetajska―: stosunek do nieuleczalnie chorych w staro-
żytności.
3. „Res sacra miser―: domus hospitalis i system opieki szpitalnej w Śre-
dniowieczu.
4. Idea „Wielkiego Zamknięcia―: szpital generalny. Zadania szpitala gene-
ralnego w okresie wczesno nowożytnym.
5. Narodziny psychiatrii i formy terapii psychiatrycznej XVIII-XIX.
6. „Brudne ręce― Ignacy Philipp Semmelweis i walka z gorączką połogo-
wą.
7. W stronę sukcesu: Joseph Lister i zasady antyseptyki.
8. Rygor higieniczny: aseptyka. Wkład J. Mikulicza – Radeckiego w roz-
wój metod aseptyki.
9. Anatomia w Starożytności. Szkoła aleksandryjska
10. Od medycyny sądowej do anatomii. Procedura sekcji w Średniowie-
czu.
11. Narodziny anatomopatologii: od narządowej do komórkowej teorii
choroby.
12. Od sztuki do nauki: diagnostyka pięciu zmysłów i nowe techniki dia-
gnostyczne.
13. Z historii transplantacji: od pierwszych transfuzji do transplantacji
narządów.
14. Nadzieja dla milionów? Regulacje prawne i problemy etyczne współ-
czesnej transplantologii.
15. Powody wycofania trądu z Europy. Związki trądu z gruźlicą.
3
42. Ratunek dla milionów: odkrycie insuliny
43. „Studnia młodości―: pierwsze badania nad hormonami płciowymi.
44. Tajemnicze wole. Odkrycie hormonów tarczycy.
45. Odkrycie enzymów.
lekarskiego dbały w tym czasie Warszawskie Towarzystwo Lekarskie oraz
Rada Lekarska Królestwa Polskiego.
Hiacynt Dziarkowski (1747-1828), wspomniany wyżej pierwszy dziekan
Wydziału Akademicko-Lekarskiego, wykładał patologię (od 1817 miał
tytuł profesora). Oprócz uczestniczenia w założeniu Wydziału, do jego
największych zasług zalicza się rozpowszechnianie szczepienia przeciw
ospie w Królestwie Polskim. Wcześniej, podczas insurekcji
kościuszkowskiej, był generalnym szatbsmedykiem armii polskiej. Był też
botanikiem. Wydał "Poradnik domowy", "Wybór roślin krajowych" i inne.
Andrzej Franciszek Ksawery Dybek (1783-1826). W latach 1803-1817 był
chirurgiem wojskowym, a od 1817 roku profesorem chirurgii na Wydziale
Lekarskim Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Był dyrektorem
kliniki chirurgicznej, wykładowcą, dziekanem wydziału lekarskiego,
członkiem kilku towarzystw naukowych. Ulepszył wiele narzędzi
operacyjnych. W 1820 roku przyczynił się do stworzenia Warszawskiego
Towarzystwa Lekarskiego. Ogłosił wiele prac, m.in.: 'O klinice
chirugicznej', 'Uwagi nad niektóremi chorobami i operacyami'.
CZĘŚĆ I
1. Nauczanie medycyny w Warszawie, Hiacynt Dziadkowski,
Franciszek Dybek
Pierwszą uczelnię typu akademickiego uruchomiono w Warszawie w 1809
r., kiedy to z inicjatywy lekarzy – Augusta Wolffa, Hiacynta
Dziarkowskiego, Józefa Czekierskiego i Franciszka Brandta – oraz asesora
farmacji, Józefa Celińskiego, powstał Wydział Akademicko-Lekarski.
Hiacynt Dziarkowski został pierwszym dziekanem, Satnisław Staszic
prezesem tegoż wydziału. Pierwsi wykładowcy podjęli się dydaktyki
bezpłatnie. Problemów było ówcześnie wiele, w tym także brak polskich
podręczników. Profesorów czekała pionierska praca przygotowania
wszystkiego od początku, w tym polskiej terminologii lekarskiej. W 1816
roku Wydział Akademicko-Lekarski wszedł w skład powołanego przez
władze zaborcze Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Wydział
kształcił lekarzy na 2 poziomach nauczania. 1) lekarzy „wyższych‖ –
magistrów, przyjmowanych na studia po maturze, których zajęcia trwały 5
lat, a absolwenci mogli ubiegać się o stopień doktorski; 2) lekarzy
„niższych‖ – chirurgów I i II rzędu, akuszerów, okulistów, dentystów i
aptekarzy, przyjmowanych na studia po ukończeniu szkoły wydziałowej,
których kształcenie trwało 3 lata. W 1829 r., zasady te ujednolicono
(wszystkich obowiązywała matura i pięcioletni okres edukacji).
Uniwersytet funkcjonował do października 1831 r., kiedy to po Powstaniu
Listopadowym zlikwidowano wszystkie wyższe uczelnie Królestwa
Polskiego. Akademickie nauczanie medycyny w Warszawie zostało
przerwane na 26 lat, a o rozwój naukowy i zawodowy środowiska
2. Akademia Medyko - Chirurgiczna i Szkoła Główna Warszaw-
ska. Tytus Chałubiński, Wiktor Szokalski, Henryk Hoyer, Lu-
dwik Hirszfeld.
Co się działo
przed
Akademią Medyko – Chirurgiczną?
W 1816 r. Wydział Akademicko-Lekarski wchodzi w skład powołanego
przez władze zaborcze Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Uni-
wersytet funkcjonuje do października 1831 r., kiedy to
po Powstaniu Li-
stopadowym zlikwidowano wszystkie wyższe
uczelnie Królestwa Polskie-
go
. Nauczanie medycyny w Warszawie zostaje przerwane na 26 lat, a o
rozwój naukowy i zawodowy środowiska lekarskiego dbają w tym czasie
Warszawskie Towarzystwo Lekarskie oraz Rada Lekarska Królestwa Pol-
skiego.
4
Akademia Medyko – Chirurgiczna
Warszawy przybył
Henryk Hoyer
i objął katedrę fizjologii. Dwa pierwsze
lata w Akademii były teoretyczne, następnie w większości poświęcone
klinkom. Klinikę terapeutyczna początkowo połączoną z diagnostyczną
zorganizował w Szpitalu Dzieciątka Jezus lekarz praktyk
Tadeusz Chału-
biński
. Szpital ten liczący prawie 600 łóżek był wtedy największy w kraju.
Otwarcie kliniki terapeutycznej – 1860/1861r., było w niej 20 miejsc. T.
Chałubiński był prekursorem mało znanej metody opukiwania i osłuchi-
wania pacjentów, czym podbił serca i umysły studentów. Zajęcia ze stu-
dentami, dwa razy dziennie obchody na klinice zabierały Chałubińskiemu
mnóstwo czasu, do tego dochodziła praktyka prywatna. Dlatego zlecone
mu prelekcje z patologii ogólnej i szczegółowej wraz z terapią przyjął
Włodzimierz Dybek. Katedrę chirurgii operacyjnej otrzymał Aleksander
Le Brun, jego klinika również liczyła 20 lóżek. Był dobrym wykładowcą,
miał szczęśliwą rękę do operacji, jako jeden z pierwszych zastosował w
czasie operacji znieczulenie eterowe(1847), a później jako pierwszy –
chloroformowe. 10 łóżek miał Władysław Tyrchowski, profesor położnic-
twa, stale walczący z gorączką połogową. W drugim kwartale 1862 roku
powstały w ramach akademii dwie nowe Kliniki: okulistyczna utworzona
przez Wiktora Szokalskiego i psychiatryczna utworzona przez Romualda
Pląskowskiego.
W 1855r. Aleksander II zleca przygotowanie wniosku w sprawie „otwarcia
wyższego lekarskiego zakładu w Warszawie celem zadośćuczynienia miej-
scowej potrzebie w umiejętnych lekarzy‖
1 października
1857r
. rozpoczyna się nauka na Akademii Medyko – Chi-
rurgicznej.
Przyczyny
jej utworzenia:
wiele epidemii w Cesarstwie
brak odpowiedniej liczby lekarzy
chwilowa liberalizacja w Rosji
typowo zawodowy zakres szkolenia -> mało niebezpieczny dla za-
borcy
Szybko zostają obsadzone stanowiska wykładowców przedmiotów teore-
tycznych, stanowiska wykładowców przedmiotów klinicznych mogły jesz-
cze pewien czas poczekać, jako że cały kurs trwał 5 lat. Prezydentem Aka-
demii mianowano Fiodora Cycurina, który był bardzo życzliwie nastawio-
ny do społeczeństwa polskiego, pragnął obsadzić stanowiska profesorskie
„elementem miejscowym‖. Pewnie dla tego zwrócił się z prośbą w tym
zakresie do Wiktora Szokalskiego. Akademia była podporządkowana Mi-
nisterstwu Oświaty i kuratorowi okręgu naukowego królestwa, otrzymała
przywileje należne wyższym uczelniom, mogła promować docentów, w
przyszłości profesorów.
26 marca 1961 Aleksaner Wielkopolski został dyrektorem Komisji
Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia. Jeszcze przed objęciem tego
urzędu wysunął postulat o przywrócenie Uniwersytetu Warszawskiego
oraz zażądał usunięcie kuratora źle usposobionego do istniejącego szkol-
nictwa polskiego. Cycurin składa dymisję, a jego funkcję przejmuje cza-
sowo profesor Andrzej Janikowski. W 1862r. na miejsce zlikwidowanej
Akademii Medyko-Chirurgicznej powstaje czterowydziałowa
Szkoła
Główna
, z Wydziałem Lekarskim. Rektorem został szczery polski patriota
Józef Mianowski, a pierwszym dziekanem wydziału lekarskiego – jednego
z czterech wydziałów na uczelni – Aleksander Le Brun. Zachowany został
podział z AMCh na „część teoretyczną‖, mieszczącą się na placu Staszica,
i kliniczną, która początkowo pozostała w Szpitalu Dzieciątka Jezus. Pro-
wadzone były wzorowo przez Chałubińskiego, który także dofinansowy-
Na pierwszy rok zapisało się 247 osób. Najważniejsza i najtrud-
niejsza była anatomia którą wykładał najpierw Ludwik Neugebauer, a w
wkrótce jego miejsce zajął
Ludwik Maurycy Hirszfeld
,
uzdolniony anatom
ze szkoły francuskiej, „preparator jakich mało na świecie‖. Anatomia była
wykładana w tzw. teatrze anatomicznym przy ulicy Zgody, tuż przy Szpi-
talu Dzieciątka Jezus. Mniej więcej w tym samym czasie co Hirszfeld do
5
Plik z chomika:
vanuatu3
Inne pliki z tego folderu:
Anastezjologia.wmv
(97208 KB)
Aseptyka.wmv
(39309 KB)
grupy krwi.avi
(99534 KB)
Gruźlica.wmv
(159532 KB)
Insulina.avi
(93302 KB)
Inne foldery tego chomika:
biochemia
embriologia
fizjologia
immunulogia
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin