Centralną część doktryny ekonomicznej Marshalla zajmuje jego teoria popytu, podaży i równowagi, będąca w znacznej mierze syntezą dorobku ekonomii klasycznej i koncepcji szkół kierunku marginalistycznego. Twórcy ekonomii klasycznej przyznawali pierwszeństwo podaży; Menger i Walras eksponowali role popytu, a Jevons nawet uznał wartość wymienną za całkowicie zależną od popytu. Marshall znalazł wyjście kompromisowe, wskazując na współzależność popytu, podaży i ceny.
Prawo popytu głosi, że im większa jest ilość towaru, zaoferowana na sprzedaż, tym mniejsza jest cena, po jakiej znajdzie się nabywców. Jeszcze prościej można powiedzieć, że popyt wzrasta ze zniżką ceny i spada z jej wzrostem. Marshall wprowadził do ekonomii ważne pojęcie elastyczności popytu. Tłumaczy ono reakcję nabywców na zmiany cen różnych rodzajów dóbr i reakcję samej ceny na zmiany w popycie efektywnym.
W ramach teorii popytu mieści się interesująca koncepcja renty konsumenta. Marshall twierdził, że konsument czerpie korzyści w warunkach wolnego rynku. Bieżącą cenę rynkową wyznacza konsument krańcowy, jeśli więc inny konsument jest skłonny zapłacić ceną wyższą, to ta nadwyżka ceny przynosi mu szczególną rentę. Oszacowanie wysokości tej renty jest bardzo trudne, ma ona bowiem raczej subiektywny niż obiektywny charakter. Rozważania nad rentą konsumenta doprowadziły Marshalla i niektórych jego uczniów do wniosków natury społeczno-gospodarczej. Wysokość renty konsumenta zależy od wielkości jego dochodu. Krańcowe jednostki dochodu osób bogatych mają słaby wpływ na masę renty w całym społeczeństwie. Inaczej jest w przypadku jednostek biedniejszych, z reguły liczniejszych i uzyskujących relatywnie wyższe zadowolenie ze swoich krańcowych dochodów. Polityka progresywnego opodatkowania dochodów i pomocy biednym rodzinom pozwoliłaby poprawić położenie masy ludności niewielkim kosztem warstwy bogaczy. Teoria i prawo podaży zawierają kilka istotnych twierdzeń na temat kosztów produkcji i wynagrodzenia tzw. czynników produkcji, a więc i podziału dochodu. Marshall wprowadził, oprócz tradycyjnych trzech czynników produkcji, czwarty - organizacji, podążając śladem Say'a, który tak wysoko cenił rolę przedsiębiorcy w procesie produkcji. W czasach wiktoriańskich znaczenie kwalifikacji, talentu i zmysłu kierowniczego wielkich biznesmenów było czymś oczywistym. Posiadanie takich przymiotów usprawiedliwiało uzyskiwanie dodatkowego dochodu i quasi-renty. Marshall przyjmował prawo zmniejszającej się wydajności czynników naturalnych, ale jednocześnie wprowadzał prawo zwiększającej się wydajności czynników związanych z człowiekiem, a więc takich, jak praca, kapitał i organizacja. Oznaczało to, iż zwiększenie nakładu kapitału i pracy prowadzi zwykle do ulepszenia organizacji, która ze swej strony zwiększa wydajność pracy i kapitału. Teoria równowagi rynkowej Równowagę rozpatrywał Marshall w ramach czterech okresów. Siły naruszające i przywracające równowagę na rynku działają dość odmiennie w zależności od rozpatrywanego okresu. Krótki okres charakteryzują stała podaż i wysoce zmienny popyt, a krańcowa cena popytu wyznacza bieżącą cenę rynkową. W drugim okresie wzrasta rola podaży i kosztów produkcji, ale aparat wytwórczy pozostaje taki sam. Natomiast w okresie trzecim - długim - główną rolę przejmują podaż i procesy inwestycyjne. Cena musi teraz pokryć koszty stałe i zmienne, nazywa się ją normalną ceną długookresową.
Teoria podziału dochodów i wynagrodzenia czynników produkcji silnie jest powiązana z koncepcjami czterech okresów i zasadą współzależności samych czynników, ich substytucyjności, jak również zależy - ze strony formalnej - od kształtu krzywych popytu i podaży. Nad koncepcją quasi-renty szeroko dyskutowano w środowisku teoretyków i ostatecznie uznano ją za próbę uzasadnienia wynagrodzenia każdego zasobu czynnika produkcyjnego niepowiększalnego w krótkim okresie. Z tym zagadnieniem wiązał się także problem kształtowania się cen rynkowych i cen czynników produkcji. Chodziło o przyczynę sprawczą - czy to krańcowe wartości czynnika determinują cenę, czy też odwrotnie, cena determinuje wartość czynników. Marshall wskazywał na dualny charakter zagadnienia, a mianowicie, że w krótkim okresie aktualne renty, płace, stopy procentowe i stopy zysku są zdeterminowane cenami, natomiast w długim okresie jest odwrotnie - to płace, zyski i renty określają ceny. Marshall postulował politykę stabilizacji gospodarczej, w drodze regulacji obciążeń podatkowych i świadczenia pomocy warstwom ubogim oraz działań na rzecz stabilizacji ogólnego poziomu cen

I . Ekonomia klasyczna.
1. Przedstawiciele:
- Adam Smith; David Ricardo

2. System teoretyczny:
- interesy społeczne to wypadkowa interesów indywidualnych
- społeczeństwo to suma jednostek
- koncepcja „homo oeconomicus”
- harmonia interesu osobistego i społecznego
- podstawa gospodarowania- własność prywatna
- „niewidzialna ręka rynku”
- rząd nie powinien ingerować w procesy gospodarcze

a) Jean B. Say:
- realizacja
- produkcja sama tworzy popyt na podaż towarów
- nie może wystąpić nadprodukcja
- pieniądz jest neutralny
- czynniki produkcji są wartościotwórcze
- wytworzyć znaczy zrealizować

b) Thomas R. Malthus:
- ludność rośnie w tempie geometrycznym
- środki utrzymania wzrastają w tempie autentycznym
- teoria niedostatecznego popytu
- metody pobudzenia popytu

c)Simon de Simonde:
- popyt umożliwia podaż
- wpływ rozwoju produkcji i postępu technicznego na rynek

II. Ekonomia neoklasyczna ( kierunek subiektywno-marginalistyczny).
1) Szkoła neoklasyczna.
a) przedstawiciele:
- A. Marshall; W.S. Jevons; J.B. Clark; A.C. Pigon

b) System teoretyczny:
- współzależność między czynnikami produkcji
- indywidualizm metodologiczny
- harmonijne dopasowanie się wielkości
- redukcja twierdzeń o zbiorowości

2) Szkoła austriacka.
a) przedstawiciele:
- E. von Bohm-Bawerk; F. Weiser

3) Szkoła lozańska.
a) przedstawiciele
-L. Walras; V. Pareto

b) System teoretyczny:
- próba przedstawienia w formie układu równań całej gospodarki
- zdolność powrotu do równowagi wielkości ekonomicznych


III. Keysenizm
1) Ekonomia dobrobytu.
a) przedstawiciele:
- A.C. Pigon

b) System teoretyczny:
- wolność gospodarcza nie zapewnia maksimum dobrobytu
- interwencja państwa w celu optymalizacji dobrobytu

2) Teoria niedoskonałej konkurencji.
a) Przedstawiciele:
- J.V. Robinson; E. Chamberlin

3) Keynesizm.
a) Twórca:
- J.M. Keynes

b) system teoretyczny:
- teoria obejmująca stany równowagi makroekonomicznej (przy róznym wykorzystaniu potencjału

produkcyjnego)
- popyt efektywny
- zjawiska pieniężne
- interwencjonizm państwowy

4) Neokeynesizm
- kontynuacja syntezy neoklasycznej
- polityka stabilizacyjna

5) Prokeynesizm
- mechanizm rynkowy nie jest w stanie przywrócić równowagi
- rola państwa- przywrócenie równowagi

IV. Renesans koncepcji liberalnych i konserwatywnych

a) Monetaryzm.
1) Przedstawiciele:
- M. Friedman

2) System teoretyczny:
- teza o neutralonści pieniądza
- powiększenie ilości pieniądza w obiegu
- inflacja
- stałe tempo przyrostu podaży


b) Nowa ekonomia klasyczna.
1) Przedstawiciele:
- R.E. Lucasa; T. Sargenta; N. Wallace; R. Barro

2) System teoretyczny:
- pełna elastyczność rynków
- teoria racjonalnych oczekiwań
- hipoteza racjonalnych oczekiwań


c) Nowa szkoła austriacka.
1) Przedstawiciele:
- F. Hayek

2) System teoretyczny:
- rynek nie może być zastąpiony przez państwo
- rynek jako mechanizm porządkowania informacji
- rola rządu- doskonalenie prawa


d) Ekonomiczna teoria polityki.
a) Pzedstawiciele:
- K. Narrow; J.M. Buchanan; G. Tullock; A. Downs; W. Niskansen

b) System teoretyczny
- indywidualizm metodologiczny+ zbiorowe instytucje
- organ decyzyjny- jednostka
- koncepcja politycznego cyklu koniunkturalnego


e) Ekonomia podaży.
a) przedstawiciele:
- A. Laffer; G. Gilder; J. Wannisky; J. Kristol

b) System teoretyczny:
- zewnętrzne czynniki zakłócają działanie mechanizmu rynkowego
- państwo nie powinno ingerować


IX. Instytucjonalizm
1) Szkoła historyczna.
a) Przedstawiciele:
- K. Kines; G. Schmoller; M. Weber; W. Sombart

b) System teoretyczny:
- rola bodźców moralnych
- psychika gospodarcza
- zwrotne oddziaływanie płaszczyzn gospodarczych, społecznych, politycznych, kulturowych

2) Instytucjonalizm.
a) Przedstawiciele:
- T. Veblen; J.R. Commons; W.C. Mitchell; G.C. Means; A.A. Berle; J.K. Galbraith

b) System teoretyczny:
- ekonomia nie może badać tylko zjawisk rynkowych
- badanie instytucji społecznych
- koncepcja ewolucyjnej drogi rozwoju społecznego
- teoria sił równoważących J.K. Galbraitha
- koncepcja kumulacyjnego procesu rozwoju
- wnioskowanie dedukcyjne

X. Marksizm
1) Przedstawiciele:
- K. Marks; F. Engels

3) System teoretyczny:
- teoria wartości dodatkowej
- koncepcja wyzysku pracy przez kapitał
- zarys społeczeństwa bezklasowego
- teoria rozwoju społeczno-gospodarczego
- kategoria sił wytwórczych
- formacja społeczno-ekonomiczna
- zasada sprzeczności

Thorstein Veblen krytykował marginalistyczny kierunek analiz w ekonomii. Zajmował się głównie badaniem procesów zachodzących

w gospodarce USA, m. in. zmianami wielkości przedsiębiorstw w formie spółek akcyjnych i cyklicznymi załamaniami

koniunktury. Poddał krytyce teorie ekonomiczne oparte za założeniu homo oeconomicus. Za główne zadanie ekonomii uważał badanie

współczesnych instytucji. Cywilizację ujmował jako system instytucji społecznych. Kapitalizm określał jako "kulturę pieniężną"

a zysk uznawał za motyw działania ludzkiego właściwy systemowi kapitalistycznemu.

Jego krytyka "kultury pieniężnej" obejmowała wyłącznie "klasę próżniaczą" - bankierów,

spekulantów, itp. Dowodził, że rozwój gospodarczy dokonuje się poprzez konflikt przeciwstawnych sił - technologii i instytucji.
Wg Veblena ortodoksyjna ekonomia neoklasyczna charakteryzuje się podejściem "taksonicznym" tj. zajmuje się klasyfikowaniem

i systematyzacją zjawisk zgodnych z prawami natury i oddziałujących z zewnątrz na system gospodarczy. Człowiek i cały system

społeczny nie napędzają mechanizmu tej

gospodarki, są biernym czynnikiem w narzuconych z zewnątrz działaniach.

Veblen pragnie wyjaśnić przemiany - ewolucyjne w swej istocie - pewnymi cechami człowieka społecznego i żyjącego w określonej kulturze.