HM_2_ekran.pdf

Pismo instruktorów

Mazowieckiej

Chorągwi Harcerzy

25.04.2009

„Warto korzystać z doświadczeń innych, nie można jednak stać się ich niewolnikiem”

Nr 2 (15)

Coraz bliższy smak obozu

Wiosna zawitała u nas na do-

bre i na pewno wybudziła już

z zimowego letargu najbar-

dziej ospałych. Powoli zaczyna

być odczuwalny smak lata.

W tym numerze myślami jesteśmy już

na obozach. Najwyższy bowiem czas dopinać

nasze wakacyjne plany. W gazetce znajdzie-

cie szereg porad, rozważań i konkretnych

propozycji programowych. Liczymy, że będą

inspirujące.

Historycznie zaś przywołujemy rocznice kon-

stytucji 3 maja. Epokowego i niemilitarnego do-

niosłego wydarzenia w naszej Polskiej historii.

Pierwszy numer HM rozszedł się w ponad

250 egzemplarzach, musieliśmy nawet zor-

ganizować dodruk. Dziękujemy wszystkim za

zainteresowanie, słowa uznania i deklaracje

poparcia. Cieszymy się, że jesteśmy pomocni.

Jak zwykle zachęcamy do lektury, jak i nad-

syłania swoich opinii.

phm. Robert Chalimoniuk – red. Naczelny.

Z watahą na Wyraj!

Od tygodnia albo dwóch słońce bez cienia litości zagląda

w moje okna przed szóstą rano. Miła to pobudka i nie ma co

się na słońce obrażać – tylko wstać, szeroko otworzyć okno,

odetchnąć przesyconym poranną rosą powietrzem i przy herbacie

podpatrywać zięby budujące gniazda. I robić sobie krótkie w tym

przerwy na... planowanie obozu

phm. Andrzej Jaworski

co nieraz już na łące w sercu puszczy lub na

skalnej półce biwakowali, a po chwili namysłu

padnie odpowiedź zagadkowa: „ Wataha wilków

tak szybka jest, jak szybkie w niej najmłodsze szczenie,

tak sprytna, jak sprytna jest najmądrzejsza wadera,

a silna tak, jakby waleczność i odwagę wszystkich

zebrać w jeden organizm ”. Słowem – przyjrzyjmy

się bacznie każdemu członkowi naszej gromady.

Oceńmy doświadczenie, siłę i odporność, wiek

i przyrodzone każdemu zdolności. Na obóz

wyruszamy bowiem drużyną. Nie zwykłą,

zabrać? Młodzież, której zielone mun-

dury nie są jeszcze wypalone słońcem,

a buty nie poorane bliznami jak skóra odyńca

harcownika zawoła: Pomysł, pomysł, trzeba

mieć pomysł!...No tak, zapalczywość i prędkość

mowy przynależna jest dziatwie. Rzućcie jednak

to pytanie przy ognisku w kręgu przewodników,

Z apytam Was Bracia moi jak się do tego

HARCERSKIE MAZOWSZE | HARCERZE

przeciętną, statystyczną, ale NASZĄ drużyną.

A ona mieści w sobie KAŻDEGO z naszych

harcerzy, całkiem zresztą jak ta wataha...

Mówię obóz – myślę przygoda! Przecież

najmłodszy i najsłabszy nawet harcerz rusza

na obóz za swoim przewodnikiem po przygodę

życia. A jaką? Ano taką:

• co pachnie buczyną, zalega cieniem w leś-

nych ostępach i brzmi krzykiem żurawi,

• gdzie ziemia ulepiona w pagórki ma ko-

lor starej rdzy, a kartacz zamiast w lufie

armatniej ląduje w talerzu,

• co snuje się jak dym dolinami wśród

cerkwi, a na cmentarzach napisy są w 4

językach,

• gdzie echo odbija się w posępnych murach

zamków, a wilgotne poranki rozwijają

krajobraz w niekończące się widoki.

z harców i zabaw w okolicy obozowiska, ale

takich, co osnute są na spotkaniach z intry-

gującymi mieszkańcami okolicznych osad; na

zapierających dech pobliskich krajobrazach

i poznanych leśnych stworzeniach; na histo-

riach i tajemniczych legendach, które splecione

z lokalną kulturą są jak w wiklinowym koszu.

Pierwszym źródłem pomysłów i inspiracji do

zbudowania programu naszego obozu powin-

na być jego lokalizacja.

Teraz, kiedy młodzicy i wywiadowcy za-

grzebani są w mapach, przewodnikach i kurzu

bibliotek, wódz – przewodnik zająć się może

planowaniem programu zbliżającego się obozu.

Przepis na to stary i składniki w nim znane

– choć nie każdy potrafi je dobierać z wprawą

włąściwą starym wygom. Obóz nie tylko może,

ale i powinien pomieścić te składniki wszystkie.

Przywołam więc całą listę:

• życie puszczańskie i wszystkie z nim zwią-

zane leśne przypadki,

• techniki harcowania, a pośród nich: sama-

rytanka, przyrodoznawstwo, sygnały, topo-

grafia i zwiad oraz techniki pionierskie,

• sport i sprawność fizyczna i wszystko, co

zręczności wymaga,

• kulturo- i krajoznawstwo oraz wiedza

o mieszkańcach pobliże zamieszkują-

cych,

• historia i tradycje, co o naszych korzeniach

i rodowodzie mówią,

• sztuki rozmaite, rzemiosła i umiejętności

kulturalne, a w tym przyrodzonych talentów

własnych i nabytych bakcyli hodowanie,

• gospodarność i prace przedsiębiorcze

– zarobkowanie i dobytkiem zarządzanie,

• braterstwo skautowe śladem zawołania

Bi-Pi: „Szukajcie Przyjaciół”,

• służba Bogu i bliźnim.

Młodzik ze zdumieniem spyta: „ Ależ gdzie

tego szukać nad jeziorem i w sosnowym lesie? ” Rozej-

rzyjcie się jednak wokoło po harcerskiej braci,

a okaże się, że stare wygi pokiwają głowami

i w niejednym oku zaiskrzy się na wspomnienie

dawnych przygód. Tych nie tylko pochodzących

To właśnie są ingrediencje – ale nie mło-

dzik lecz ten, co szpakami karmiony umie

stosować je WSZYSTKIE w odpowiednich

proporcjach.

Każdemu z tych składników można nadać

określoną formę. Lecz drużynowy – stary lis

– wystrzega się kopiowania tych form, które

zdarzyły się w ostatnim roku lub pięć lat

temu. Najważniejsza jest przecież kompozycja

we właściwych dla NASZEJ drużyny propor-

cjach. Sprawność i tężyzna fizyczna hartuje

HARCERZE | HARCERSKIE MAZOWSZE

się doskonale w czasie wędrówek – lecz gdy

przez pobliską puszczę płynie rzeka o wart-

kiej wodzie, trzeba to wykorzystać! Festiwal

piosenki rajdowej to równie dobre miejsce do

rozwijania biegłości w „sztukach”, co pokazy

zastępów przy ogniu lub teatrzyk dla dziatwy

po niedzielnej Mszy św. w pobliskim kościele.

Służba zaś ma sens i swoje miejsce nie tylko

w trakcie zwiadu lub wycieczki, ale także jako

prace w kuchni lub warta. Gdyby wsłuchać się

w słowa doświadczonych instruktorów, harc-

mistrzów prawdziwych, pewno rad by takich

udzielili:

• dobieraj konkretne formy do celów jakie

stawiasz i nigdy nie przepisuj bezmyślnie

starego planu,

• komponuj program obozu ze wszystkich

składników we właściwych Tobie i Twojej

gromadzie proporcjach,

• co w domu zawczasu przygotujesz, to

dobrze w terenie zrobisz,

• w puszczy – noc to czas snu i odpoczynku,

a żołądki często napełniać trzeba.

I kilka ledwie słów powiem jeszcze, bom się

niemiłosiernie rozgadał... Kiedy uważny obser-

wator pójdzie do kina i w mroku zajrzy w oczy

siedzących wkoło młodych awanturników, szybko

pozna z jakim to filmem do czynienia mamy.

Jeśli historia to barwna, postacie w niej ciekawe,

a akacja wartka i intrygująca – wtedy wszyscy

będą pochłonięci, a oczy jak wilczętom w nocy

świecić się im będą... To podpowiedź dla Ciebie

młody wodzu. Zwroty akcji, tajemnice i niespo-

dzianki, szerokie plany i sceny batalistyczne to

jest to, co harcerzom rozpali wyobraźnię i pobu-

dzi do działania. Komponujesz nie melodramat

lecz film akcji lub opowieść awanturniczą. Obóz

to przecież najważniejszy moment w życiu dru-

żyny. Nie ma lepszej okazji, aby postawić chłop-

ców w ogniu przeżyć i pozwolić im pod Twoim

przewodem dorosnąć, zmężnieć i sczerstwieć.

Zaplanuj więc precyzyjnie, przygotuj rzetelnie,

bądź gotów na niepogodę – a jedyne, co Cię na-

prawdę zaskoczy to to, jak szybko ta zbieranina

zmienia się w gromadę prawdziwych harcerzy.

A gdy dzień już zgaśnie, a Ty w ostatnich tego

dnia słowach, przy ogniu lub modlitwie, będziesz

nasycał chłopięce serca i umysły zrozumieniem dla

doświadczeń, prac i zadań właśnie co przebytych

– popatrz na Swoją Gromadę. Zajrzyj chłopcom

w oczy i spróbuj wyczytać czy hartu ducha, czy

raczej sprytu i przemyślności, wiedzy i wrażliwości,

a może nowych przyjaciół dziś nabyli...



phm. Andrzej Jaworski

Członek kadry kursu pod-

harcmistrzowskiego “Jakob-

staf”, do niedawna Referent

mazoweickich harcerzy,

czlonek Rady Wydziału Har-

cerskiego. Rodem z 22WDH.

HARCERSKIE MAZOWSZE | ZuCHy

Jak samemu

sprawdzić sobie swój własny

plan pracy kolonii?

To tytułowe pytanie zwykle zadaje sobie każdy z nas po

ukończeniu dzieła, Jak zobaczyć, czy to co wyprodukowaliśmy

jest dobre? Pokażę Wam to w kilku krokach. Po ich wykonaniu

powinniście wyeliminować te błędy, których może nie wyłapać

hufcowy i referent, a które wpływają na jakość kolonii.

phm. Jan Stachurski

Krok 1. Wyciągnij roczny plan pracy

i otwórz na stronie z celami.

Zobacz czy Twoje kolonijne cele współgrają

z śródrocznymi, czy się zazębiają lub powta-

rzają? Czy też może rozmijają? Każda z tych

sytuacji może być uzasadniona. Tylko ważne,

byś był świadomy jak długofalowo zmienia się

Twoja gromada i w związku z tym cele (bądź

się nie zmieniają).

Krok 2. Spójrz na formy wypisane

przy celach .

Czy są zróżnicowane? Czy są jasno i zrozumia-

le nazwane? Ile masz form do jednego celu?

To ostatnie pytanie jest o tyle istotne, gdyż

podstawą skutecznej realizacji celów jest ich

zgłębienie. W wielu przypadkach konieczne jest

powtarzanie oddziaływania – najlepiej w bardzo

różnych formach, tak by nasz program nie był

monotonny ani przewidywalny dla zuchów.

Krok 4. Zobacz jak wygląda podział pracy

wewnątrz kadry.

Niezbędna jest duża szczegółowość w tym

elemencie. Pamiętaj, by każda forma miała

wpisaną osobę odpowiedzialną oraz by każdy

punkt dnia był przez kogoś opracowany. Zasta-

nów się, co ze stałymi elementami takimi jak:

pobudka, rozgrzewka, mycie wieczorne itp. Czy

zawsze będzie odpowiadała za to ta sama osoba,

czy też może boisz się rutyny i konieczna jest

rotacja? A może zaplanujesz dla przybocznego

jakiś dzień wolny od zuchów, tak żeby w trakcie

kolonii miał swój harcerski epizod np. jakiś

wyczyn? Czy Ty dasz radę zrobić samemu cały

dzień? Może warto w środku dnia dać sobie pół

godziny odpoczynku, a przyboczny wtedy pój-

Krok 3. Przyjrzyj się planowi dnia.

Koniecznie porównaj ten element z innymi

drużynowymi jadącymi na Twoją kolonię.

Zobacz, czy na pewno masz te same godziny

posiłków oraz stałych, wspólnych elementów

dnia. Zobacz, jak oni oceniają potrzeby czasowe

swoich gromad i czy Ty nie przeszacowałeś bądź

niedoszacowałeś jakiegoś elementu? Zobacz też,

czy zapewniasz każdemu dziecku minimum 8

godzin snu.

ZuCHy | HARCERSKIE MAZOWSZE

dzie z chłopakami na krótki trening rzucania

patykiem na odległość?

szone wszystkie punkty PZ. Nie muszą być to

osobne zajęcia, osobne formy czy nawet osobny

cel. Ale pamiętaj, że jedynie stawiając zucha

w konkretnej sytuacji wychowawczej możesz mu

autentycznie pokazać, że dany punkt prawa zu-

cha to nie hasło, tylko sposób na zuchowe życie.

Krok 5. Porównaj swój cały plan pracy

z 10 formami pracy i 6 punktami PZ

Każdy kolonijny plan pracy powinien zawierać

wszystkie dziesięć form pracy. To nigdzie indziej

jak w czasie kolonii – 14 dni do naszej dyspozycji!

– możemy w pełni kształtować i rozwijać powie-

rzone nam zuchy. To tu musimy dać im każdy

rodzaj stymulacji, poprawić ich we wszystkich

dziedzinach. Pamiętaj także o tym, że jedna

z dziesięciu form pracy może zawierać w sobie

kilka podkategorii – np. gry, zabawy, ćwiczenia

czy pożyteczne prace i pożyteczne umiejętności.

Dodatkowo, w czasie kolonii powinny być poru-

Krok 6. Na sam koniec spójrz

na obrzędowość .

Przede wszystkim, szukaj nielogiczności – tego,

co będzie Ci najtrudniej uzasadnić zuchom.

Po drugie, zwróć uwagę czy wszystkie nazwy,

hasła, okrzyki są wygodne w użyciu lub mają

dobry skrót i czy są możliwe do swobodnego

wymówienia przez najmłodszego zucha? Pomyśl

też, czy naprawdę czujesz się wkręcony w tę

obrzędowość. Jeśli nie, to jeszcze raz zastanów

się nad zmianą. Nie warto męczyć się z czymś

na co nie masz ochoty.

Po tych kilku krokach wyeliminujesz błędy,

które inni mogą przeoczyć. Dzięki temu zuchy

będą Ci wdzięczne na długo. Docenią Cię. A to

jest rzecz warta świeczki.



phm. Jan Stachurski

Drużynowy 61 Warszawskiej

Gromady Zuchów

„Rycerze Gondoru”

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: