doswiadczenia_2009_klasa5(1).pdf
(
157 KB
)
Pobierz
doswiadczenia_2009_klasa5
Klasa 5 Test próbny 2009
Po wykonaniu każdego eksperymentu,spróbujodpowiedziećnapytaniadotycząceobserwacji.
Koniecznie przeczytaj komentarz!
Doświadczenie1.
Pływającejajko
Potrzebnapomocosobydorosłej
przy parzeniu jajka.
Przygotuj: słoiklubinnenaczynieprzezroczysteopojemnościwiększejniżpółlitra,półszklankisoli,
łyżkę,1świeżejajko,zimnąwodę,małygarnek,zegarek,linijkę,mydło.
Zadanie:
Sparzskorupkęjajkazgodniezprzepisem:
1.
Włóżjajkodogarnka.Wlejdogarnkatylewody,żebyjajkobyłow niej całkowiciezanurzone
w wodzie,anastępniewyjmijjajko.
2.
Wsyppółłyżeczkisolidowodyizamieszaj.
3.
Poprośosobędorosłą,abyasystowałaCiprzyparzeniujajka.
5.
Połóżjajkonałyżceidelikatniewłóżjajkodogotującejsięwodyna15sekund.
6.
Wyjmij jajkozwodyzapomocąłyżki(niedotykajjajkarękami!).Wylejwodęzgarnka.
7.
Umyjdokładnieręcewodąimydłem.
Eksperyment:
Częśćpierwsza:
1.
Doprzezroczystegonaczyniawłóżjajko.Wlejtylezimnejwody,żebyprzykryłajajko,
apoziomwodywznosiłsięokoło2centymetrynadjajkiem.Obserwujpołożeniejajka.
2.
Wsypdowody3łyżkisoli.Dokładniewymieszaj.
4.
Dosypujpoćwierćłyżkisoliimieszajzakażdymrazemdokładnieażniebędzieszwstanie
rozmieszaćczęścisoli,którazgromadzisięnadnienaczynia. Wtensposóbotrzymujesz
nasyconyroztwór
wodyzsolą.
5.
Włóżjajkodowody.Obserwujpołożeniejajka.
Częśćdruga:
1.
Powolidolewajzimnejwodydoroztworu,wlewającwodęprostonajajko.Wlejokoło1,5
szklanki czystej wody.
2.
Ponowniewłóżjajkodowodyizaobserwujpołożeniejajka.
Obserwacja:
Częśćpierwsza:
1.
Gdzieulokowałosięjajkowłożonedoczystejzimnejwody(zanimwsypanodoniejsól)?
2.
Gdzieulokowałosięjajkowroztworzenasyconymsolą?
Częśćdruga:
1.
Gdzieulokowałosięjajkopodolaniuzimnejwody,aleprzedwymieszaniemroztworu?
2.
Gdzieulokowałosięjajkopoponownymdokładnymwymieszaniuroztworu?
4.
Zagotujwodęwgarnku.
3.
Wyjmij jajko.
3.
Wyjmij jajko.Wymieszajdokładniewodęłyżką.
Klasa 5 Test próbny 2009
Komentarz:
Napoczątkudoświadczeniazjajkiemtwoim zadaniembyłosparzeniegogorącąwodą.Jestto
środek ostrożności zapobiegający zakażeniu salmonellą.
Salmonella
to rodzaj bakterii, które mogą
spowodowaćsilnezatruciepokarmoweuczłowiekaiwywołaćgroźnąchorobęjelitacienkiego
i grubego zwaną
salmonellozą
.Chorobataobjawiasiębólamibrzucha,gorączką,biegunką,aczasem
także– nudnościamiiwymiotami.Pałeczkisalmonellisąnajczęstsząprzyczynąwystępowaniazatruć
pokarmowychwPolsce,główniedlatego,żebakterieteszybkorozmnażająsięwciepleorazmogążyć
pozaorganizmemżywymnawetprzezkilkamiesięcy.
Pałeczkisalmonellinajczęściejgromadząsięnajajkach,wmięsielubmleku.Oczywiście,nie
oznacza to, że występują w każdym z tych produktów. Zapobieganie salmonellozie polega na
spożywaniu tylko świeżych produktów spożywczych, dokładnym myciu jajek wrzącą wodą,
przechowywaniu produktów w lodówce, nie spożywaniu podczas upałów ciast z kremem i sałatek
z majonezem. Dobrym sposobem na uniknięcie salmonelli jest dokładne i w miarę częste mycie rąk
wodą z mydłem, zwłaszcza w kontaktach ze zwierzętami (ptactwem, gadami) a także w przypadku
obcowaniazproduktamispożywczymi.
Podczas 15 sekundowego parzenia surowego jajka wrzątkiem, nie ścina się ani białko, ani
żółtko w jego wnętrzu, giną jedynie bakterie, które mogą znajdować się na zewnętrznej części
skorupki jajka.
Na przedmiot włożony do jakiejkolwiek cieczy działają dwie siły:
siła grawitacji
, która
ciągnieprzedmiotwstronędnai
siławyporu
,którawypychaprzedmiotnapowierzchnięcieczy.Siła
grawitacjijestzależnaodgęstościprzedmiotu,asiławyporu– odgęstościcieczy.
Powłożeniuprzedmiotudocieczy, przedmiot ten opadnie na dno (czyli utonie),jeżeligęstość
cieczy jest mniejsza niż gęstość przedmiotu. Przedmiot wypłynie natomiast ku powierzchni cieczy,
jeżelijegogęstośćjestmniejszaniżgęstośćcieczy.
Jajko tonie w czystej wodzie, ponieważ jest gęstsze od wody. To samo jajko wypływa ku
powierzchni roztworu wody nasyconej solą, bo roztwór ten jest gęstszy od jajka. Kiedy do roztworu
wody i soli dolewasz ostrożnie czystej wody, woda ta nie miesza się z wodą słoną. Powstają dwie
warstwy:roztwórwodyisolinadnieiczystawodaugóry (niemożnazobaczyćgranicytychwarstw
gołym okiem). Jajko lokuje się wtedy w środku słoika – ani nie opada na dno, ani nie wypływa na
powierzchnięczystejwody.
Pozakończeniudoświadczeniajajkomożeszużyćwdoświadczeniu:
Wapń w occie
Klasa 5 Test próbny 2009
Doświadczenie2.
Wapń w occie
Potrzebnapomocosobydorosłej
przy parzeniu jajka.
Doświadczeniemoże
trwaćnawet2-3 tygodnie.
Przygotuj: 2 kostki z kurczaka, 2 świeżejajka (jednoznichmożebyć zpoprzedniegodoświadczenia),
4 szklanki,garnek,wodę,1 litr octu 10%.
Zadanie:
Jeżeliużywaszjajka niesparzonego:
1.
Włóżjajkodogarnka.Wlejdogarnkatylewody,żebyjajkobyłowniejcałkowiciezanurzone
wwodzie,anastępniewyjmijjajko.
2.
Wsyppółłyżeczkisolidowodyizamieszaj.
3.
Poprośosobędorosłą,abyasystowałaCiprzyparzeniujajka.
4.
Zagotujwodęwgarnku.
5.
Połóżjajkonałyżceidelikatniewłóżjajkodogotującejsięwodyna15sekund.
6.
Wyjmijjajkozwodyzapomocąłyżki(niedotykajjajkarękami!).Wylejwodęzgarnka.
7.
Umyjdokładnieręcewodąimydłem.
Kościzkurczaka:
1.
Poprośosobędorosłą,abydokładnieobrałakostkizmięsaiwygotowałaje. Możnatakże
wykorzystaćkostkizkurczakapozostałezobiadu.
Eksperyment:
1.
Do dwóch szklanek włóżpojednejkostcezkurczaka, do trzeciej i czwartej – po jednym jajku.
2.
Do jednej szklanki zkostkądolej octu tak, abyzakrywałkostkę.
3.
Do szklanki zdrugąkostkąwlejwodętak,abyzakrywałakostkę.
4.
Doszklankizdrugimjajkiemwlejwodętak,abyzakrywałajajko.
6.
Pookoło12godzinachwyjmijjajkozeszklankizoctem,umyjjajkoiponowniewłóżjedo
szklanki. Wybierz z octu zabrudzenia.
7.
Po kolejnych 12 godzinach wyjmij jajka ze szklanek. Umyj jajka. Zbadajichprzezroczystość
(spoglądającprzezjajkonalampęwoddali) i sprężystość(lekkościskającjajko lub delikatnie
odbijającjeodstołu).
8.
Przez dwa tygodnie co dwa dni: zmieniaj ocet w pierwszej szklancezkostkąorazzmieniaj
wodęwdrugiejszklancezkostką.Przy wymianie octu sprawdzaj elastyczność kostki. Myj
ręcepokażdejwymianieoctu.
5.
Do jednej szklanki z jajkiem wlejocettak,abyzakrywałjajko.
Klasa 5 Test próbny 2009
Obserwacja:
1.
Cosięstałopodwóchdniachzjajkiemzanurzonymwwodzie?
2.
Cosięstałopodwóchdniachzjajkiemzanurzonymwoccie?
3.
Przezktórejajkomożnazajrzećdownętrza?
4.
Czyzanurzeniejajkawwodzieluboccieniszczybiałkolubżółtkojajka?
5.
Cosięstałopodwóchtygodniachzkostkązanurzonąwwodzie?
Komentarz:
Kości są twarde i sztywne, ponieważ zawierają
wapń
(a dokładniej: fosforan wapnia).
Podobnie - wapń znajduje się w skorupce jajka (w postaci węglanu wapnia, który sprawia,
że skorupka jest twarda, ale jednocześnie krucha). Ani węglan wapnia, ani fosforan wapnia nie
rozpuszczają się w wodzie, dlatego w szklankach z czystą wodą kość pozostaje sztywna, a jajko
twarde. Natomiast pod wpływem octu zarówno węglan wapnia, jak i fosforan wapnia zamieniają się
w octan wapnia, związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie (dlatego w tej postaci wapń jest
wypłukiwany). Z tego powodu kośćzanurzonawocciestajesięelastyczna,ajajkozanurzonewoccie
– stajesięsprężyste. Podskorupkąjajkaznajdujesiębłonapergaminowa,którejocetnierozpuszcza,
Jestonapółprzezroczysta,więcmożeszprzezniązajrzećdownętrzajajka.
Ocet użyty do przygotowania potraw nie przedostaje się bezpośrednio do kości, dlatego jego
spożywanieniejestzagrożeniemdlaukładukostnego. Jednakżeniewolnopićoctubezpośrednio, bo
grozi to zatruciem.
Kościnoworodkówiniemowlątsąmałeigiętkie.Wmiaręupływuczasurosnąoneistająsię
sztywne, dlatego tak ważne jest, aby małym niemowlakom, dzieciom i młodzieży dostarczać
pożywieniabogategowwapńifosfor(nabiał: mleko, jajka, sery).
6.
Co sięstałopodwóchtygodniachzkostkązanurzonąwoccie?
Klasa 5 Test próbny 2009
Doświadczenie3.
Zegarek jako kompas
Doświadczenietrzeba
przeprowadzić na zewnątrz
w bardzo słonecznydzień
Przygotuj: zegarek ze wskazówkami pokazującyaktualnyczas.
Eksperyment:
Uwaga:
Jeżeliwykonujeszdoświadczenie wtzw.czasieletnim,przestawnajpierwwskazówki
swojegozegarkaojednągodzinęwstecz.
1.
Przekręć zegarek tak, aby linia łącząca środek zegarka ze Słońcem pokrywała się
ze wskazówkągodzinową(małą).
3.
Podzielnapołowękątpomiędzywskazówkągodzinową,
apółprostąprowadzącąodśrodkatarczyzegarkadoliczby 12.Liniategopodziałuwskazuje
linięgeograficznąpółnoc-południe.
4.
Jeślizegarekwskazujegodzinęprzed12.00,topółnoc
geograficzna(N)leżypotejstronieprostej,którąnapotykamy
idąc
przeciwniedoruchuwskazówekzegara
odwskazówki
godzinowejdopółprostejwskazującejliczbę12.
godzina 6.55
5.
Jeślizegarekwskazujegodzinępo 12.00,topółnoc
geograficzna (N) leży po tej stronie prostej, którą
napotykamy idąc
zgodnie z ruchem wskazówek
zegara
od wskazówki godzinowej do półprostej
wskazującejliczbę12.
godzina 15.45
Komentarz:
W słoneczny dzień można wyznaczyć kierunki geograficzne o dowolnej porze, korzystając
z zegarka ze wskazówkami. Bez względu na porę roku pozycja Słońca na niebie względem stron
świata jest dla każdej godziny (liczonej według czasu zimowego) ściśle określona. Pora roku może
wpływać jedynie na wysokość położenia Słońca ponad horyzontem. Ale zawsze maksymalna
wysokość Słońca w ciągu dnia występuje w samo południe, czyli o 12.00, licząc według czasu
zimowego.
W eksperymencie wyznaczany jest tzw.
czas słoneczny
– wynikający bezpośrednio z pozycji
Słońca na niebie. W całej Unii Europejskiej zegarki są ustawiane według czasu słonecznego od
ostatniejniedzielipaździernikadoostatniejsobotymarca.Tenokresnazywasię
czasem zimowym
dla
2.
Ustawzegarekwpłaszczyźniepoziomej(czylinapłasko,np.napłaskimfragmenciepodłoża).
Plik z chomika:
sampkk
Inne pliki z tego folderu:
terenowe_lekcje_przyrody.doc
(57 KB)
Badamy wlasne cisnienie i tetno[1].doc
(29 KB)
zajęcia terenowe ocena zanieczyszenia powietrza w pobliżu szkoły z użyciem skali porostowej.pdf
(384 KB)
Zainteresuj ich wiedzą póki są młodzi.docx
(88 KB)
Wykrywanie składników pokarmowych.doc
(23 KB)
Inne foldery tego chomika:
Ćwiczenia w czytaniu i pisaniu
Działania na zbiorach
Dzień Ziemi
e-lekcje Scholaris
ELEMENTARZ -TEKSTY DO CZYTANIA METODĄ SYLABOWĄ
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin