3.pdf
(
170 KB
)
Pobierz
A4
3
Europejska Agencja Bezpieczeƒstwa i Zdrowia w Pracy
Choroby uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego,
zwiàzane z pracà
Europejski priorytet
wego. W ekspertyzach europejskich mo˝na znaleêç wiele przekonu-
jàcych dowodów na to, ˝e choroby uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowe-
go, jak np. choroby kr´gos
¸
upa, szyi i koƒczyn górnych, sà istotnym
problemem zdrowotnym i ekonomicznym. Ponadto zwi´ksza si´
liczba przypadków tych chorób (3)(4)(7).
n
Praca r´czna i czynnoÊci powtarzalne (monotypowe) niosà ze sobà
istotne zagro˝enia, wymagajàce szczególnej uwagi w ca
¸
ej Euro-
pie (3)(4)(5)(6).
Choroby uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego nale˝à do problemów
zdrowotnych zwiàzanych z pracà, powszechnie zg
¸
aszanych przez
europejskich pracowników: 30% pracowników skar˝y si´ na bóle
kr´gos
¸
upa, 17% skar˝y si´ na bóle mi´Êniowe koƒczyn górnych
i dolnych, 45% zg
¸
asza, ˝e pracuje w bolesnych lub m´czàcych
pozycjach cia
¸
a; od 33% pracowników wymaga si´, aby podczas
pracy podnosili ci´˝kie przedmioty (7). Analiz´ niektórych z tych
danych wed
¸
ug paƒstw Unii Europejskiej, przedstawiono w ramce 2.
n
W zwiàzku z powy˝szym, tematem Europejskiego Tygodnia
Bezpieczeƒstwa i Zdrowia w Pracy, organizowanego w paêdzierni-
ku 2000 r. w ka˝dym z paƒstw cz
¸
onkowskich Unii Europejskiej,
wybrano has
¸
o „Odwróç si´ plecami do chorób uk
¸
adu mi´Ênio-
wo-szkieletowego”.
n
Zapobieganie chorobom uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego nale˝y
w Europie do priorytetów ze wzgl´du na powszechnoÊç wyst´po-
wania tych chorób oraz zwiàzane z nimi koszty.
n
Wymieniony wy˝ej odsetek – 30% – pracowników, którzy ka˝dego
roku zg
¸
aszajà cierpienie z powodu bólów kr´gos
¸
upa, odpowiada
liczbie 44 milionów pracowników europejskich (7).
n
Zapobieganie tym chorobom nale˝y do priorytetów tak˝e dlatego,
˝e wi´kszoÊci zwiàzanych z nimi problemów mo˝na zapobiec lub
ograniczyç je poprzez stosowanie si´ do istniejàcych przepisów
bhp oraz przyk
¸
adów dobrej praktyki (4).
n
Problemy zdrowotne wahajà si´ od dyskomfortu i drobnych bólów
do bardziej powa˝nych stanów zdrowotnych, wymagajàcych
zwolnienia z pracy oraz leczenia medycznego, a nawet szpitalnego.
n
Ogólnoeuropejskie raporty wykazujà, jak bardzo pilna jest ko-
niecznoÊç zaj´cia si´ tà sprawà.
n
Efekty leczenia i rekonwalescencji cz´sto nie sà satysfakcjonujàce,
szczególnie w przypadkach chronicznych. Dlatego koƒcowym
efektem mo˝e byç trwa
¸
a niepe
¸
nosprawnoÊç lub utrata pracy.
n
PowszechnoÊç wyst´powania chorób uk
¸
adu mi´Êniowo-
-szkieletowego wEuropie
Rozpoznawanie zagro˝eƒ zwiàzanych zchorobami uk
¸
adu
mi´Êniowo-szkieletowego
Istniejà wyraêne dowody, ˝e choroby uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieleto-
wego sà silnie powiàzane z wykonywanà pracà (4). Uznano, ˝e ich
przyczyny wynikajà z obowiàzujàcych systemów pracy (4)(7).
G
¸
ówne czynniki zagro˝eƒ przedstawiono w ramce 1.
n
Choroby uk
¸
adu mi´Êniowo szkieletowego (ang. Musculoskeletal
Disorders – MSD) obejmujà szeroki zakres problemów zdrowot-
nych. Do g
¸
ównych grup nale˝à bóle/urazy kr´gos
¸
upa oraz zwià-
zane z pracà choroby koƒczyn górnych, powszechnie znane jako
urazy wynikajàce z chronicznego przecià˝enia organizmu (ang.
Repetitive Strain Injuries – RSI). Choroby te dotyczà równie˝ koƒ-
czyn dolnych.
Ramka1 –Czynniki, które zwi´kszajà zagro˝enie chorobami
uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego
Fizyczne aspekty pracy
podnoszenie ci´˝arów
wadliwa pozycja cia
¸
a
cz´sto powtarzajàce si´ czynnoÊci
praca wymagajàca u˝ycia si
¸
y
bezpoÊredni nacisk mechaniczny na tkanki cia
¸
a
wibracje przenoszone na cia
¸
o
Ârodowisko pracy iorganizacja pracy
tempo pracy
praca powtarzalna
modele czasu pracy
systemy p
¸
atnoÊci
praca monotonna
zm´czenie
praca w mikroklimacie zimnym
sposób, w jaki pracownicy postrzegajà organizacj´ pracy
psychospo
¸
eczne czynniki pracy
n
Do przyczyn wymienionych chorób nale˝à: podnoszenie ci´˝arów,
z
¸
a postawa cia
¸
a oraz czynnoÊci powtarzalne. Niektóre rodzaje
chorób wià˝à si´ z wybranymi zadaniami lub zawodami.
Ka˝dego roku milionom pracowników w Europie, ze wszystkich
rodzajów zawodów i sektorów zatrudnienia, podczas wykonywania
pracy zagra˝a zapadni´cie na choroby uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieleto-
n
BACK
ON
MUSCULOSKELETAL
DISORDERS
Wymienione wy˝ej czynniki wyst´pujà w wielu miejscach pracy
w Europie. Na przyk
¸
ad, 7% pracowników w Unii Europejskiej
zg
¸
asza, ˝e ich praca wymaga wykonywania krótkich, powtarzajà-
cych si´ czynnoÊci; 57% zg
¸
asza, ˝e ich praca wymaga wykonywania
powtarzajàcych si´ ruchów ràk lub ramion; 56% pracuje
w Êcis
¸
ych/napi´tych i nieprzekraczalnych terminach; 54% skar˝y si´
na wysokie tempo pracy; 42% nie ma wp
¸
ywu na to, kiedy b´dzie
przerwa w pracy; 31% nie ma wp
¸
ywu na tempo pracy (7).
Grupy zagro˝eƒ
n
Najbardziej nara˝eni sà pracownicy wykwalifikowani oraz pracow-
nicy niewykwalifikowani pracujàcy w zawodach zwiàzanych
z pracà r´cznà.
Choroby koƒczyn górnych dotyczà w wi´kszym stopniu pracujà-
cych kobiet ni˝ pracujàcych m´˝czyzn (4)(7), g
¸
ównie z powodu
rodzaju prac zlecanych pracownikom p
¸
ci ˝eƒskiej. Przyk
¸
ado-
wo, 35% pracujàcych kobiet w Unii Europejskiej oraz 31% pracu-
jàcych m´˝czyzn (7) stale wykonuje prace powtarzalne.
European Agency
for Safety and Health
at Work
n
OCTOBER
2000
EUROPEAN WEEK FOR SAFETY AND HEALTH AT WORK
http://osha.eu.int/ew2000/
PL
http://agency.osha.eu.int
TURN YOUR
Europejska Agencja Bezpieczeƒstwa i Zdrowia w Pracy
n
Starsi pracownicy w Europie zg
¸
aszajà wi´cej problemów zwiàza-
nych z chorobami uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego ni˝ m
¸
odsi.
Przyk
¸
adowo, europejska Êrednia dla zg
¸
aszanych przypadków bó-
lów kr´gos
¸
upa wynosi 30%, natomiast wÊród osób 15–24-letnich
wynosi ona 25%, a wÊród osób 55-letnich i starszych – 35% (7).
Wielu starszych pracowników sp´dzi
¸
o wi´cej czasu przy pracy
w warunkach sprzyjajàcych wystàpieniu chorób uk
¸
adu mi´Ênio-
wo-szkieletowego. Ponadto systemy pracy projektowane sà g
¸
ów-
nie z myÊlà o m
¸
odych i zdrowych pracownikach p
¸
ci m´skiej (7).
Wi´cej informacji
Wi´cej informacji na temat Europejskiego Tygodnia Bezpieczeƒstwa
i Zdrowia w Pracy oraz zapobiegania chorobom uk
¸
adu mi´Êniowo-
-szkieletowego mo˝na znaleêç na stronie WWW Agencji, pod adre-
sem:
http://osha.eu.int
, gdzie mo˝na bezp
¸
atnie pobraç pe
¸
ny tekst
publikacji. Link
http://osha.eu.int/ew2000
udost´pnia strony doty-
czàce Europejskiego Tygodnia.
n
Pracownicy szczególnie nara˝eni, jak np. pracujàcy na zasadzie
umowy na czas okreÊlony lub zatrudnieni przez agencje poÊrednic-
twa pracy, du˝o cz´Êciej wykonujà prace powtarzalne oraz prace
wymagajàce przyjmowania bolesnych/m´czàcych pozycji cia
¸
a (7).
Bibliografia
1.
Odwróç si´ plecami do chorób uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego
(
Turn your back on work related musculoskeletal disorders
)
– ulotka informacyjna Agencji dotyczàca Europejskiego Tygo-
dnia 2000 r.
2.
Zapobieganie chorobom uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego
(
Preventing work related musculoskeletal disorders
) – publikacja
Facts
Agencji.
3.
Stan bezpieczeƒstwa i zdrowia w pracy w paƒstwach cz
¸
onkow-
skich
(
The State of Occupational Safety and Health in the Mem-
ber States
) – raport Agencji 2000 r.
4.
Choroby uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego szyi i koƒczyn
górnych, zwiàzane z pracà
(
Work-related neck and upper limb
musculoskeletal disorders
) – raport Agencji oraz publikacja
Facts
pod tym samym tytu
¸
em, 2000 r.
5.
Urazy wynikajàce z chronicznego przecià˝enia organizmu (RSI)
(
Repetitive Strain Injuries
) – raport Agencji, 2000 r.
6.
Priorytety i strategie w polityce bezpieczeƒstwa i zdrowia w paƒ-
stwach cz
¸
onkowskich Unii Europejskiej
(
Priorities and strategies
in Occupational safety and health Policy in the Member States of
the European Union
) – raport Agencji, 1997 r.
7. P. Paoli.:
Dane z europejskiej ekspertyzy nt. warunków pracy
(
Data from the European survey on working conditions
) – Euro-
pejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków ˚ycia i Pracy,
artyku
¸
niepublikowany, czerwiec 1999 r.
8.
Aspekty ekonomiczne bezpieczeƒstwa i higieny pracy w paƒ-
stwach cz
¸
onkowskich Unii Europejskiej
(
Economic impact of
occupational safety and health in the Member States of the
European Union
) – raport Agencji, 1998 r.
9.
Warunki pracy w Unii Europejskiej [podsumowanie ekspertyzy
z 1996 r.]
(
Working conditions in the European Union [summary
of Survey 1996]
) – Europejska Fundacja na rzecz Poprawy
Warunków ˚ycia i Pracy.
10.Na witrynie WWW Agencji znajdujà si´ linki do stron z ustawo-
dawstwem Unii Europejskiej oraz do witryn paƒstw cz
¸
onkow-
skich, gdzie mo˝na znaleêç krajowe ustawodawstwo obowiàzu-
jàce w tych paƒstwach oraz wytyczne.
Ograniczanie kosztów ekonomicznych
n
Choroby uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego zwiàzane z pracà
przynoszà osobom dotkni´tym nimi ból i cierpienie, zarówno
w pracy jak i w domu.
Chocia˝ nie ma ˝adnych dok
¸
adnych liczb, to wg szacunkowych
danych z paƒstw cz
¸
onkowskich Unii Europejskiej koszty ekono-
miczne wszystkich problemów zdrowotnych zwiàzanych z pracà
wahajà si´ od 2,6 do 3,8% produktu krajowego brutto (8).
n
Du˝a cz´Êç tych kosztów – przypuszczalnie 40-50% – wià˝e si´
z chorobami uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego (7). Dost´pne dane
szacunkowe odnoszàce si´ do chorób uk
¸
adu mi´Êniowo-szkiele-
towego wskazujà na koszty mi´dzy 0,5% a 2% PKB (4).
n
Ka˝dego roku w Europie, na skutek problemów zdrowotnych
¸
àczàcych si´ z wykonywanym przez pracowników zawodem (7),
traconych jest ponad 600 milionów dni roboczych.
n
Koszty dla europejskiego biznesu to: zmniejszona produkcja,
choroby pracowników, koszty odszkodowania i ubezpieczenia,
utrata doÊwiadczonych pracowników oraz koszty rekrutacji
i szkolenia nowych pracowników, wp
¸
yw dyskomfortu lub z
¸
ego
zdrowia na jakoÊç pracy wykonywanej przez zatrudnione osoby.
n
Zapobieganie chorobom zwiàzanym z pracà to dobry biznes.
n
Zapobieganie chorobom uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego
Wielu chorobom uk
¸
adu mi´Êniowo-szkieletowego mo˝na zapobiec
dzi´ki poprawie ergonomii pracy oraz poprzez modyfikacj´ organi-
zacji pracy i miejsc pracy na podstawie szacowania czynników zagro-
˝eƒ (4). Zasada ta zosta
¸
a ju˝ w
¸
àczona do bie˝àcych wytycznych
Unii Europejskiej oraz ustawodawstwa paƒstw cz
¸
onkowskich (10).
Dost´pne sà równie˝ wskazówki praktyczne oraz narz´dzia zapobie-
gania. Wi´cej informacji na ten temat mo˝na znaleêç w nast´pnej
publikacji z serii
Fakty
(
Facts
) pt.
Zapobieganie chorobom uk
¸
adu
mi´Êniowo-szkieletowego, zwiàzanym z pracà
.
Ramka2
AUS BEL DAN FIN FRA NIE GRE IRL W¸O LUX POR HIS SZW HOL W. B. UE
Zagro˝enia oraz problemy
zdrowotne zwiàzane z pracà
Bóle kr´gos
¸
upa 31 21 30 33 29 34 44 13 32 32 39 35 31 17 23 30
Bóle mi´Êniowe w r´kach lub nogach 14
9
24 29 19 13 37
6
19 13 31 24 24 10 11 17
NieobecnoÊç w pracy
% przypadków nieobecnoÊci w pracy
w wyniku problemów zdrowotnych
36 26 15 30 21 34 18 16 17 29 22 19 13 27 16 23
w ciàgu ostatnich 12 miesi´cy
èród
¸
a:
Druga europejska ekspertyza dot. warunków pracy
(
Second European Survey on Working Conditions
) – Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków ˚ycia i Pracy, 1996 r.
Europejska Agencja Bezpieczeƒstwa i Zdrowia w Pracy
Gra Via, 33, E-48009 Bilbao, Spain
tel. (34) 944 79 43 60, Fax: (34) 944 79 43 83
information@osha.eu.int
© Europejska Agencja Bezpieczeƒstwa i Zdrowia w Pracy. Powielanie dozwolone pod warunkiem podania êród
¸
a. Wydrukowano w Polsce. Dystrybucja w Polsce: Krajowy Punkt
Centralny Europejskiej Agencji Bezpieczeƒstwa i Zdrowia w Pracy: Centralny Instytut Ochrony Pracy – Paƒstwowy Instytut Badawczy, ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa,
Tel. (0-22) 623 36 77, Fax (0-22) 623 36 93, Internet: www.bp.edu.pl, E-mail: focalpoint@ciop.pl
http://agency.osha.eu.int
Fakty
Plik z chomika:
Darko60
Inne pliki z tego folderu:
81.pdf
(461 KB)
80.pdf
(410 KB)
79.pdf
(184 KB)
78.pdf
(342 KB)
77.pdf
(192 KB)
Inne foldery tego chomika:
AUDYTY
BHP
BHP analiza stanu bezpieczeństwa
BHP czynniki szkodliwe
BHP ogólne
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin