PATOFIZJOLOGIA WĄTROBY
Niewydolność wątroby jest spowodowana:
1. Zapalenie wątroby:
ü Wirusowe
ü Bakteryjne
ü Pierwotniakowe
ü Autoimmunologiczne
2. Marskość wątroby (spowodowana np. zapaleniem lub uszkodzeniem toksycznym)
3. Uszkodzenie toksyczne:
ü Alkohol
4. Stłuszczenie wątroby (spowodowane np. uszkodzeniem toksycznym)
Niewydolność wątroby:
· Zaburzenia przemiany bilirubiny
· Nadciśnienie w układzie wrotnym
· Upośledzony katabolizm hormonów
· Upośledzenie syntezy:
- Białek
- Węglowodanów
- Tłuszczów
· Upośledzenie detoksykacji ustrojowej
· Zmiany hemodynamiczne
Przemiana bilirubiny
Bilirubina z rozpadu erytrocytów)
(80-90%)
Bilirubina z cytochromów i hemu mioglobiny
(10 -20%)
Bilirubina związana z albuminami osocza
(B. pośrednia, przedwątrobowa)
Wychwytywanie bilirubiny przez wątrobę
Sprzęganie bilirubiny z kwasem glukuronowym
(B. sprzężona, bezpośrednia, pozawątrobowa)
Wydzielanie do jelit
Sterkobilinogen w kale
40 -280mg/dobę
Częściowe wchłanianie zwrotne
Urobilinogen w moczu: do 4 mg/dobę
Zaburzenia przemiany bilirubiny
1. Nadmierne wytwarzanie bilirubiny
2. Zaburzenia transportu bilirubiny do wątroby
3. Obniżone wiązanie bilirubiny z albuminami
· Hipoalbuminemia (głód, zespół nerczycowy, marskość wątroby)
· Obniżone powinowactwo albumin do bilirubiny (kwasica, salicylany)
4. Zaburzenie wychwytu bilirubiny przez wątrobę
· Niewydolność wątroby
· Znaczne zmniejszenie ukrwienia wątroby (krańcowy wysiłek fizyczny)
· Upośledzenie syntezy białek nośnikowych (nadczynność tarczycy, głód, zespół Gilberta)
Hiperbilirubinemia: wzrost stężenia bilirubiny we krwi ponad 17,1 umol/L
ŻÓŁTACZKA - Objaw zwiększonego poziomu bilirubiny we krwi ponad 34 umol/L
Nadciśnienie w układzie wrotnym
· Ciśnienie w żyle wrotnej w spoczynku: 5 -9 mmHg; wzrost: adrenalina (stres), kaszel
· Patogeneza nadciśnienia: Blok przepływu krwi w naczyniach doprowadzających (żyła wrotna) lub odprowadzających (żyła wątrobowa)
· Podział:
1. przedwątrobowy:
• Zakrzep żyły wrotnej
2. wątrobowy
• Schistosomoza
• Marskość wątroby
3. zawątrobowy
• Zakrzep żyły wątrobowej
• Niewydolność serca
· Skutki nadciśnienia w układzie wrotnym wątroby:
1. Powiększenie śledziony à Hipersplenizm (nadczynność)
• Niedokrwistość
• Trombocytopenia
• leukopenia
2. Wytworzenie krążenia obocznego à Żylaki:
• przełyku
• odbytu
• okołopępkowe
3. Wodobrzusze
Zmiany hemodynamiczne w niewydolności wątroby - Zespół wątrobowo-jelitowy
Niewydolność wątroby à Zmniejszony katabolizm leukotrienów : LTC4, LTD4 à Wzrost stężenia we krwi LTC4, LTD4 à Skurcz tętnicy nerkowej à skąpomocz
Zaburzenia katabolizmu hormonów w niewydolności wątroby
Hiperaldosteronizm & Hiperwazopresynemia à Obrzęki
Hiperestrogenizm / Hiperandrogenizm:
- zaburzenia miesiączkowania
- rumień dłoni
- zanik owłosienia ciała
- pajączki naczyniowe
-
Zmniejszenie syntezy białek w niewydolności wątroby
· Hipoalbuminemia à Obrzęki
· Zmniejszona synteza białek nośnikowych (np. zmniejszone stężenie ceruloplazminy)
Cu – łatwo penetruje do tkanek:
• Złotobrunatny pierścień rogówkowo - twardówkowy
• Uszkodzenie kanalików proksymalnych – białkomocz
• Uszkodzenie erytrocytów - niedokrwistość
· Zmniejszona synteza osoczowych czynników krzepnięcia à Skaza krwotoczna
Upośledzenie czynności odtruwającej niewydolnej wątroby
Zmniejszona synteza mocznika
Krążenie oboczne: przeciek amoniaku do krążenia ogólnego
Zwiększenie amoniaku we krwi krążenia ogólnego
Zwiększenie stęż. merkaptanów, fenoli, aminokwasów, kwasów tłuszczowych
ENCEFALOPATIA
Śpiączka wątrobowa
Cholestaza (żółtaczka zastoinowa)
· Utrudnienie odpływu żółci do dwunastnicy
· Przyczyny:
1. Cholestaza wewnątrzwątrobowa
• Zaburzenia wewnątrzwątrobowego transportu barwników żółciowych
• Zaburzenia mechanizmów wydzielania żółci z hepatocytów
• Zmniejszona aktywność siateczki enoplazmatycznej
• Upośledzenie odpływu żółci z dróg żółciowych wewnątrzwątrobowych (zmiany nowotworowe, amyloidoza, stłuszczenie wątroby, marskość wątroby)
2. Cholestaza zewnątrzwątrobowa
• Przeszkody utrudniające odpływ żółci z dróg żółciowych zewnętrznych jako następstwo zmian zapalnych, nowotworowych (ucisk z zewnątrz: rak głowy trzustki)
• Kamica
Następstwa zastoju żółci (cholestazy):
· Uszkodzenie miąższu wątroby
· Zmiany zapalne przewodów żółciowych
· Nagromadzenie bilirubiny à ŻÓŁTACZKA (mechaniczna/zastoinowa)
· Wzrost stęż. Kwasów żółciowych
Patogeneza hipercholesterolemii w cholestazie
· Zatrzymywanie cholesterolu w wątrobie, który zwykle odprowadzany jest z żółcią do dwunastnicy
· Brak hamowania przez kwasy żółciowe syntezy cholesterolu w jelicie
ŻÓŁTACZKA ZASTOINOWA
Ø Wzrost stężenia bilirubiny pośredniej i bezpośredniej we krwi
Ø Brak urobilinogenu w moczu
Ø Obecność bilirubiny w moczu (ciemne zabarwienie moczu)
Ø Fosfataza zasadowa bardzo podwyższona
Ø Szybki wzrost dehydrogenazy glutaminowej
Ø ALAT, ASPAT: prawidłowe / zwykle podwyższone przy wtórnym uszkodzeniu wątroby
Ø Gamma - glutamylotransferaza (GGTP), leucyloaminotransfraza (LAP): wybitny wzrost (są to enzymy prawidłowo wydzielane do żółci)
Ø Pojawia się patologiczna postać lipoprotein o niskim ciężarze właściwym: lipoproteid X (LP-X)
ŻÓŁTACZKA PRZEDWĄTROBOWA (HEMOLITYCZNA)
Ø Wzrost bilirubiny pośredniej
Ø Wzrost urobilinogenu w moczu
...
HelmiHauta