Eckhart - Mowy pouczajace.pdf - Eckhart - inacosiegapisz

Mowy pouczają ce

Mistrz Eckhart

To są mowy, któ re wikariusz Turyngii, przeor z Erfurtu, brat Eckhart

z zakonu kaznodziej-

skiego, miał do tych duchowych dzieci, któ re pytały go o wiele rzeczy,

kiedy wieczorami

zasiadali razem, by wieść uczone rozmowy.

1. O prawdziwym posłuszeń stwie

Prawdziwe i doskonałe posłuszeń stwo jest cnotą nad wszystkimi

cnotami, i bez tej cnoty

nie może się dokonać ani być dokonane żadne, choć by nie wiadomo

jak wielkie, dzieło;

z drugiej strony choć by najmniejszy czy najskromniejszy uczynek

- czy to odprawianie

lub słuchanie mszy, modlitwa, kontem placja, czy cokolwiek

innego - przynosi wię kszy

pożytek, jeśli spełniamy go w prawdziwym posłuszeń stwie. A znowu jeśli

weźmiecie jakiś

uczynek tak mało wart, jak tylko chcecie, to bez wzglę du na

to, jakikolwiek by był,

prawdziwe posłuszeń stwo uszlachetnia go i czyni lepszym.

Posłuszeń stwo zawsze

i wszę dzie sprawia to, co najlepsze we wszystkich rzeczach.

Zaprawdę , posłuszeń stwo

nigdy nie przeszkadza w niczym i nie utrudnia niczego, co

robimy, a co bierze się

z prawdziwego posłuszeń stwa; ono bowiem nie zaniedbuje niczego

dobrego.

Posłuszeń stwo nigdy nie musi się o nic troszczyć , nie brakuje mu

bowiem żadnego dobra.

Gdzie człowiek w posłuszeń stwie opuszcza swe „ja” i się go

wyzbywa, tam Bóg,

zniewolony koniecznością , musi zają ć jego miejsce; kiedy bowiem ktoś

nie chce niczego

dla siebie, wtedy za niego Bó g musi chcieć tak, jak chce dla samego

siebie. Jeśli bowiem

wyrzekłem się mojej woli i złożyłem ją w rę ce mojego

przełożonego, i nic nie chcę dla

siebie, to Bó g musi chcieć za mnie, a jeśli zaniedba tu zrobić coś

dla mnie, to tym samym

zaniedba zrobić coś dla samego siebie. Tak jest we wszystkich

sprawach. W wypadku,

gdy nie chcę niczego dla siebie, Bó g chce za mnie. Teraz uważajcie!

Czegó ż chce On za

mnie, kiedy ja nie chcę niczego dla siebie? Tam, gdzie wyzbywam się

swego „ja”, musi

On chcieć za mnie tego wszystkiego, czego chce dla siebie, ni

mniej, ni wię cej, i w ten

sam sposó b, w jaki chce On tego dla siebie: A gdyby Bó g tego nie

robił - [przysię gam] na

prawdę , któ rą jest Bó g! - to nie byłby sprawiedliwy ani nie

byłby Bogiem, co (przecież)

jest Jego naturalnym byciem.

W prawdziwym posłuszeń stwie nie może być nic takiego, jak „ja

chcę tego lub owego”

czy „to lub owo”, a jedynie doskonałe wyrzeczenie się swego. I

dlatego

w najdoskonalszej modlitwie, na jaką może się zdobyć człowiek,

nie powinno być próśb

takich, jak „daj mi tę cnotę czy też daj mi ją w takiej mierze” czy

„daj mi, Panie, samego

siebie czy też daj mi życie wieczne”, lecz tylko ta jedna: „Panie, nie

dawaj mi niczego, jak

tylko to, czego Ty chcesz, i czyń , Panie, to, co chcesz i

w jaki sposó b chcesz!” Ta

(modlitwa) przewyższa pierwszą , jak niebo przewyższa ziemię ; a

kto tak się modli, ten

dobrze się modli: kto w prawdziwym posłuszeń stwie porzucił

własne „ja”, ten jest

w Bogu. A jak prawdziwe posłuszeń stwo nie powinno znać żadnego „ja

tak chcę ”, tak też

nigdy nie powinno wołać „ja nie chcę ”, albowiem „ja nie chcę ” jest

prawdziwą trucizną dla

każdego posłuszeń stwa. Jak też powiedział świę ty Augustyn: „Ten jest

najlepszym Twoim

sługą , komu nie tyle na tym zależy, aby usłyszeć od Ciebie to, czego

by chciał, ile raczej

na tym, by chcieć tego, co od Ciebie usłyszy”.

2. O najpotężniejszej modlitwie i najwyższym dziele

Najpotę żniejszą modlitwą , władną niemal osią gną ć wszystkie

rzeczy, i najgodniejszym

dziełem są te, któ re wypływają z uwolnionego umysłu. Im

bardziej jest on wolny, tym

potę żniejszą , godniejszą , pożyteczniejszą , chwalebniejszą i

doskonalszą jest modlitwa

i dzieło. Wolny umysł potrafi wszystko.

Czym jest wolny umysł?

Wolnym umysłem jest ten, któ rego nic nie wprowadza w błą d i któ ry

nie jest przywią zany

do niczego, któ ry tego, co w nim najlepsze, w żaden sposó b

nie skrę pował i któ ry

w niczym nie szuka swego, a raczej w pełni pogrą żony jest w najukochań

szej woli Boga

i całkowicie wyrzekł się swego. Człowiek nigdy nie może

spełnić choć by najmniejszego

dzieła, któ re w takim umyśle nie odkrywałoby swej możności i nie

czerpałoby z niego siły.

Trzeba modlić się tak usilnie, by ku modlitwie tej kierowały

się wszystkie członki i siły

człowieka, zaró wno jego oczy, jak i uszy, usta, serce i

wszystkie zmysły; i nie wolno

w niej ustawać , zanim nie odczujemy, że pragniemy zjednoczyć

się z Tym, któ rego

obecności jesteśmy świadomi i do któ rego się modlimy, to jest z

Bogiem.

3. O tych, którzy siebie nie porzucili i pełni są samowoli

Ludzie powiadają : „Ach, Panie Boże, chciałbym i ja, tak jak inni,

pozostawać w dobrych

stosunkach z Tobą , odznaczać się taką samą nabożnością i

cieszyć się takim samym

pokojem z Tobą , i chciałbym, by wiodło mi się tak samo jak im i

bym był ró wnie ubogi

jak oni” lub też: „Nigdy nie bę dę się czuł dobrze, jeśli

nie bę dę tu czy tam i czynił tak

i tak; muszę żyć gdzieś na obczyźnie albo w jakiejś pustelni, albo w

klasztorze”.

Zaprawdę , w tym wszystkim kryje się twoje „ja” i nic poza tym. Jest

to twoja samowola,

jeśli nawet o tym nie wiesz lub są dzisz, że jest inaczej;

wszelki niepokó j, któ ry się

w tobie budzi, pochodzi z twej samowoli, bez wzglę du na to, czy to

zauważasz czy nie.

Gdy mniemamy, że powinniśmy jednych rzeczy unikać a innych

szukać - na przykład

tych miejsc i tych ludzi, i tych mę drcó w czy tej ciżby, czy

tych zaję ć - to winę za to

ponosi nie to, że przeszkadzają ci te sposoby czy te rzeczy;

tym, co przeszkadza ci

w rzeczach, jesteś (raczej) ty sam, albowiem zachowujesz się

niewłaściwie wobec nich.

Dlatego zacznij najpierw od siebie i porzuć siebie Zaprawdę , jeśli

najpierw nie uciekniesz

od samego siebie, to gdziekolwiek byś uciekł, gdziekolwiek byś

się znalazł, wszę dzie

napotkasz przeszkody i doznasz niepokoju. Szukanie przez ludzi

pokoju w rzeczach

zewnę trznych, czy to w jakichś miejscach czy u mę drcó w, u

ludzi czy w dziełach, na

obczyźnie, w ubó stwie czy w poniżeniu - wszystko to, choć by

najwię ksze wywierało

wrażenie i czymkolwiek by było, jest niczym i nie daje pokoju. Ci,

któ rzy w ten sposó b

szukają , szukają na fałszywej drodze. Im dalej wę drują , tym mniej

znajdują tego, czego

szukają . Wę drują tak, jak ktoś, kto zgubił drogę : im dalej idzie,

tym bardziej schodzi na

manowce. Có ż ma wszakże zrobić ? Najpierw powinien porzucić siebie,

bo wtedy porzuci

wszystko. Zaprawdę , jeśli człowiek porzuci kró lestwo lub cały świat,

ale zachowa samego

siebie, to niczego nie porzucił. Jeśli jednak człowiek wyrzeknie się

samego siebie, to bez

wzglę du na to, co sobie zachowa, czy to bogactwo czy honor,

czy cokolwiek innego -

porzucił wszystko.

Słowa świę tego Piotra: „Oto my opuściliśmy wszystko”- a on sam nie

porzucił przecież nic

wię cej, jak tylko sieć i łó dź - pewien świę ty tak oto

skomentował: Kto chę tnie porzuca

rzeczy małe, ten porzuca nie tylko te rzeczy, lecz porzuca

wszystko, co ludzie światowi

mogą mieć , a nawet wszystko to, czego mogą pożą dać . Albowiem kto

porzuca swą wolę

i samego siebie, ten rzeczywiście porzucił wszystkie rzeczy tak,

jak gdyby były jego

nieograniczoną własnością i jak gdyby posiadł je tak, iż

mógłby nimi swobodnie

rozporzą dzać . Albowiem czego nie chcesz pożą dać , to wszystko

oddałeś i porzuciłeś ze

wzglę du na Boga. Dlatego mó wi nasz Pan: „Błogosławieni ubodzy w

duchu”, to znaczy:

w woli. I nikt nie powinien w to wą tpić . Gdyby istniał jakiś

inny, lepszy sposó b, to nasz

Pan by go wymienił, jak też powiedział: „Jeśli kto chce pó jść

za Mną , niech się zaprze

samego siebie, a gdziekolwiek siebie znajdziesz, wyrzeknij się

siebie; jest to najlepsze,

[co możesz zrobić ]”.

4. O pożytku z porzucenia siebie, jakiego należy dokonać

w sferze tego, co wewnętrzne i wewnętrzne.

Musisz wiedzieć , że w tym życiu jeszcze żaden człowiek nie porzucił

siebie tak dalece, by

nie odczuwał, iż musi porzucić siebie jeszcze bardziej. Mało jest

ludzi, któ rzy rzeczywiście

biorą to pod uwagę - i są w tym stali. Jest to ró wnowartościowa

wymiana i sprawiedliwy

handel: W jakiej mierze opuścisz wszystkie rzeczy, w takiej - i to ani

mniej, ani wię cej -

Bó g wniknie w ciebie, i to wraz ze wszystkim, co Jego, jeżeli ty we

wszystkich rzeczach

całkowicie wyrzekłeś się tego, co twoje. Od tego wię c zacznij i spró

buj tego wszystkiego,

co potrafisz zyskać . W tym znajdziesz prawdziwy pokó j, a nie gdzie

indziej.

Ludzie nie powinni tak bardzo zastanawiać się nad tym, co

mają robić; powinni raczej

pomyśleć o tym, czym mogliby być. Otó ż gdyby ludzie byli dobrzy i

żyli, jak należy, to ich

uczynki świeciłyby jasno. Jeśli ty sam jesteś sprawiedliwy, to

sprawiedliwe są także twoje

uczynki. Świę tości nie należy opierać na czynach; raczej

należy ją opierać na byciu,

albowiem to nie uczynki nas uświę cają , lecz my powinniśmy je uświę

cać . Czyny, choć by

były najbardziej świę te, jako same czyny żadną miarą nas nie

uświę ca- ją , lecz to my

w takiej mierze, w jakiej jesteśmy świę tymi i w jakiej

posiadamy bycie, uświę camy

wszystkie nasze działania, czy to jedzenie, spanie, czuwanie czy

jakiekolwiek inne. Dzieła

tych, któ rych miara bycia jest mała, nie przynoszą -

niezależnie od tego, jakie one by

były - żadnego owocu. Poznaj stą d, że należy się

przykładać tylko do tego, by być

dobrym - nie tak bardzo do tego, co robimy, czy też jakiego rodzaju

dzieł dokonujemy,

lecz do podstawy naszych czynó w.

5. Bacz, co istotę i podstawę czyni dobrą.

Przyczyną tego, że istota i podstawa bycia człowieka, z któ rych

jego dzieła czerpią swą

dobroć , są całkowicie dobre, jest to, że umysł człowieka jest

całkowicie (zwró cony) ku

Bogu. Dołó ż wszelkich starań , by Bó g stał ci się wielkim i by

całe twe dą żenie i pilność

zwracały się do Niego we wszelkim twym postę powaniu. Zaprawdę , im

bardziej jesteś do

Niego zwró cony, tym lepsze są wszystkie twe dzieła,

jakiegokolwiek by były rodzaju.

Przylgnij do Boga, a On użyczy ci wszelkiej dobroci. Szukaj

Boga, a znajdziesz Boga

i (ponadto) wszelkie dobro. Tak, zaprawdę , w takim usposobieniu

mó głbyś potkną ć się

o kamień i byłby to czyn milszy Bogu, niż gdybyś przyją ł Ciało Pana

naszego, a miałbyś

przy tym bardziej na wzglę dzie własną korzyść , i tak twoja

intencja byłaby mniej

bezinteresowna. Kto przylgną ł do Boga, od tego nie odstę pują Bó g i

wszelka cnota. A to,

czego ty wpierw szukałeś, teraz ono szuka ciebie; za czym ty wpierw

goniłeś, teraz ono

goni za tobą ; a przed czym ty wpierw chciałeś uciec, teraz

ono ucieka przed tobą .

Dlatego: kto mocno przylgną ł do Boga, do tego też przylgnę ło

wszystko, co boskie,

a ucieka przed nim wszystko, co jest niepodobne do Boga i Bogu obce.

Eckhart - Mowy pouczajace.pdf

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: