Zbrodnie.pdf
(
54 KB
)
Pobierz
Zbrodnie
VI.ZbrodniepopełnioneprzezUkraińskaPowstańcząArmięwlatach19441947.
WtejczęściopracowaniaoUPA,przedstawiękilkazbrodnimasowychdokonanychprzezUPAna
terenieBieszczadówlubnaichpograniczu.Pomijamzbrodniedokonanenapojedynczychosobach,a
takŜete,którewiąŜasięzwalkamipomiędzyWojskiemPolskim,MO,UB,czytezinnymiformacjami
wojskowymijakWOPiKBW.
Pomnikpamięci42PolakówzamordowanychwBaligrodzie
przezbandy*UPA6sierpnia1944roku.Tablicazawieranazwiskawszystkichmieszkańców,którzyzginęlitegodnia.
*pisowniaoryginalna
foto:P.Szechyński.
PierwszazezbrodnizostaładokonanajeszczepodczastrwaniaIIwojnyświatowejwmałej,alejakŜe
ciekawejmiejscowosciSerednieMałe,połoŜonejniedalekoPolany,nazboczachpasmaOtrytu.W
marcowąnocz29na30go,rozegrałasiętragediamieszkańcówMałegoSeredniego.Miejscowośćbyła
zamieszkanaprzeztzw.szlachtęzagrodową.BojówkiSKWOUNzjawiająsięwwioscezzamiarem
wymordowaniamieszkającychtamPolaków.Wtąstrasznądlarodzinpolskichnoc,wymordowano
następującerodziny:
Michalskich,JastrzębskichiCichońskich.ZabitotakŜeEmilaKwiatkowskiego.ZrąkUPAzginelijeszcze
JózefSkowroński,AnielaRadwańskazsynem,MieczysławiStefaniaWiśniewscy.Wsumie
zamordowanychprzezUPAmieszkańcówSeredniegobyło16.Zbiorowamogiłamieszkancówznajdujesię
nacmentarzuwPolanie.
10lipca1944roku(dataniejestdokońcapewna,natomiastfaktmordutak)UPA
zamordowaławlesiepodBaligrodemmieszkańcówŚredniejWsi.
ZostaliaresztowaniprzezUPAidoprowadzenidolasupodBaligrodem,gdziejuŜbyłyzwłoki10
męŜczyzn.Wśródaresztowanychbyli:ojciecidwóchbraciGryzieckich,dwóchbraciGefertów,M.
Kucharek,J.Podgórski,T.Sobik,A.Bober,M.Materna,GorlickiiMichnowicz.Zostalionizamordowani,
udałosięuciectylkoGryzieckiemu.
6sierpniawBaligrodziedoszłodozamordowania42mieszkańcówBaligrodu.
6sierpniajakomiasteczko"niczyje",Baligródodwiedziliuzbrojeniludzie.Mieszkańcyobserwowali
przybyszówzzaciekawieniem.Tosotnia"Burłaki"weszładoBaligrodu.Upowcysprawnierozbieglisię
pomiędzydomamiwposzukiwaniuPolakow.Tych,którymnieudałosięuciecczyteŜschować
zgromadzononarynku.Następniewyprowadzonoichpozazabudowaniaiwymordowano.Zginęło42
osoby.WcentrumBaligroduznajdujesięobecniepomnikupamiętniającytowydarzenie.
WwynikudotychczasowegośledztwaprowadzonegoprzezIPN,ustalono,iŜ:
AtakoddziałówUPAnastapiłwdniu6sierpnia1944r,ajegocelembyłanapolskaludnośćwsi
Baligród;pow.SanokzgromadzonanaMszyŚw.wmiejscowymkościele.Wwynikuakcjiocharakterze
pacyfikacyjnymzamordowano41osóbnarodowościpolskiej,wtym10ciumęŜczyzn,którzyopuścili
pomieszczeniekościoła.WspomnianymnakazanopołoŜeniesiętwarządoziemi,poczymwtejpozycji
zostalirozstrzelani.PozostałeosobyzostałyrozstrzelanewpobliŜuwłasnychdomów,gdziezostały
schwytaneprzeznapastników.
Dotychczasoweustaleniawskazująnato,iŜopisanązbrodnięsprowokowalimiejscowiksięŜa
greckokatoliccy,którzynawoływalidozabijaniaPolaków,śydówibolszewików.Wśródnapastników
rozpoznanoczłonkówpolicjiukraińskiejzBaligroduorazUkraińcówmieszkańcówsąsiednichwstosunku
doBaligroduwiosek.ZbrodniawBaligrodziebyłazaskoczeniemdlaPolaków,gdyŜprzednapademna
plebaniuksiędzarzymskokatolickiegowBaligrodzieodbyłosięspotkaniezdelegacjąukraińskązewsi
StęŜnica,którejprzewodziłtamtejszyksiądzgreckokatolicki.Wjegotrakciespisanoprotokół,zktórego
treściwynikało,iŜludnośćpolskanatymtereniemoŜesięczućbezpiecznie.PrzedstawionewyŜej
okolicznościwskazująnato,iŜstronaukraińskaniedotrzymałaprzyjętegozobowiązania.
MordwMucznem;16sierpnia
16sierpniawMucznymzostałowymordowanych74Polaków.Bylitouciekinierzyprzedfaląrepresjii
przedfrontem.
WpostępowaniachdotyczącychatakówUPAnaRudkęiBaligródjedynymiźródłamidowodowymi
pozostajązeznaniaświadków,gdyŜwtamtymokresieczasunatamtymterenieniedziałałyŜadne
ośrodkiwładzy.OkupującyjeNiemcyniepodejmowaliŜadnychczynnościwzwiązkuzopisanymi
napadami.
opracowanie:
ZbigniewJantoń
Przejdźdorozdziału:
I.Zamiastwstępu.
II.StrukturyOrganizacyjneOUNUPA.
III.UPAwPolsce("Zakierzońskikraj").UkraińskaPowstańczaArmiawBieszczadach.
IV.WalkiwBieszczadachwlatach1944marzec1947r.
V.Operacja"Wisła"(Wschód).
VI.ZbrodniepopełnioneprzezUkraińskaPowstańcząArmięwlatach19441947.
VII.ZbrodnieWojskaPolskiegopopełnionewBieszczadach(inapograniczu)naosobachcywilnych.
VIII.ŚmierćgenerałaKarolaŚwierczewskiegomityifakty.
IX.ZbrodniarzeczyteŜbohaterowieczylipróbaocenyzdarzeńwBieszczadachwlatach19181948.
Plik z chomika:
luk.rus
Inne pliki z tego folderu:
60 rocznica ludobójstwa.pdf
(29 KB)
Akcja Wisla w Gorlickiem.pdf
(34 KB)
AKCJA.pdf
(174 KB)
banderowcy.pdf
(50 KB)
Buczacz.pdf
(23 KB)
Inne foldery tego chomika:
Edward Prus
Grzegorz Motyka ,Rafał Wnuk-Pany i rezuny
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin