Zakup matki(1).pdf
(
140 KB
)
Pobierz
http://www.pasieka.pszczoly.pl/index.php?s=vjufile&grkat=pasiec
Czasopismo pszczelarskie PASIEKA - pszczelarstwo, pszczoły, ule, miód, informacje...
Page 1 of 4
pszczoły.pl>Dwumiesięcznik Pasieka Szukaj
W MOJEJ PASIECE ABECADŁO NAUKA W PASIECE CHOROBY W PASIECE PRODUKTY PASIECZNE ARCHIWUM
PASIECZNE ABECADŁO
W numerze
ZAKUP I PODDAWANIE MATEK
PSZCZELICH
W pierwszym odcinku naszego cyklu
"Pasieczne abecadło" Marek Kolek zachęcił
początkujących pszczelarzy do załoŜenia
pasieki. Ule juŜ mamy, rodziny pszczele
osiedlone i co dalej? Następnym krokiem
jest zakup i obsadzenie w rodzinach matek
pszczelich. Po co, skoro kupiliśmy roje i
odkłady, w których są juŜ matki? OtóŜ
matka matce nierówna. W racjonalnie
utrzymywanych rodzinach pszczelich
powinny znajdować się matki o znanym
pochodzeniu hodowlanym, gwarantujące
odpowiednią wartość uŜytkową rodzin
pszczelich, z których chcemy pozyskiwać
produkty pasieczne.
Wydarzenia
Jubileusz profesora
Jerzego Woyke
Apimondia 2009
Kamiańskie klimaty
W mojej pasiece
Zdjęcie: Rafał Krawczyk, Janusz Pudełko
Gdzie zaopatrywać się w matki pszczele?
W produkcji matek pszczelich specjalizują się pasieki hodowlane, których adresy są
dostępne w oddziałach Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt oraz w biurach
wojewódzkich i regionalnych związków pszczelarzy. Lokalnie moŜna takŜe zaopatrywać
się w matki u pszczelarzy reprodukujących je z materiału hodowlanego zakupionego w
pasiekach hodowlanych. Adresy tych producentów moŜna znaleźć w prasie fachowej
lub otrzymać od kolegów z koła pszczelarzy.
Zimowa pasieka
Drzewa i krzewy dla
naszej pasieki
Ul leŜak dla hobbysty,
cz. 1.
Moja metoda
zintegrowanej walki z
Varroa destructor
Pozyskujmy pierzgę
Czym kierować się przy zakupie matek pszczelich?
KaŜdemu zaleŜy na tym, aby kupić matki dobrej jakości. Dlatego lepiej jest kierować
się nie tylko reklamą producenta, ale takŜe wynikami oceny materiału hodowlanego. W
całym kraju prowadzona jest ocena terenowa matek pszczelich pochodzących z linii
hodowlanych pszczół, dla których prowadzone są księgi lub rejestry. Wyniki tej oceny
są publikowane w wydawnictwach Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt oraz
bezpośrednio przez oddziały KCHZ. Są teŜ przekazywane m.in. do wojewódzkich i
regionalnych biur związków pszczelarzy oraz do kół terenowych, gdzie kaŜdy
zainteresowany pszczelarz moŜe się z nimi zapoznać.
Z publikacji moŜemy się dowiedzieć o wydajności miodowej, jakiej moŜna się
spodziewać po matkach z róŜnych linii hodowlanych i z krzyŜówek tych linii, a takŜe o
tempie ich rozwoju wiosennego, wynikach oceny skłonności do rójki, zimotrwałości i
łagodności. NajwaŜniejsze, Ŝe ocena prowadzona jest w róŜnych warunkach
terenowych. Znając warunki środowiskowe swojej pasieki, moŜna się zorientować,
które linie hodowlane i ich mieszańce sprawdzają się najlepiej w podobnych
warunkach. Dlatego zamawiając matki:
najpierw przeprowadzamy "rozpoznanie" własnego terenu i jego właściwości, biorąc
pod uwagę warunki klimatyczne i bazę poŜytkową oraz warunki gospodarki pasiecznej
typ ula, tryb prowadzenia pasieki (stacjonarny lub wędrowny) i jej lokalizację
(odległość od innych gospodarstw, ogródków działkowych czy osiedli domów
mieszkalnych),
następnie zapoznajemy się z wynikami oceny terenowej przeprowadzonej w moŜliwie
zbliŜonych warunkach, najlepiej w tym samym powiecie i województwie,
wyszukujemy pasiekę hodowlaną posiadającą wybrany przez nas materiał
hodowlany,
podejmujemy decyzję, czy kupujemy matki nieunasiennione, unasiennione naturalnie
czy unasiennione sztucznie,
dzwonimy lub piszemy do hodowcy i dokonujemy zamówienia, pamiętając o
uzgodnieniu warunków ewentualnych reklamacji oraz daty dostawy.
"Rozpoznanie" terenu jest bardzo waŜne, bo na przykład terminy występowania
poŜytków w konkretnej okolicy mają zasadniczy wpływ na wybór materiału
hodowlanego. Pszczół wolno się rozwijających nie będziemy przecieŜ wybierać do
pasieki w okolicy, gdzie przewaŜają rzepaki i sady. Z kolei do pasieki, gdzie dominują
poŜytki przerywane w lecie i np. póśna spadź, nie byłoby teŜ poŜądane sprowadzanie
pszczół o duŜej dynamice wiosennego rozwoju. Będą się one bardziej roić od pszczół
pochodzących z linii później się rozwijającej, wyspecjalizowanej na spadź i takie
właśnie powinniśmy w tym wypadku wybrać. JeŜeli pasieka znajduje się w pobliŜu
Kalejdoskop
Miody pitne, sycone
czy niesycone?
Z Pasieką w świat
4 000 000 kilo miodu
w 6 tygodni
Międzynarodowe
Kongresy
Pszczelarskie
Apimondii
Nauka w pasiece
Monitorowanie
mikroklimatu rodziny
pszczelej
system WMA, cz. 1.
Wszystko, co o
plastrze i wosku
pszczelim wiedzieć
naleŜy, cz. 4.
Pasieka poleca
Miód i produkty
pszczele dla zdrowia,
urody i podniebienia
Z pasieki do kuchni
Ptysie, sernik z pianką
Historia
Saga rodu Kurpielów
http://www.pasieka.pszczoly.pl/index.php?s=vjufile&grkat=pasieczne_abecadlo&art...
2010-01-13
Czasopismo pszczelarskie PASIEKA - pszczelarstwo, pszczoły, ule, miód, informacje...
Page 2 of 4
Kącik dla dziadków
i wnuczków
O pszczole, kociczce
Kundzi i kocurku
Tetroniuszu
duŜych skupisk ludzkich, to podstawowym walorem kupowanych przez nas pszczół
musi być łagodność i spokojne trzymanie się plastrów podczas przeglądów. JeŜeli
natomiast planujemy wędrówki na poŜytki oddalone od miejsca postoju pasieki, to
łagodność pszczół ma takŜe niebagatelne znaczenie, ale równie waŜna jest ich duŜa
dynamika rozwoju przez cały sezon, zdolność do ograniczania czerwienia matki przy
intensywnych poŜytkach oraz łatwość zagospodarowywania nadstawek.
Wszystkie te cechy są uwzględniane w publikacjach dotyczących wyników oceny
terenowej. MoŜna tam równieŜ przeczytać opis wzorca kaŜdej linii, co dodatkowo ułatwi
wybór materiału hodowlanego. Przed zamówieniem matek dobrze jest teŜ zapytać
hodowcę o sprawy, co do których nie mamy pewności. Na przykład znajomość
warunków reklamacji przyda się na wypadek straty matek w wyniku wady ukrytej, co
zawsze moŜe się zdarzyć, zwaŜywszy Ŝe mamy do czynienia z Ŝywymi organizmami
poddawanymi dosyć zaawansowanej "bioinŜynierii".
JeŜeli brak nam doświadczenia w wymianie matek pszczelich, moŜemy kupować matki
nieunasiennione. Mogą one wprawdzie mieć nieco niŜszą wartość uŜytkową od matek
unasiennionych, ale są tańsze (mniejsze koszty strat wynikających z błędów w
poddawaniu) i łatwiejsze w poddawaniu. Matki takie unasiennią się na naszym
pasieczysku w sposób naturalny, wobec czego na wartość genetyczną rodzin pszczelich
będą miały częściowy wpływ pszczoły z okolicy o nieznanym nam pochodzeniu i
walorach uŜytkowych. Tzw. efekt matki, czyli wpływ jej genotypu na fenotyp rodziny
pszczelej sprawi jednak, Ŝe w rodzinach pszczelich zaobserwujemy wkrótce walory
uŜytkowe wybranej przez nas linii hodowlanej, z której dana matka pochodziła.
OdwaŜniejsi i odpowiednio przeszkoleni pszczelarze mogą zamawiać od razu matki
unasiennione sztucznie, Ŝeby cieszyć się efektami produkcyjnymi rodzin pszczelich
"zaprogramowanymi" dosyć dokładnie przez hodowcę w materiale genetycznym
zakupionych matek. Wartość genetyczna matek kupionych od reproducenta
stosującego unasiennianie naturalne na pasieczysku będzie zbliŜona do wartości matek
unasiennionych w naszej pasiece, pod warunkiem Ŝe zadbał on o ich właściwe
pochodzenie.
Kącik kolekcjonera
Rzeźby i figurki z
motywami
pszczelarskimi
Jak przygotować rodziny pszczele do wymiany matek?
Idealną sytuacją byłoby zakupienie odkładów czy rojów bez matek, ale wówczas naleŜy
dokładnie zgrać terminy dostawy pszczół w pakietach oraz matek z pasieki hodowlanej,
co w praktyce bywa trudne.
Przy poddawaniu matek kierujemy się następującymi zasadami:
najpierw usuwamy starą matkę z rodziny pszczelej (waŜne, aby zbyt długo nie
pozostawiać rodziny pszczelej czy zakupionych pszczół jako bezmatka maleją
wówczas szanse na prawidłowe przyjęcie nowej matki, poniewaŜ w rodzinie pszczelej
pojawiają się trutówki),
do osieroconych pszczół poddajemy matkę w klateczce wraz z pszczołami
towarzyszącymi, pamiętając, Ŝe pszczoły ulowe muszą mieć dostęp do otworów w
klateczce, i czekamy, aŜ czerw zostanie zasklepiony, lub usuwamy czerw odkryty
(przenosimy do innych uli) oraz usuwamy wszystkie mateczniki załoŜone przez
pszczoły, i odsłaniamy dostęp do kanał u klateczki zalepionego ciastem miodowo
cukrowym, jeśli nie występują objawy agresji pszczół ulowych wobec pszczół i matki w
klateczce, a wszystkie mateczniki zostały zniszczone.
Na początek będzie łatwiej, jeŜeli utworzymy czasowy odkład na czerwiu zasklepionym,
tam poddamy matkę, a następnie usuniemy starą matkę z rodziny pszczelej i
połączymy osieroconą rodzinę z odkładem, w którym młoda matka rozpocz ęła juŜ
czerwienie.
Oczywiście poddawanie matek, jak równieŜ tworzenie i łączenie odkładów wymaga
pewnej wiedzy praktycznej, dlatego radzę poszukać wcześniej odpowiedniej literatury i
zasięgnąć porady doświadczonego pszczelarza.
Sprawy te będziemy jeszcze omawiać na łamach naszego czasopisma, ale z pewnością
warto sięgnąć i do innych opracowań na ten temat, miedzy innymi do Informatora o
wykorzystaniu matek pszczelich z pasiek hodowlanych, wydanego przez Centralną
Stację Hodowli Zwierząt w maju 2000 r.
Matka pszczela
zdolny do rozrodu osobnik Ŝeński u pszczół. W rodzinie pszczelej
pszczoły robotnice utrzymują tylko jedną matkę. Matka pszczela jest unasienniana
średnio przez 8 trutni podczas lotu godowego, odbywanego w wieku ok. 510 dni, i
gromadzi zapas plemników w zbiorniczku nasiennym na okres całego Ŝycia (średnio 35
lat). Rozwija się w mateczniku, czyli specjalnie rozbudowanej przez pszczoły komórce
plastra, i przez cały okres rozwoju larwalnego jest karmiona wydzieliną gruczołów
gardzielowych pszczół robotnic tzw. mleczkiem pszczelim. Skład mleczka pszczelego
pozwala na wykształcenie się u dorosłej matki jajników zdolnych do produkcji jajeczek,
z których będą się wylęgać larwy robotnic lub przyszłych matek (z jajeczek
zaplemnionych) oraz larwy trutni (z jajeczek niezaplemnionych).
Trutnie
zdolne do rozrodu osobniki męskie pszczół, obecne w rodzinie pszczelej
głównie w okresie sezonu rozrodczego w liczbie ok. 300
2000 osobników. Trutnie
wykształcają się w specjalnie budowanych przez pszczoły większych komórkach
plastra.
Trutówki
pszczoły robotnice, które wskutek zaburzenia składu rodziny pszczelej
(najczęściej z powodu braku matki) są karmione mleczkiem pszczelim, co powoduje
pobudzenie rozwoju rurek jajnikowych i produkcji jajeczek. Z jajeczek składanych
http://www.pasieka.pszczoly.pl/index.php?s=vjufile&grkat=pasieczne_abecadlo&art...
2010-01-13
Czasopismo pszczelarskie PASIEKA - pszczelarstwo, pszczoły, ule, miód, informacje...
Page 3 of 4
przez trutówki wylęgają się wyłącznie trutnie, poniewaŜ są to jajeczka niezaplemnione.
Rodziny, w których rozwinęły się trutówki, bardzo trudno przyjmują matki pszczele.
Matka pszczela nieunasienniona
forma handlowa matki pszczelej w wieku ok. 1
10 dni.
Matka taka nie była wypuszczona na lot godowy, dlatego po jej poddaniu do rodziny
pszczelej naleŜy poczekać, aŜ unasienni się naturalnie i rozpocznie czerwienie.
Matka pszczela unasienniona
forma handlowa matki pszczelej.
Matka pszczela unasienniona czerwiąca
matka unasienniona, która przebywała w
uliku do czasu rozpoczęcia czerwienia; najczęściej matkę czerwiącą kupuje się jako
unasiennioną naturalnie na pasieczysku u hodowcy lub na trutowisku. Sprawdzanie
czerwienia matek unasiennionych sztucznie jest mało opłacalne lepiej kupić w kaŜdej
partii matek unasiennionych sztucznie o niesprawdzonym czerwieniu kilka matek
więcej, przewidując ewentualne niepowodzenia w poddawaniu lub utrzymaniu matek.
Matka pszczela unasienniona hodowlana
(dawniej, a obecnie potocznie, określana
jako reprodukcyjna)
matka pszczela przeznaczona do oceny i selekcji w celu
reprodukcji linii hodowlanej lub sprzedawana pszczelarzom jako materiał hodowlany do
odchowu matekcórek, przeznaczonych do uŜytkowania w rodzinach pszczelich
produkcyjnych.
Sztuczne unasiennianie
prowadzi się w wyspecjalizowanych pasiekach hodowlanych,
gdzie zabiegów dokonują osoby posiadające uprawnienia nadane przez Krajowe
Centrum Hodowli Zwierząt (dawniej Centralną Stację Hodowli Zwierząt). Sztuczne
unasiennianie pozwala na dokonywanie kontrolowanego doboru par rodzicielskich u
pszczół, co jest podstawowym warunkiem powodzenia prac hodowlanych. Dzięki
sztucznemu unasiennianiu matek uŜytkowych moŜliwe jest takŜe uzyskiwanie
mieszańców o wyspecjalizowanych cechach uŜytkowych. Technika sztucznego
unasienniania w kontrolowanym rozrodzie pszczół jest tańsza i skuteczniejsza niŜ
unasiennianie na trutowiskach.
Trutowisko
obszar izolowany przed zalatywaniem niepoŜądanych trutni,
przeznaczony do naturalnego, kontrolowanego unasienniania matek pszczelich. Na
trutowisko wywozi się pnie ojcowskie z duŜą liczbą specjalnie wyhodowanych trutni
oraz matki nieunasiennione w ulikach weselnych. Ze względu na duŜy obszar izolacyjny
(o promieniu ok. 10 km) obecnie funkcjonują w Polsce tylko dwa trutowiska,
wykorzystywane przez pasieki hodowlane.
Praca hodowlana
zespół zabiegów zmierzających do poprawienia załoŜeń
dziedzicznych (genotypu) pszczół, w których zakres wchodzi ocena wartości uŜytkowej i
hodowlanej pszczół, selekcja i dobór osobników do kojarzenia. Genotyp to nic innego
jak zawarta w komórkach ciała pszczół informacja genetyczna, natomiast fenotyp to
zespół cech danej rodziny pszczelej, nabytych wskutek przebywania osobników o
określonym genotypie w konkretnym środowisku.
Linia hodowlana
grupa matek pszczelich
utrzymywana przez jednego lub kilku
hodowców w celu uzyskania i utrzymania w
drodze pracy hodowlanej cech uŜytkowych
określonych we wzorcu dla tej linii. W hodowli
prowadzonej zgodnie z Ustawą o organizacji
hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich z
dnia 20 sierpnia 1997 r. dla linii hodowlanych
pszczół mogą być prowadzone księgi lub
rejestry, w celu zapisywania w nich matek
pszczelich spełniających wymagania zgodności
z wzorcami hodowlanymi, sprawdzone w trakcie
oceny ich wartości uŜytkowej i hodowlanej
zgodnie z załoŜonym krajowym programem
hodowlanym. Dla odbiorcy matek pszczelich
oznacza to, Ŝe materiał hodowlany pochodzący
z linii, dla których prowadzone są księgi lub
rejestry, jest poddawany niezaleŜnej ocenie, która moŜe zweryfikować deklarowaną
przez hodowcę wartość uŜytkową matek pszczelich. Krajowy program hodowlany
przewiduje tworzenie linii w obrębie czterech podgatunków, nazywanych potocznie
rasami pszczół: rasy środkowoeuropejskiej, nazywanej takŜe pszczołą krajową lub
miejscową, a w Europie "czarną pszczołą" (Apis mellifera mellifera), kraińskiej (A.m.
carnica) oraz kaukaskiej (A.m. Caucasica), a takŜe włoskiej (A.m. Ligustica), chociaŜ
do tej pory Ŝaden hodowca nie podjął selekcji pszczół włoskich. Trzy pierwsze rasy w
zupełności zapewniają pszczelarzom moŜliwość otrzymania materiału hodowlanego o
poŜądanej kombinacji cech uŜytkowych.
Rasa środkowoeuropejska
pierwotna rasa zasiedlająca teren naszego kraju,
obecnie silnie zmieszańcowana wskutek wielokrotnych importów innych ras. W formie
czystej jako pozostałość dawnej populacji utrzymywana w dwóch rejonach leśnych
(Augustów i Kampinos) oraz w stadach zachowawczych w pasiekach hodowlanych.
Odporna na trudniejsze warunki klimatyczne, dobrze zimuje, dostosowuje rozwój do
warunków przedwiośnia. Pszczoły ruchliwe, "spływają" z plastrów przy przeglądach.
UŜytkowana głównie jako komponent ojcowski mieszańców uŜytkowych z pszczołami
kraińskimi.
Rasa kraińska
najpopularniejsza w pasiekach towarowych, odznacza się wczesnym i
http://www.pasieka.pszczoly.pl/index.php?s=vjufile&grkat=pasieczne_abecadlo&art...
2010-01-13
Zdjęcie: Zdzisław WyleŜyński
Czasopismo pszczelarskie PASIEKA - pszczelarstwo, pszczoły, ule, miód, informacje...
Page 4 of 4
dynamicznym rozwojem, dobrze trzyma się plastrów i jest łagodna. Wykazuje
tendencję do ograniczania matek w czerwieniu przy obfitych poŜytkach, utrzymuje siłę
rodzin przez cały sezon, przez co trzeba pilnować jej skłonności do rojenia się. Niektóre
linie dobrze wykorzystują poŜytki spadziowe i tolerują domieszki spadzi w zapasach
zimowych; wyselekcjonowano takŜe linie odporne na grzybicę wapienną.
Rasa kaukaska
pszczoły bardzo łagodne i silnie penetrujące środowisko w
poszukiwaniu poŜytków. W wyniku selekcji niektóre linie kaukaskie odznaczają się
dobrą dynamiką rozwoju, ale generalnie nie utrzymują bardzo silnych rodzin. Mimo to
wykazują cechę bardzo dobrej miodności. Częściej wykorzystywane w krzyŜówkach
towarowych z liniami pszczół kraińskich niŜ w czystej rasie, ze względu na kłopoty z
zimowlą. Są niedoceniane, a przecieŜ idealnie nadają się do małych pasiek amatorskich
dla "niedzielnych" pszczelarzy, jako wybitnie nierojne.
Ocena wartości uŜytkowej i hodowlanej
prowadzona przez Krajowe Centrum
Hodowli Zwierząt jako ocena terenowa i stacjonarna. Ocena stacjonarna jest
prowadzona bezpośrednio w pasiece hodowcy, natomiast ocena terenowa słuŜy do
kontroli przydatności matek pochodzących z róŜnych linii hodowlanych i ich
mieszańców sprawdzane jest ich przystosowanie do róŜnych warunków terenowych,
w jakich utrzymywane są pasieki. Wyniki oceny terenowej są corocznie publikowane.
Stanowią one takŜe kryterium kwalifikacji matek pszczelich przy wpisach do ksiąg i
rejestrów.
Pasieka 2/2003
Joanna Troszkiewicz
««
powrót
©20032010 Dwumiesięcznik "PASIEKA" portal www.pszczoly.pl
http://www.pasieka.pszczoly.pl/index.php?s=vjufile&grkat=pasieczne_abecadlo&art...
2010-01-13
Plik z chomika:
victor_26
Inne pliki z tego folderu:
1. Zawartość magnezu i cynku w miodach power 3.ppt
(2950 KB)
abc(1).pdf
(293 KB)
abc.pdf
(293 KB)
Anatomia pszczoły.pdf
(200 KB)
Apiterapia.doc
(80 KB)
Inne foldery tego chomika:
Budowa ula
Choroby i ich zwalczanie
Ciekawe ule
Filmy o pszczelarstwie
Kulinaria
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin