1. Krzywa Bachmatiewa
obrazuje termiczny zakres tolerancji organizmów zmiennocieplnych. Bachmatijew stwierdził, że w obrebie strefy tolerancji i nieco poza nią występuje szereg charakterystycznych reakcji biologicznych organizmów:
- w obrębie optimum cieplnego wszystkie procesy życiowe przebiegają najekonomiczniej;
- w strefie temperatur wyższych występuje zjawisko odrętwienia cieplnego;
- dalsze podwyższenie temperatury prowadzi do przegżania organizmu i jego śmierci;
Analogiczna sytuacja ma miejsce kiedy w grę wchodzą temperatury mniejsze od optimum:
- zahamowanie procesów biologicznych;
- przechłodzenie płynów ustrojowych;
- osiagnici punktu krytycznego – rozpoczynz się zamarzanie płynów ustrojowych;
- stan anabiozy;
- ponowne przekroczenie punktu krytycznego to śmierć;
2. Integracyjna koncepcja Milne’a
- pomiędzy populacją dowolnego gatunku a otaczającym środowiskiem nie ma żadnej równowagi
- wbrew Nicholsonowi naturalni wrogowie samodzielnie nie są w stanie obniżyć liczebności lub rególować gęstość populacji żywiciela
3. Założenia sieci ekologicznej EKONET – europejska sieć ekologiczna
- różnorodność biologiczna
- naturalność
- gęstość występowania
- stopień zagrożenia
4. Wpływ pozyskiwania drewna i innych płodów leśnych oraz spalania resztek pozrębowych na krążenie pierwiastków w ekosystemach leśnych .
- poprzez wywożenie drewna pozbawia się te ekosystemy wielu pierwiastków, które zostały wbudowane w jego organizm
- przez zbieranie owocników grzybów częst uniemożliwia się ponowny wysiew i rozsiewanie się strzępek grzybni co ma wpływ na mikoryzę
- przez nieumiejętnie zbieranie grzybów często niszczy się grzybnię
- poprzez spalanie resztek pozrębowych większa część masy pierwiastków zostaje utleniona w tlenki. Lepiej pozostawić je nz miejscu i ewentualnie rozdrobnić. W miejcscu spalania tych resztek następuje przenawożenie (silna kumulacja pierwiastków w glebie) – nie rosną gat drzewiaste, tylko mchy (zakwaszenie gleby).
5. Ochrona bierna rezerwatów i PN.
- Ochrona bierna czyli ścisła – forma ochrony przyrody mająca zapewnić stworzenie na wyodrębnionych terenach warunków do naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych zapewniających ich swobodny rozwój przez ograniczenie ingerencji człowieka.
- Podejmowane decyzje o utworzeniu PN – Rada Ministrów, rezerwatów – Minister.
6. Przyczyny załamania homeostazy biocenoz.
- zerwanie choć jednej z zasad dot. zachowania homeostazy (struktury biocenozy, krążenia materii i przepływu energii, produktywność, stabilizacja procesów biocenotycznych);
- długotrwałe działnia czynnika stresowego;
- ingerencja człowieka;
- przesunięcie zakresu tolerancji zespołu – zmiana warunków
- wypadnięcie jednego ogniwa w strukturze pierwotnej przy braku ogniw zastępczych
- gwałtowne zmiany warunków środowiskowych – kataklizm, zmiana klimatu;
7. Kryteria i wskaźniki zrownoważonego rozwoju lasów i leśnictwa
- zachowanie biologicznej różnorodności lasu;
- utrzymanie produkcyjnej zasobności lasu;
- utrzymanie zdrowia i żywotności ekosystemów leśnych;
- ochrona zasobów glebowych i wodnych w lasach;
- zachowanie i wzmaganie udzialu lasów w globalnym bilansie węgla;
- utrzymanie i wzmacnianie dlugofalowych wielostronnych korzyści społeczno ekonomicznych płynących z lasów;
- prawne, polityczne i instytucjonalne rozwiązania wspomagające trwaly rozwój gospodarki leśnej;
8. Ważniejsze hipotezy zamierania lasów
- kwaśny deszcz – wymywanie związków Ca, Mg, i uwalnianie Al.;
- hipoteza ozonu – szkodliwośc ozonu na ziemi;
- hipoteza stresów – przemysł zanieczyszczenia;
- hipoteza immisji – CO2, zamieranie lasów;
- hipoteza suszy ;
- hipoteza amonowa – NH4+ zmniejsza aktywność mikroorganizmów glebowych;
9. Biocenoza – wyjaśnij.
- zbiór populacji wszystkich org żywych powiązanych ze sobą pośrednio lub bezpośrednio zeleżnościami pokarmowymi, konkurencyjnymi itp.
- Samoregulujący się zespół populacji org. roślinnych oraz zwierzęcych;
Cechy biocenozy:
- producenci, konsumenci, reducenci
- charakterystyczna organizacja
- zdolność samoregulacji
Biocenoza:
- żywa część ekosystemu
- zespół populacji różnych gat roślin, zwierząt, grzybów itp. Powiązanych ze sobą zależnościami biotycznymi
- wyróżnia się na podstawie istniejących fiticenoz i ich granic
- zespół populacj wszystkich gat występujących w jednym ekosystemie
- niemoże funkcjonować poza biotopem – jest zależna
- obejmuje kilka grup org spełniających specyficzne funkcje w łańcuch troficznym
- cechuje się określonym składem gat , strukturą troficzną, konkurencyjną i paratroficzną
- zasiedla biotop i na niego oddziaływuje.
10. Koncepcja monoklimaksu i poliklimaksu
- monoklimaks – końcowe stadium sukcesji – związany jest z czynnikami klimatycznymi;
- poliklimaks – nie istnieje klimat ustalony w czsie. W ciągu 6000 lat obserwuje się wyraźne zmiany klimatu – nie można odnaleźć ścisłych powiązań klimaksów ze stałym klimatem.
1. Wskaźnik dominacji, istotności i wierności
Wskaźniki biocenoryczne – opis stosunków strukturalnych, panujących w obrębie biocenoz, zarówno komponentów roślinnych, jak i zwierzęcych, oparty jest na wskażnikach biocenotycznych
Wierność – cech wierności stosowana jest w badaniach fitoisocjologicznych. Wierność fitosocjologiczna charakteryzuje reakcje poszczególnych gatunków na rozmaite środowiska. Polega ona na tym, że stopień związku poszczególnych gatunków z różnymi zbiorowiskami jest odmienny.
Dominacja – określenie roli jaką odgrywa dany gatunek w biocenozie jest możliwe na podstawie współczynnika dominacji
D=100*Sa/S
Sa – suma osobników należących do gatunku „a” we wszystkich badanych próbach
S – suma osobników badanej grupy gatunków we wszystkich próbach
Istotność –
2. Sześć zasad uzupełniających prawo Shelforda:
- organizmy mogą mieć szeroki zakres tolerancji w stosunku do jednego czynnikaa wąski w stosunku do drugiego
- organizmy o szerokim zakresie tolerancji do wielu czynników są szeroko rozpowszechnione w przyrodzie
- jeżeli warunki środowiskowe nie są optymalne dla organizmu względem jednego czynnika to granice wobec innych mogą być zawężone, np. przy dużej ilości azotu w glebie rośliny potrzebują mało wody i odwrotnie
- w przyrodzie organizmy nie zawsze żyją w zasięgu optimum jakiegoś czynnika abiotycznego gdyż wchodzą też w grę czynniki biotyczne - konkurencja, drapieżnictwo i pasożytnictwo
- granice tolerancji i zakres optimum czynnika są zmienne w różnych warunkach geograficznych - zmienność geograficzna w obrębie jednego gatunku - dostosowanie sie do warunków lokalnych (np. odporność sosny na owady)
- okres rozrodczy jest okresem krytycznym, w którym czynniki środowiskowe mają najbardziej ograniczający wpływ.
3. Schemat Vickersa - przestrzeń i pokarm są czynnikami ograniczającymi. Zmiana zasobności pokarmu oraz przestrzeni życiowej prowadzi do zmiany liczebności organizmów w środowisku. Do tego modelu Vickersa liczba występujących organizmów stanowi wypadkową obu rekwizytów i może być odczytana z diagramu jako punkt przecięcia sie dwóch prostych będących charakterystyką obu rekwizytów.
Mankamenty:
a) Niepełność założeń opartych na konkurencji cyklu pierwotnego.
b) Nieuwzględnienie dużej liczby czynników, które powinny określać wypadkową pojemność układu - może występować kompensacja czynników.
c) Model ten nie wyczerpuje innych działających modeli ekologicznych
N1 N2
4. Zasada homeostatyczna – struktura biocenozy:
- zasada zachowania struktury – dążność i zdolność do odtwarzania; struktury zniszczenie istotnych elementów struktury prowadzi do załamania homeostazy układu jako całości oraz jego zniszczenie;
- zasada zachowania obrotu materią i energią – materia i energia bezprzerwy krąży w obrębie pleocenu i jest przekazywana między strukturą biologiczną a środowiskiem;
- zasada zachowania produktywności – zachowanie ustalonego poziomu produkcji, jej optymalizacjaw celu zapewnienia homeostazy układu biologicznego;
- zasada stabilizacji procesów przebiegających w ekosystemach – im starszy układ biologiczny tym ma większe możliwości samoorganizowania swoich struktur;
Zasada homeostatyczna - każda biocenoza ma określoną strukturę jakościową i ilościową opartą na specjalizacji ekologicznej komponentów wchodzących w ich skład oraz w powiązaniach biotycznych jaki między nimi zachodzą. W obrębie biocenozy można wyróżnić różne typy sieci strukturalnych nakładających sie na siebie. Trzy typy strukturalne mające podstawowe znaczenia do utrzymania homeostazy ekologicznej ekosystemu:
- troficzna - stanowi układ sterowania biocenozą pierwszego rzędu jest to najważniejszy układ bo od niego zależy zarówno produktywność jak i obieg materii w ekosystemie. Oparta jest na koakcjach typu eksploatacyjnego tzn. takich w trakcie których zasoby energetyczne produkowane przez pierwszy człon struktury pobierane są i zużywane przez inne człony, np. spasanie produkcji pierwotnej przez roślinożercę, drapieżnictwo, pasożytnictwo itp.
- konkurencyjna - stanowi sieć organizacji drugiego rzędu przy czy jest realizowana w obrębie członków struktury troficznej. Obejmuje ona zalezności między populacjami o podobnych wymaganiach ekologicznych i występuje w bardziej zaawansowanych typach struktur biocenotycznych.
- paratroficzna - obejmuje trzeciorzędowe powiązania między gatunkami, wynikające z zależności pokarmowych nie mających charakteru eksploatacyjnego, oznacza to że pobieranie substancji pokarmowych nie uszczupla zasobów energetycznych tej populacji, które są ich producentem i dawcą.
5. Wpływ stresu gospodarki leśnej na faunie glebowej:
- spektrum gatunkowe przesuwa sie na korzyść form o szerokiej skali tolerancji wobec czynników środowiska. Charakteryzuje się krótkimi okresami rozwoju i szerokim zakresem geograficznym (szerokie areały).
- w faunie glebowej zwiększa sie udział roślinożerców w porównaniu z saprofagami.
- stan biomasy jak średnia biomasa osobnicza bezkręgowców glebowych zmniejsza sie.
- ruchliwość osobników wzrasta
- aktywność fauny koncentruje sie głównie w górnej części i na powierzchni gleby.
- zdolność do regeneracji ekosystemów po kolejnych stresach może mieć postać opadającej krzywej oscylacyjnej o malejącej amplitudzie i wydłużonej oscylacyjnej o malejącej amplitudzie i wydłużonych okresach zmian, co odpowiada malejące spreżystości eksploatowanego układu i mniejszej odporności na stres.
6. Indywidualne formy ochrony:
- pomniki przyrody - forma indywidualna o najwyższej tradycji. Pomnikiem może być pojedynczy obiekt przyrodniczy, a także ich zespoły, o ile spełniają odpowiednie warunki pod względem wartości przyrodniczej i unikalności występowania. Najczęściej pomnikami bywają: drzewa, głazy narzutowe, skałki, aleje i parki wiejskie. Pomniki przyrody posiadają tabliczkę i informują że dany obiekt jest prawnie chroniony. Nadzór nad nimi sprawuje konserwator przyrody. Na wniosek konserwatora wojewoda uznaje obiekt za pomnik przyrody, który jest wpisany do odpowiedniego rejestru wojewódzkiego. Obecnie w kraju jest ok. 20 tys. pomników z czego 14 tys. stanowią pojedyncze drzewa.
- stanowiska dokumentacyjne przyrody nieożywionej, użytki ekologiczne i zespoły przyrodniczo-krajobrazowe - jest to forma ochrony przyrody obejmująca ważne pod względem naukowym i dydaktycznym miejsca występowania formacji geologicznych, nagromadzeń skamieniałowści lub tworów mineralnych oraz fragmenty eksploatowanych i nieczynnych wyrobisk powierzchniowych i podziemnych.
7. Schemat obiegu pierwiastków w ekosystemie
Migracje
dopływ atmosferyczny
denitryfikacja
Zwierzęta
wiązanie azotu wydalanie konsumpcja
obumieranie
redystrybucja
Ściółka produkcja ściółki Rośliny
immobilizacja
mikrobiologiczna dekompozycja
...
rotheden