Doc. Dr H. Bohdanowicz
Literatura:
Ryk Gryfin „Podstawy zarządzania organizacjami”
Podstawowe pytanie nauk o organizacji i zarządzaniu: W jaki sposób człowiek organizuje działania (indywidualne i zespołowe) oraz jak funkcjonują i rozwijają się stworzone przez niego całości organizacyjne (struktury)?
Przedmiotem nauk o organizacji i zarządzaniu jest człowiek i rzeczowe środki działania (warunki, narzędzia, procesy)
Podmiotem nauk jest człowiek jako istota działająca, a więc zachowująca się świadomie.
Sposób działania – to umyślny dobór zasobów i środków działania oraz zgodne z zamiarem ich zastosowania
Technika działania – to szczegółowo opisany sposób działania
Metoda – to uświadomiony i uporządkowany sposób działania złożonego, powtarzalny z racji jego skuteczności
Nauka ta ma charakter interdyscyplinarny
Kierowanie – odnosi się do ludzi (jest tyle definicji ilu autorów się tym zajmuje) à to sztuka osiągania celów przez innych ludzi
Funkcje kierownicze:
- planowanie
- organizowanie
- motywowanie
- kontrolowanie (wyniku pracy, przebiegu pracy)
Rodzaje zadań w zależności od szczebla hierarchicznego:
funkcja\stanowisko
naczelne kierownictwo
szczeble średnie
szczeble najniższe (nadzorujące)
planowanie
strategiczne: ustalenie celów całej organizacji
taktyczne: ustalenie celów w obszarze działania
planowanie operatywne kto? Co? Kiedy? I jak? Ma zrobić
organizowanie
pozyskiwanie źródeł realizacji planów strategicznych
podział środków między poszczególne komórki organizacyjne
przydzielanie zadań realizatorom zlecenia
motywowanie
budowa systemu integracji interesów personelu z interesami firmy
kształtowanie postaw niższej kadry kierowniczej i specjalistycznej
kaształtowanie postaw kadry wykonawczej
kontrolowanie
kontrola poziomu realizacji zamierzeń strategicznych
kontrola poziomu i sposobu realizacji planów taktycznych
kontrolowanie poziomu i sposobu realizacji zadań operatywnych
Role kierownika (menedżera) nie zależnie od szczebla hierarchicznego:
1. Role sterujące (decyzyjne)
a) inicjator (przedsiębiorca) – jest inicjatorem, projektodawcą i stymulatorem zmian i innowacji
b) regulator (korektor) – koryguje występujące w firmie zakłócenia
c) dysponent (dystrybutor zasobów) – rozdziela wszelkie zasoby firmy; czas, fundusze, wyposażenie, ludzi
d) negocjator – reprezentuje organizację w głównych negocjacjach w istotnych dla firmy sprawach
2. Role interpersonalne (społeczne)
a) reprezentant (symboliczna) – jest prawnym i społecznym symbolem firmy
b) przywódca (lider) – buduje relacje z podwładnymi, komunikuje się z nimi, motywuje – jest przywódcą (coachem)
c) łącznik – utrzymuje sieć kontaktów poza firmą, które jej pomagają i umożliwiają zdobywanie informacji
3. Role informacyjna
a) monitor (monitorowanie) – poszukuje informacji zewnętrznych i wewnętrznych o zdarzeniach mających wpływ na firmę
b) propagator (rozsadnik) – rozpowszechnia wewnątrz firmy informacje pochodzące ze źródeł wewnętrznych i zewnętrznych
c) rzecznik (spiker) – przekazuje na zewnątrz firmy informacje o niej samej
Kwalifikacje menedżerskie:
a) techniczne (specjalistyczne) – ten rodzaj umiejętności jest niezbędny w przypadku, gdy kierownik wywiązując się z roli koordynatora zachowań podwładnych:
· ściśle wyznacza czas realizacji zadań
· dzieli zadania zespołu na czynności
· wpływa istotnie lub narzuca sposób wykonania zadań (czynności, tzn. czas, tempo i kolejność ich wykonywania)
· przydziela zadania poszczególnym osobom
· kontroluje, ocenia i koryguje w/w determinanty działania podwładnych
Umiejętności specjalistyczne służą więc kierownikowi do pełnienia operacyjnych funkcji kierowniczych polegających na nadzorze i instruktażu podwładnych który niekiedy oznacza konieczność zademonstrowania wykonania czynności.
b) koncepcyjne – obejmują te umiejętności, które wiążą się z wyznaczaniem celów działania dla całego obszaru kierowania lub opracowania sposobów realizacji zadanych celów. Oznaczają one więc:
· umiejętności planowania celów systemów (podsystemów)
· organizowania systemów realizacyjnych (analizy problemowej)
· pozyskiwania środków i zasobów realizacji zadań
· dzielenia się uprawnieniami
· kształtowania obszarów odpowiedzialności na niższych szczeblach
c) wywierania wpływu (społeczne) – to te umiejętności, które kształtują poziom motywacji podwładnych do pożądanych zachowań. Obejmują one cechy:
· przywódcze (autorytet)
· umiejętności motywacji bezpośredniej (kary, nagrody)
· umiejętności kierowania postaw (kształtowania poczucia odpowiedzialności, rozbudzania potrzeb itp.)
· zdolności pedagogiczne (treningu i szkolenia)
PRZYKŁAD
Przykład
społeczne
koncepcyjne
specjalistyczne
inspirowanie działań innowacyjnych
+
negocjowanie
zręczność manualna
kształtowanie postaw
trening i szolenia
planowanie celów i zadan
ocenianie pracowników
samodzielny dobór metod pracy podwładnych
szacowanie ryzyka działania
Solceress