L2003-1s19.pdf
(
180 KB
)
Pobierz
1-40 Koncepcje i strategie
Koncepcje i strategie logistyczne
Stanis∏aw Krzy˝aniak
Instytut Logistyki i Magazynowania
Poziom obs∏ugi w gospodarce zapasami
Poziom obs∏ugi klienta w zarzàdza-
niu zapasami rozumie si´ jako stopieƒ
gotowoÊci obs∏u˝enia popytu z zapa-
su. Jego okreÊlanie i zapewnienie jest
szczególnie wa˝ne w sytuacji obs∏ugi
popytu niezale˝nego (por. „Krótka po-
wtórka z klasycznej teorii zapasów”).
Powszechnà praktykà jest okreÊlanie
poziomu obs∏ugi w uj´ciu procento-
wym. Bardzo cz´sto s∏yszy si´, np: „ob-
s∏ugujemy klientów na poziomie 99%”
albo „popyt na towar X realizujemy
w 100%, ale w przypadku towaru Y wy-
starcza poziom 95%”. Pomijajàc w tej
chwili realnoÊç za∏o˝enia 100% pozio-
mu obs∏ugi, pozostajemy z pytaniem:
co decydent definiujàcy taki czy te˝ in-
ny poziom obs∏ugi rozumie pod danà
liczbà?
W∏aÊciwe definiowanie poziomu ob-
s∏ugi jest te˝ wa˝ne w przypadku ko-
rzystania z systemów informatycznych
wspomagajàcych zarzàdzanie zapasa-
mi. W wielu systemach w ramach opisu
ka˝dej pozycji towarowej czy te˝ mate-
ria∏owej, obok danych logistycznych
(postaç fizyczna, rodzaj opakowania,
charakterystyka opakowaƒ zbiorczych
i paletowych jednostek ∏adunkowych),
kosztowych (cena, koszt zamawiania,
koszt utrzymania jednostki w zapasie),
terminowych (czas realizacji zamówie-
nia) konieczne jest wprowadzenie wy-
maganego poziomu obs∏ugi. Cz´sto
system „podpowiada” tu jakàÊ standar-
dowà wartoÊç (np: 95%) i w wielu przy-
padkach ta podpowiedê zostaje zaak-
ceptowana, bez g∏´bszej analizy skut-
ków jej przyj´cia. Niniejszy artyku∏ ma
na celu uporzàdkowanie poj´ç zwiàza-
nych z poziomem obs∏ugi klienta w go-
spodarce zapasami i przedstawienie za-
le˝noÊci pozwalajàcych na w∏aÊciwe
wyznaczanie jego wartoÊci.
Zasadnicze rozwa˝ania zostanà tu
ograniczone do zarzàdzania zapasem
pojedynczego asortymentu. Poziom
obs∏ugi klienta mo˝e byç w tym przy-
padku definiowany dwojako:
1. Jako prawdopodobieƒstwo nie wy-
stàpienia braku w zapasie w danym
cyklu uzupe∏nienia zapasu. Tak zdefi-
niowany poziom obs∏ugi b´dziemy
oznaczali w dalszej cz´Êci jako POK1.
2. Jako stopieƒ iloÊciowej realizacji za-
mówieƒ. Tak rozumiany poziom ob-
s∏ugi b´dziemy okreÊlali jako POK2.
Oba parametry wyra˝ane sà w pro-
centach, na przyk∏ad:
– POK1 = 95% oznacza, ˝e prawdopodo-
bieƒstwo zdarzenia „w danym cyklu
uzupe∏nienia zapasu ca∏y prognozowa-
ny popyt zostanie zaspokojony” wyno-
si 0,95. Inaczej mówiàc ryzyko wystà-
pienia braku w zapasie wynosi 0,05.
– POK2 = 95% oznacza, ˝e w danym cy-
klu uzupe∏nienia zapasu zrealizowa-
ne zostanie 95% popytu, tzn. jeÊli po-
pyt w danym cyklu wynosi∏, np. 1000
jednostek, to z zapasu wydano 950
jednostek.
Obie definicje zilustrowano na rysun-
kach 1 i 2. Przyj´to tu (podobnie jak
w dalszych rozwa˝aniach, ˝e rozk∏ad
cz´stoÊci wyst´powania wartoÊci popy-
tu w cyklu uzupe∏nienia zapasu mo˝na
opisaç rozk∏adem normalnym.
Rys. 1. Ilustracja probabilistycznej definicji poziomu obs∏ugi klienta – POK1
Rys. 2. Ilustracja iloÊciowej definicji poziomu obs∏ugi klienta – POK2
Obecnie poszukujemy:
Kierownik ds. logistyki i zaopatrzenia (budownictwo)
572-02
Kontakt: Bank Danych o In˝ynierach
Al. Jerozolimskie 133, lok. 42, 02-304 Warszawa,
e-mail: www.bdi.com.pl
Logistyka 1/2003
19
Koncepcje i strategie logistyczne
Zwiàzek pomi´dzy zapasem zabezpie-
czajàcym ZB a poziomem obs∏ugi POK1
pokazano w artykule „Krótka powtórka
z klasycznej teorii zapasów” (str. 7). Zna-
jàc Êredni popyt w cyklu uzupe∏nienia
zapasu
P
T
, jego odchylenie standardowe
σ
PT
oraz zapas w chwili rozpocz´cia cy-
klu uzupe∏nienia Z
o
mo˝na wyznaczyç
POK1 korzystajàc z w∏asnoÊci rozk∏adu
normalnego. Wykorzystujàc standardo-
we funkcje arkusza kalkulacyjnego
EXCEL, POK1 wyznaczymy jako:
POK1 =
ROZK¸AD.NORMALNY
(Z
o
;
P
T
;
PT
;
prawda
).
Przypomnijmy, ˝e zachodzà nast´pu-
jàce zale˝noÊci:
P
T
= P
*
T
(1)
Rys. 3. Zale˝noÊç standaryzowanej liczby braków od wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa
σ
T
*
P
2
(2)
Z
o
= P
T
+ ZB (3)
PT
=
P
*
T
+
I(
)
=
0,3536
.
e
–1,4032
.
ω
1,44
(4)
Znajàc roczny popyt i oczekiwanà
liczb´ braków w zapasie mo˝na bez
trudu obliczyç POK2:
gdzie:
P
,
Natomiast oczekiwanà liczb´ braków
w zapasie w cyklu uzupe∏nienia zapasu
oblicza si´ ze wzoru:
σ
P
– Êredni popyt i jego odchylenie
standardowe w przyj´tej jednostce cza-
su,
T
,
POK 2
=
PP–NB
=
85800–99
= 99,88%
PP
85800
σ
T
– Êredni czas trwania cyklu uzu-
pe∏nienia zapasu i jego odchylenie
standardowe (wyra˝one w jednostkach
czasu, zgodnych z tà dla której okreÊlo-
no
P
i
nb = I(
)
*
σ
PT
.
(5)
Przyk∏ad 2
Obliczmy wymagany poziom obs∏ugi
POK1 i wynikajàcy z niego poziom za-
pasu zabezpieczajàcego (przyjmujàc
system oparty na poziomie informacyj-
nym), jeÊli dopuszczalny poziom ob-
s∏ugi POK2 okreÊlajàcy iloÊciowà reali-
zacj´ popytu ustalono na poziomie
99%.
Przyj´cie POK2=99% oznacza do-
puszczenie 1% poziomu braku w zapa-
sie. Skoro prognozowany popyt PP=85
800 sztuk to znaczy, ˝e dopuszczalna
liczba braków w zapasie w skali roku
mo˝e wynieÊç NB=0,01
*
85 800 = 858
sztuk. Przyjmujàc w dalszym ciàgu 10
dostaw rocznie, otrzymamy dopuszczal-
na liczb´ braków przypadajàcych na je-
den cykl uzupe∏nienia zapasu w wyso-
koÊci:
σ
P
.).
Mo˝na te˝ korzystaç z funkcji standa-
ryzowanych rozk∏adu normalnego:
POK1 =
ROZK¸AD.NORMALNY.S
(
Przyk∏ad 1
Do ilustracji zasad wyznaczania POK2
oraz zale˝noÊci pomi´dzy POK1 a POK2
wykorzystamy przyk∏ad 1 przedstawio-
ny w artykule „Krótka powtórka z kla-
sycznej teorii zapasów”. Wyznaczmy
poziom obs∏ugi klienta wed∏ug definicji
POK2.
W cytowanym przyk∏adzie poziom
obs∏ugi wed∏ug definicji probabilistycz-
nej (POK1) wyznaczono na poziomie
95%, któremu odpowiada wspó∏czynnik
bezpieczeƒstwa
),
nazywany wspó∏czynnikiem
bezpieczeƒstwa. Wyra˝a on jednocze-
Ênie „odleg∏oÊç” zapasu Z
o
od wartoÊci
Êredniej wyra˝onà w jednostkach rów-
nych odchyleniu standardowemu.
Poczàtkowy zapas w cyklu uzupe∏nie-
nia Z
o
odpowiada poziomowi informa-
cyjnemu ZI w jednym z klasycznych sys-
temów uzupe∏niania zapasu.
PodejÊcie iloÊciowe do poziomu ob-
s∏ugi (definicja POK2) opiera si´ – jak
wspomniano wy˝ej – na obliczeniu
oczekiwanej liczby braków w zapasie
w cyklu jego uzupe∏nienia i odniesieniu
jej do ca∏kowitego popytu. W praktyce
do obliczania oczekiwanej liczby bra-
ków wykorzystuje si´ funkcj´ standary-
zowanej liczby braków I(
gdzie
= 1,64. Korzystajàc
z tablic lub podanej formu∏y (4) okreÊla-
my standardowa liczb´ braków I(
≈
0,02. Odchylenie standardowe popytu
w cykli uzupe∏nienia zapasu
)
σ
PT
= 495
sztuk. Stàd oczekiwana liczba braków
w zapasie przypadajàca na jeden cykl
uzupe∏nienia jest równa:
nb
=
NB
=
858
= 85,8
10 10
). Dok∏adne
wartoÊci tej funkcji mogà byç obliczone
wy∏àcznie drogà ca∏kowania. WartoÊci
funkcji mo˝na znaleêç w tablicach (np:
[1]). Rysunek 3 prezentuje t´ zale˝noÊç
w postaci graficznej, natomiast w prak-
tyce do obliczeƒ mo˝na wykorzystaç
zale˝noÊci przybli˝one. Autor proponu-
je stosowanie nast´pujàcej funkcji:
nb = 0,02
*
495 = 9,9 sztuk.
WielkoÊç ta odpowiada standaryzo-
wanej liczbie braków o wielkoÊci:
W rozwa˝anym przyk∏adzie roczny
prognozowany popyt (PP = 85 800
sztuk) jest pokrywany w 10 dostawach.
Oznacza to, ˝e ∏àczna oczekiwana licz-
ba braków w rozpatrywanym rocznym
okresie jest równa:
I
(
)=
nb
=
85,8
= 0,173
PT
495
mo˝na odszukaç ko-
rzystajàc z tablic lub na przyk∏ad z for-
mu∏y stanowiàcej funkcj´ odwrotnà
funkcji okreÊlonej wzorem (4):
NB = 10
*
nb = 99 sztuk.
20
Logistyka 1/2003
For our Toyota After Sales Centre, we are looking for a Logistics Assistant.
LOGISTICS ASSISTANT
Kontakt : Avenue du Bourgetlaan 60
1140 Brussels, phone: 02/745 21 46, fax: 02/745 20 93
e-mail: recruiters@toyota-europe.com
Odpowiadajàcà tej liczbie wartoÊç
wspó∏czynnika
Koncepcje i strategie logistyczne
=
– 1,0396 – ln(
I
)]
0,6944
(6)
nych sk∏adajàcych zamówienia jedno-
czeÊnie na wiele artyku∏ów, jak i od-
biorców materia∏ów do produkcji,
gdzie zestaw pozycji niezb´dnych do
uruchomienia zlecenia produkcyjnego
okreÊla poziom obs∏ugi klienta we-
wn´trznego. Nie wystarczy wtedy wy-
soka dost´pnoÊç pojedynczych pozycji
asortymentowych. Dla pe∏nego zaspo-
kojenia oczekiwaƒ odbiorcy konieczny
jest wysoki Grupowy Poziom Obs∏ugi.
Powstaje pytanie: na jakim poziomie
nale˝y utrzymywaç zapasy poszczegól-
nych pozycji asortymentowych, aby za-
gwarantowaç odpowiedni Grupowy Po-
ziom Obs∏ugi dla zamówieƒ obejmujà-
cych te pozycje? Poni˝ej przeprowadzi-
my rozwa˝ania dla definicji GPO
1
. Okre-
Êla ona w istocie prawdopodobieƒstwo
tego, ˝e w dowolnej chwili dost´pne
b´dà z zapasu wszystkie pozycje obj´te
zamówieniem. Zatem, jeÊli zamówienie
obejmuje
n
pozycji {X
1
, X
2
, ... X
n
}, to
GPO
1
mo˝na zapisaç nast´pujàco:
Przyk∏ad 4
Jeden z wa˝niejszych klientów pewnej
hurtowni sk∏ada zazwyczaj zamówienia
obejmujàce 5 pozycji towarowych (A, B,
C, D, E). Pozycje te pochodzà od ró˝-
nych dostawców i sà utrzymywane na
ró˝nych poziomach obs∏ugi:
dla A – 98%, dla B – 95%, dla C – 99%,
dla D – 95%, dla E – 97%.
Jakie jest prawdopodobieƒstwo pe∏-
nej realizacji zamówienia obejmujàce-
go wszystkie te pozycje, czyli inaczej
mówiàc, jaki jest poziom obs∏ugi tego
klienta.
Szukany poziom obs∏ugi obliczymy
ze wzoru (7), przyjmujàc, ˝e zachodzi:
1,4032
Po podstawieniu I=0,173 otrzymamy
=0,626, co odpowiada POK1= 73,4%.
Zbadajmy wreszcie jaki skutek dla
wielkoÊci utrzymywanych zapasów b´-
dzie mia∏o b∏´dne przyj´cie zdefinio-
wanego poziomu POK2 jako POK1. Sy-
tuacja taka ma nierzadko miejsce gdy
poziom obs∏ugi zostaje zadany jako
poziom iloÊciowej realizacji popytu,
a wprowadzony do obliczeƒ jako
POK1.
Przyk∏ad 3
Przyjmijmy, ˝e opisana wy˝ej sytuacja
dotyczy wczeÊniej omawianych przy-
k∏adów. Podj´to decyzj´, ˝e popyt ma
byç realizowany iloÊciowo na poziomie
99%, ale w toku obliczeƒ b∏´dnie zinter-
pretowano t´ wielkoÊç jako POK1.
Z przyk∏adu 2 widaç, ˝e dla zrealizo-
wania tak za∏o˝onego poziomu POK2
wystarczy przyjàç wspó∏czynnik bez-
pieczeƒstwa
P(
A
) = 0,98, P(
B
) = 0,95, P(
C
) = 0,99,
P(
D
) = 0,95, P(
E
) = 0,97
Zatem:
P(
A
)
*
P(
B
)
*
P(
C
)
*
P(
D
)
*
P(
E
) = 0,98
*
0,95
*
0,99
*
0,95
*
0,97 = 0,85
GPO
1
= P(
X
1
∩
X
2
∩
...
X
n
)
Czyli GPO
1
= 85%
=0,626. Oznacza to, ˝e
zapas zabezpieczajàcy powinien byç
równy:
gdzie:
X
i
oznacza zdarzenie polega-
jàce na tym, ˝e w dowolnej chwili do-
st´pna jest pozycja X
i
Zapis P(
X
1
∩
Zatem, mimo ˝e ka˝da z pozycji jest
utrzymywana na poziomie dost´pnoÊci
równym co najmniej 95%, ich jednocze-
sna dost´pnoÊç jest okreÊlona pozio-
mem 85%.
ZB
1
=
*
σ
PT
= 0,626
*
495 = 310
jednostek.
X
n
) interpretuje-
my jako prawdopodobieƒstwo iloczynu
zdarzeƒ
X
1
,
X
2
, ...
X
n
, czyli prawdopo-
dobieƒstwo zdarzenia, ˝e w dowolnej
chwili dost´pne sà pozycje X
1
, X
2
, ...
X
n
,
czyli wszystkie pozycje.
Dalszych obliczeƒ dokonamy przy za-
∏o˝eniu, ˝e poszczególne zdarzenia
X
1
,
X
2
, ...
X
n
sà wzajemnie niezale˝ne. Wa-
runek taki b´dzie spe∏niony wtedy, gdy
brak w zapasie dla jednej z pozycji nie
pociàga w sposób systematyczny („sys-
temowy”) braku zapasu innej, sà wi´c,
np. niezale˝nie zamawiane. Przy spe∏-
nieniu tego warunku zachodzi:
...
B∏´dne przyj´cie 99% poziomu obs∏ugi
jako POK1 skutkuje przyj´ciem wspó∏-
czynnika bezpieczeƒstwa
Przyk∏ad 5
Na jakim poziomie obs∏ugi nale˝y utrzy-
mywaç zapas ka˝dej z pozycji przedsta-
wionych w przyk∏adzie 4, aby poziom
obs∏ugi dla ca∏ej grupy by∏ równy 90%.
ZB
2
= 2,33
*
495 = 1154,
Wobec braku innych przes∏anek
przyjmiemy, ˝e indywidualne poziomy
obs∏ugi dla poszczególnych pozycji b´-
dà sobie równe:
a wi´c wi´kszy o 844 jednostki. Ko-
rzystajàc z danych kosztowych poda-
nych w przyk∏adzie 1 („Krótka powtór-
ka z klasycznej teorii zapasów”) mo˝na
obliczyç, ˝e ró˝nica ta oznacza dodat-
kowy koszt utrzymania zapasu w wyso-
koÊci 844
*
4
*
0,2 = 675 z∏. Nie jest to
wprawdzie suma zawrotna, ale jeÊli po-
dobny b∏àd zostanie pope∏niony w sto-
sunku do pozosta∏ych kilkuset lub kilku
tysi´cy pozycji asortymentowych utrzy-
mywanych w zapasie, skala strat finan-
sowych b´dzie bardzo du˝a.
Skoro zwróciliÊmy uwag´ na skutki
wynikajàce z licznoÊci asortymentu,
zwróçmy uwag´, ˝e zazwyczaj popyt
okreÊlany przez klienta, nie dotyczy
wy∏àcznie jednej pozycji asortymento-
wej. Dotyczy to zarówno odbiorców to-
warów: klientów hurtowych i detalicz-
POK
1
(A) = POK
1
(B) = POK
1
(C) =
POK
1
(D) = POK
1
(E)
czyli P(
A
) = P(
B
) = P(
C
) = P(
D
) =
P(
E
) = p
X
n
) =
= P(
X
1
)
*
P(
X
2
)
*
...
*
P(
X
n
) (7)
X
2
∩
...
Czyli prawdopodobieƒstwo iloczynu
zdarzeƒ jest równe iloczynowi prawdo-
podobieƒstw tych zdarzeƒ. Tymczasem
P(
X
i
), jako prawdopodobieƒstwo zdarze-
nia polegajàcego na tym, ˝e w dowolnej
chwili dost´pny jest zapas pozycji x
i
,
jest po prostu definiowanym wczeÊniej
poziomem POK1 dla tej pozycji.
Bazujàc na powy˝szych zale˝no-
Êciach, rozwià˝my nast´pujàcy przy-
k∏ad.
Zachodzi zatem:
GPO
1
= P(
A
)
*
P(
B
)
*
P(
C
)
*
P(
D
)
*
P(
E
) = p
5
= 0,9
Po przekszta∏ceniu otrzymamy
p=
5
0,9 = 0,98
Zatem wszystkie pozycje powinny
byç utrzymywane na poziomie obs∏ugi
POK1 = 98%.
Dla naszego Klienta, firmy produkcyjnej, pilnie poszukujemy do pracy w na terenie S∏upska i okolic kandydata na stanowisko:
Kierownik Dzia∏u Logistyki
, ref: ODL/G
Kontakt: Take It Doradztwo Personalne Sp. z o.o., Fax. (22) 583 96.96
e-mail: rekrutacja.03@neumann-inter.com
Logistyka 1/2003
21
X
2
∩
= 2,33, co
daje zapas zabezpieczajàcy równy:
GPO
1
= P(
X
1
∩
Plik z chomika:
berlingo2008
Inne pliki z tego folderu:
Zestawy na transport.doc
(166 KB)
zarzadzanie_logistyka.pdf
(54 KB)
zalo.rar
(47 KB)
Zasoby majątkowe i źródła jego finansowania.doc
(47 KB)
zasady.doc
(70 KB)
Inne foldery tego chomika:
!!! Android !!!
!!! Android !!!fgf
ANDRO2021
Android - 2 2020 - GAMES
ANDROID - APLIKACJE 2021 GRY IKONY - KOLEKCJA STYCZEŃ 2021
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin