04_procesowe_ujecie_logistyki.pdf
(
179 KB
)
Pobierz
04 Procesowe ujecie logistyki
23
4. PROCESOWE UJĘCIE LOGISTYKI
4.1. Pojęcie procesu w przedsiębiorstwie
Zarządzanie organizacją, jako zbiorem wzajemnie powiązanych ze sobą
procesów
, skoncentrowane
jest na osiąganiu celów wywodzących się z potrzeb i oczekiwań klientów, i wyraŜa się zdolnością
do osiągania zaplanowanych celów. Ogólnie biorąc [21]:
Proces to uporządkowany ciąg chwil (zdarzeń, czynności).
W odniesieniu do działań w przedsiębiorstwie,
proces to słowo kluczowe
.
Określa się go bowiem
jako zbiór wzajemnie powiązanych czynników (zasobów i działań), które przekształcają stan
wejściowy w wyjściowy, posiadający pewną wartość dla klienta. Ujęcie procesowe w
przedsiębiorstwie wskazuje, Ŝe logistyka powinna być skupiona na przebiegach określonych
zdarzeń, a nie na stanowiskach pracy, funkcjach, czy komórkach [95]. Takie podejście ułatwia
optymalizacje przedsiębiorstwa, jako całości, poniewaŜ granice pomiędzy działami, utrudniające
komunikacje, zostają zastąpione granicami między procesami – rys. 5.
a)
granica
komórka
b)
granica
proces
Optymalizacja w komórce
Optymalizacja w przedsiębiorstwie
Rys. 5.
Ilustracja przedsiębiorstwa: a) w ujęciu tradycyjnym, b) procesowym
(wg A. Hamrola [34])
W rezultacie celem nadrzędnym staje się wynik procesu, a to przecieŜ procesy i ich wyniki są
źródłem dostarczania klientowi oczekiwanych przez niego produktów. Narzędziem do identyfikacji
ogółu procesów przedsiębiorstwie są tzw. mapy procesów [69]. Przykładem analizy czynnikowej,
wynikającej z takiej mapy, jest np. „diagram Ŝółwia”. Składa się on z czterech pytań („nóg”)
dotyczących procesu, i dwóch pytań powiązanych z jego wejściami wejściem i wyjściem procesu
(głowa i ogon Ŝółwia) – rys. 6.
Przy pomocy czego?
(wyposaŜenie)
Przy pomocy kogo?
(wiedza, kwalifikacje)
WEJŚCIE
WYJŚCIE
PROCES
Co naleŜy
otrzymać?
Co naleŜy
dostarczyć?
Ile?
(wskaźniki wydajności)
Jak?
(instrukcje, procedury, metody)
Rys. 6.
Diagram Ŝółwia do analizy czynnikowej procesu
(wg A. Hamrola [34])
24
4.2. Rodzaje procesów w przedsiębiorstwie
Pierwszym i najwaŜniejszym krokiem przy wdraŜaniu logistyki w przedsiębiorstwie jest
zidentyfikowanie procesów. Najbardziej ogólny podział, to procesy główne i pomocnicze:
procesy główne (podstawowe) realizacji produktu,
grupują działania powiązane
technologicznie w procesy wytwarzania, w wyniku których następuje wytworzenie wyrobu.
procesy zarządzania
, ustanawiające cele strategiczne, sposób realizacji celów i zarządzania
oraz zapewniające ciągłe doskonalenie podstawowych procesów realizacji,
procesy pomocnicze
, wspomagające proces produkcji, np. dostarczenie surowców,
procesy utrzymania zasobów
, zapewniające odpowiedni poziom jakości zasobów
niezbędnych w procesach objętych systemem (procesy kontroli),
procesy zakupu
, zapewniające właściwą ilość i jakość dostarczanych surowców,
procesy związane z klientami
, zapewniające szybką wymianę informacji pomiędzy
klientem a organizacją, oraz odpowiedni sposób postępowania w stosunku do klienta,
procesy logistyczne –
wspomagające funkcjonowanie systemu zarządzania i zapewniające
jego skuteczność oraz efektywność. Obejmują one aktywności i działania związane
z przygotowaniem infrastruktury procesów podstawowych i zarządzania, tworzeniem
systemów informacyjnych, transportu, magazynowania, rachunkowości i finansów,
sprawozdawczości i controllingu.
Strukturę i powiązanie powyŜszych procesów w przedsiębiorstwie ilustruje rysunek 7 [59].
Procesy logistyczne
Procesy zarządzania
Procesy
związane
z
klientem
Procesy
pomocnicze
Główne procesy
realizacji
produktu
Zakupy
Procesy
utrzymania
zasobów
Rys. 7.
Struktura procesów w przedsiębiorstwie
(wg J. Lichtarskiego [59])
W ramach procesów logistycznych występuje koordynacja całości działań w przedsiębiorstwie.
Celem końcowym koordynacji jest uzyskanie jednomyślności w realizacji zadania, którego
składowymi są te działania. Kluczem do koordynacji jest wgląd w wewnętrzną strukturę
wykonawców i określenie ich zadań [57]. Stąd teŜ moŜna powiedzieć, Ŝe:
koordynacja logistyczna procesów = uzgodnienia + uzaleŜnienia.
25
4.3. Mapowanie procesów
Największym problemem wynikającym z podejścia procesowego, jest problem identyfikacji
zaleŜności pomiędzy procesami. Zagadnienie to wiąŜe się w praktyce z tzw. mapowaniem
procesów. DostrzeŜenie, Ŝe pewne działania łączą się w proces, nie jest wcale oczywiste. Z pozycji
wykonawcy działania dostrzega się jedynie obowiązek uzyskania pewnego wyniku. Często nie jest
on w ogóle zainteresowany, kto jest odbiorcą wyniku [53]. Tworzeniem mapy procesów
organizacji musi zająć się kierownictwo organizacji, poniewaŜ tylko ono ma wystarczający zasób
wiedzy, który pozwoli w prawidłowy sposób opisać organizacje za pomocą procesów [36].
Przez mapowanie rozumie się zidentyfikowanie procesów we wszystkich obszarach zarządzania
i zapisanie ich w postaci diagramów przebiegu (schematów). Sposób powiązań i ich charakter moŜe
wynikać zarówno z następstwa określonych czynności, wynikającego z technologii produkcji
(wytwarzania usługi), lub moŜe mieć związek z zaleŜnościami pomiędzy procesami
gwarantującymi realizację produktu lub spójność systemu. Mapa procesów jest graficzną jego
interpretacją, bardziej komunikatywną niŜ opis słowny
(„jeden obraz wart jest tysiąca słów”
).
Mapowanie procesów jest więc opisem graficznym architektury procesowej przedsiębiorstwa, po
to, aby zorientować się, co się w nim dzieje teraz lub co się ma dziać w przyszłości – rys. 8.
PROCESY ZARZĄDCZE
strategia i zarządzanie
celami
audity
wewnętrzne
przeglądy
systemu
działania korygujące
i zapobiegawcze
nadzór nad dokumentacją
i zapisami
PROCESY GŁÓWNE
PROCESY
POMOCNICZE
Pozyskiwanie
klientów i
marketing
Projektowanie
i rozwój
Monitorowanie
i doskonalenie
Zarządzanie
infrastrukturą
SprzedaŜ
Produkcja
Doskonalenie
personelu
Serwis
Zakupy
i logistyka
Rys. 8.
Wielopoziomowa mapa procesów
(wg K. I. Hejduk [36])
Mapa przedstawia, w najbardziej skromnej postaci, jakie działania wchodzą w zakres procesu, i jak
działania te są powiązane. Bardziej rozbudowane mapy mogą zawierać:
wykonawców działań (na przykład stanowiska lub komórki organizacyjne),
mechanizmy realizacji działań (na przykład uŜywane systemy informatyczne),
informacje potrzebne do wykonania działań (informacje wejściowe),
informacje będące rezultatem wykonania działań (informacje wyjściowe).
26
4.4. Procesy logistyczne
W przedsiębiorstwach realizowana jest duŜa liczba procesów, które są odpowiednio
zsynchronizowane, a ich realizacja wymaga sterowania przydziałami zasobów i szerokiej
komunikacji między jednostkami a osobami kierującymi. Odpowiednie transformacje przedmiotów
pracy (materiałów) występują w ramach procesów technologicznych. W wyniku ich realizacji
powstaje
uŜyteczność postaci
[85]. Drugą grupę stanowią procesy logistyczne, polegające na
fizycznym przemieszczaniu dóbr oraz związanych z nimi informacji (w trakcie tych procesów
następują dalsze transformacje (dowartościowanie) produktu – rys. 9 [24].
Transformacja
przedmiotów
pracy
PROCESY LOGISTYCZNE
Magazynowanie Transport Przeładunek Sortowanie Pakowanie
Opracowanie
zamówień
Zmiana czasu
Zmiana przestrzeni
Zmiana ilości
Zmiana gatunku
Zmiana właściwości transportowych
przeładunkowych i magazynowych
Zmiana w logistycznym
zdeterminowaniu towaru
Procesy główne
Rys. 9
.
Procesy logistyczne i transformacja towarów w przedsiębiorstwie
(wg K. Ficonia [24])
Proces logistyczny składa się z
procesu głównego,
w którym są:
operacje transportowe,
operacje magazynowe,
operacje przeładunkowe,
gospodarka materiałowa,
oraz
procesu pomocniczego,
na który składają się:
pakowanie,
znakowanie,
metkowanie,
opracowanie zamówień,
przygotowywanie dokumentacji przewozowej itp.
Istotne jest podkreślenie, Ŝe
proces jest wtedy logistyczny, gdy pojawia się potrzeba
skoordynowania go z innymi procesami
[54]. Rachunek efektywności (skuteczności), wsparcia
logistycznego dowolnej działalności, odnosić się musi do zdefiniowanych procesów logistycznych
(koszty zmienne), jak i angaŜowanego systemu wsparcia logistycznego (koszty stałe). W związku
z tym, istotny staje się problem doboru metod i narzędzi
identyfikacji oraz ich oceny ekonomicznej,
poprzez określanie skuteczności i efektywności, ale przede wszystkim właściwego ich opisania.
27
4.5. Łańcuch logistyczny
Działania logistyczne w przedsiębiorstwie zmierzają do skoordynowania i zintegrowania róŜnych
procesów. Proces skoordynowany to taki, w którym są wprowadzone określone reguły
postępowania. Charakter działań koordynacyjnych jest ściśle związany z poziomami postrzegania:
poziom biznesowy
– efektem koordynacji powinny być korzyści ekonomiczne,
poziom menedŜerski
– ocena produktywności, czyli efektywnego wykorzystanie zasobów,
poziom operacyjny
– uzyskanie sprawności (płynności) działań i procesów.
Podejście procesowe to kluczowa umiejętność „zarządzania białymi przestrzeniami” pomiędzy
strukturą funkcjonalną a projektową (logistyczną). W tradycyjnych przedsiębiorstwach koordynacja
następuje zwykle w ujęciu pionowym (działach funkcyjnych, np. marketingu, produkcji, zbytu,
itp.), tymczasem procesy logistyczne przecinają w poprzek strukturę organizacyjną. Z tego tytułu
powstają róŜne konflikty. MoŜna je eliminować róŜnymi sposobami, jednakŜe z punktu widzenia
logistyki najbardziej właściwym jest ich likwidacja przez zintegrowanie działań w jeden łańcuch.
Łańcuch logistyczny to zespół pewnej liczby jednostek, które działają wspólnie w sposób
zintegrowany w celu dostarczenia właściwego produktu, we właściwe miejsce, we właściwym
czasie, zachowując odpowiednią jakość, po najniŜszym koszcie
[3].
określenie
„chain
” – „łańcuch”, w którym kaŜde ogniwo ma pewną niezaleŜność, ale jest ona
ograniczona zobowiązaniami wobec ogniwa poprzedzającego (dostawcy) i następującego
(odbiorcy). PoniewaŜ obszarem zainteresowania były działania o podłoŜu ekonomicznym,
wprowadzono określenie dopełniające „
supply
”, które odpowiada w teorii ekonomii „podaŜy”, a w
praktyce „dostawom”. Amerykańskie sformułowanie „
supply chain
” godziło więc dwa historyczne
nurty: dystrybucji i zaopatrzenia, którym wcześniej przypisano znaczenie „logistyka” [114]. W
krajach europejskich, takich jak Niemcy i Francja, odpowiednikiem „
supply chain
” stało się pojęcie
„łańcucha logistycznego”. W języku niemieckim jest to „
logistische Kette
”, a w języku francuskim
„
chaîne logistique
” [26]. W polskiej literaturze najczęściej spotyka się określenie „łańcuch dostaw”,
ale mówi się teŜ o łańcuchach logistycznych lub zintegrowanych łańcuchach logistycznych [113].
Zintegrowane łańcuchy
logistyczne to inaczej zarządzanie przepływem zasobów, opartych na sieci
współpracujących aplikacji, rozmieszczonych w poszczególnych węzłach łańcucha, sterowanych
zdarzeniami (np. zakupem towaru przez klienta, potwierdzeniem odbioru dostawy itd.) i opartych
na procesach biznesowych, rozciągających się wzdłuŜ całego łańcucha, a nie ograniczających się do
jednej organizacji. Ten nowy jakościowo wymiar podejścia do procesowej orientacji działalności
przedsiębiorstwa sprawia, Ŝe na tym poziomie nie zaleca się uŜywania pojęcia logistyka. Bardziej
właściwym określeniem jest „zarządzanie łańcuchami logistycznymi”, będące odpowiednikami
amerykańskiego określenia „
Supply Chain Management
” [1].
Dla podkreślenia zaleŜności między jednostkami zaangaŜowanymi w przepływy wprowadzono
Plik z chomika:
berlingo2008
Inne pliki z tego folderu:
Logistyka dystrybucji - Rutkowski rozdział II- logistyczna obsługa klienta.pdf
(7105 KB)
Technik logistyk EGZAMIN ZAWODOWY testy i zadania z rozwiązaniami DIFIN.pdf
(67976 KB)
Incoterms 2010.pptx
(1611 KB)
20120902171733_cz.4_Transport_multimodalny_01_09_2012.ppt
(29784 KB)
20120902171205_cz.3_Transport_multimodalny_01_09_2012.ppt
(24718 KB)
Inne foldery tego chomika:
Dokumenty(1)
Logistyka
Logistyka II
Logistyka(1)
logistyka(1)(1)
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin