I. KOLANA KOŚLAWE I SZPOTAWE
- wady kolan nie są wadami wrodzonymi
- pojawiają się dopiero po pewnym czasie po rozpoczęciu chodzenia
· etiologia:
- przeciążenia szybko rosnących kości
- słaby układ mięśniowo-więzadłowy
· definicje:
- ustawienie kończyn wyznacza kąt zawarty pomiędzy osią uda i podudzia
- występuje gdy przy złączonych i wyprostowanych kolanach między stopami tworzy się odstęp
SZPOTAWOŚĆ KOLAN
- występuje gdy przy wyprostowanych kończynach dolnych i złączonych stopach między kolanami tworzy się odstęp
· prawidłowy rozwój osi kolan:
WIEK PRZEDSZKOLNY – kolana koślawe (do około 6 roku życia)
WIEK SZKOLNY MŁODSZY – oś charakterystyczna dla osobnika dorosłego
OKRES DOJRZEWANIA – niewielkie zmiany po których ustawienie kolan ma już postać trwałą
WIEK STARCZY – szpotawość kończyn
· koslawość kolan:
- większa u kobiet niż u mężczyzn (ponieważ miednica u kobiet jest znacznie szersza)
- koślawość kolan do 10° (odległość między kostakami przy wyprostowanych kkd i złączonych kolanach nie przekracza 4-5 cm) – uznawana jest za prawidłową
- większa skłonność do koślawości dzieci szczupłe
- koślawość kolan powoduje tendencje do stawania w rozkroku
- powoduje to zwiększone obciążenie wewnętrznego brzegu stopy (utrudnione kształtowanie się prawidłowych sklepień)
leczenie:
- ograniczenie chodzenia na długich dystansach oraz stania w rozkroku
- zakaz przebywania w czasie zabawy w siadzie klęcznym z podudziami i stopami skierowanymi na zewnątrz
- noszenie prawidłowego obuwia z obcasami wydłużonymi od strony wewnętrznej, lub nieco ściętymi od strony zewnętrznej
- siedzenie w pozycji korekcyjnej:
- siad skrzyżny (turecki),
- inny rodzaj siadu z kolanami rozstawionymi i stopami ustawionymi blisko siebie
- siedzenie z woreczkiem między kolanami, kostki związane bandażem elastycznym (10-15 minut)
- opanowanie prawidłowego stania i chodzenia
- praca kończyn dolnych w warunkach odciążenia (odciążenia osiowego)
- masaż
- ćwiczenia
· szpotawość kolan:
- jest to zniekształcenie całej kończyny
obraz kliniczny:
- kończyny dolne skręcone do wewnątrz
- przeprost w stawach kolanowych
- mięśnie wewnętrznej strony kończyn dolnych ulegają skróceniu
- mięśnie zewnętrznej strony kończyn dolnych ulegają nadmiernemu rozciągnięciu
etiologia:
- krzywica
- otyłość + zbyt wcześnie rozpoczęte chodzenie (za duży, w stosunku do wytrzymałości układu kostnego, ciężar ciała)
- zbyt częste i długie przebywanie w siadzie skrzyżnym
- utrzymanie odpowiednich pozycji ciała
- leczenie przyczyn schorzenia (jeżeli są znane)
- masaż (kkd, pośladki – szczególnie strona wewnętrzna)
- ćwiczenia – wzmacniające mm. pośladkowe, oraz rotatory zewnętrzne stawu biodrowego
- ćwiczenia wykonywane bez obciążenia stóp
- ułożenie korekcyjne – stopy rozstawione, kolana złączone (woreczek między stopy, kolana ściśnięte bandażem elastycznym)
- odpowiednie obuwie korekcyjne – lekarz
motyleek2016