WIERSZE SŁOWIAŃSKIE
SĄDY ŚWIATOWIDA
BOGUNKA DZIECKO ZAMIENIŁA WE WSI
CUDZE ZABRAŁA, SWOJE PORZUCIŁA.
LEŻY BOGINIAK W KOLEBECZCE CHŁOPSKIEJ,
NOS MA PERKATY, OCZY W ŻÓŁTE KROPKI.
SKWIERCZY ODMIENIEC, SKRZYPI I SEPLENI...
BOGUNKA OBMYWA DZIECKO W STRUMIENIU.
JODŁA ZWISA NAD NIĄ, BRZOZA SZUMI,
PUSZCZA PODGLĄDA, SŁUCHA I ROZUMIE.
DZIWI SIĘ WILGA, SROKA Z DZIWU SKRZECZY,
SKĄD U BOGUNKI DZIECKO CZŁOWIECZE!
WYLAZŁ TOPIELEC, WIKLINĄ SIĘ OKRYŁ,
POMÓGŁ BOGUNCE PRAĆ PIELUSZKI MOKRE.
PTAK PTAKOM, DRZEWO DRZEWU WSZYSTKO WYDA.
DOSZŁA WIEŚĆ W PUSZCZY GŁĄB DO ŚWIATOWIDA.
WYRWAŁ SIĘ Z ZIEMI, ZAKOŁYSAŁ LĄDEM,
I W WODĘ WSTĄPIŁ, ABY PŁYNĄĆ Z PRĄDEM.
OTO POŚPIESZA, OTO SIĘ ZAMIERZYŁ,
GŁUPSTWO DARUJE , LECZ W ZBRODNIĘ UDERZY,
PUSTOTĘ SKARCI, ZŁO WYPALI GROZĄ,
BO JEGO - PRAWO I WOLA I ROZUM
ŚWIERKI MU KADZĄ ŻYWICY KADZIDŁEM,
LECĄCE KRUKI OCIENIAJĄ SKRZYDŁEM,
LESZCZYN I JEŻYN GĄSZCZ, MALIN I KALIN
KLĘCZY, WPATRZONY JAK GO NIOSĄ FALE.
A WIERNA WODA WIE, O JAKIEJ CHWILI
BOŻYCA W TONI NA LĄD WYCHYLIĆ,
TAK ABY MOCNY I GROŹNY I MĄDRY
MÓGŁ NAD BOGUNKĄ SPRAWOWAĆ SWE SĄDY.
IŁŁAKOWICZÓWNA
SWAROŻYC I DZIEWCZYNA
BALLADA
SZŁA DZIEWCZYNA W ODZIEŻY SIEMIĘŻNEJ,
NAPOTKAŁ JĄ SWAROŻYC POTĘŻNY;
NIE CHCIAŁ STRASZYĆ TEJ PANNY,
STANĄŁ SŁUPEM DREWNIANYM
SWAROŻYC POTĘŻNY.
MIAŁ RZEZANE RÓŻNE PO SOBIE DZIWA:
JAKO NIEDŹWIEDŹ MYŚLIWCA ROZRYWA,
JAK WITEŹ RANNY LEŻY,
JAK ŁUCZNIK Z ŁUKU MIERZY...
PRZEROŻNE TAKIE DZIWA!
MIAŁ SŁOŃCA I MIECZE I KWIATY
ROZSIANE PO ODZIEŻY BOGATO:
WSZYSTKO DLA ONEJ DZIEWY
SKAMIENIŁ W SUCHE DRZEWO,
NAWET ŻYWE KWIATY.
ZDZIWIŁO SIĘ IDĄCE W BÓR DZIEWCZĘ,
SKĄD SIĘ ZJAWIŁ SŁUP RZEŹBIONY NA ŚCIEŻCE,
OBESZŁA GO ZE ŚPIEWEM:
„WITAJ NIEZNANE DRZEWO!
BĄDŹ ŁASKAWE MNIE , DZIEWICE”
NIE WIEDZIAŁA NIC O BÓSTWACH WCALE,
ZBLIŻYŁA SIĘ DO BOGA ZUCHWALE,
KORALE Z SIEBIE ZDJĘŁA ,
NA SZYI MU OWINĘŁA,
NIE ZNAJĄC GO WCALE.
I POSZŁA NIC NIE WIEDZĄC O CZARACH,
A ON ZOSTAŁ NIERUCHOMY Z JEJ DAREM.
TERAZ JUŻ SIĘ NIE RUSZY,
AŻ SIĘ SZNUR POKRUSZY
BO TAKIE SĄ CZARY!
A DOOKOŁA PUSZCZA ROŚNIE WCIĄŻ GĘSTSZA,
CZARNY BÓR FALE SWE NAD NIM SPIĘTRZA,
JEŻYNA I MALINA
DO KOLAN MU SIĘ WSPINA,
KRZEWINA NAJGĘSTSZA!
POZMIENIAŁY SIĘ SETKI RAZY KSIĘŻYCE:
DOTĄD PUSZCZA CZUWA NAD SWAROŻYCEM,
ŚWIERKI GO OBSTĄPIŁY:
„ZOSTAŃ BOŻYCU MIŁY,
Z NAMI SWAROŻYCU!”
I ZOSTANIE TAM ZAPLĄTANY W KUSZCZE,
AŻ ZNÓW DZIEWCZĘ MŁODE PÓJDZIE PRZEZ PUSZCZĘ,
SZUKAJĄC RYDZÓW I KUREK
PRZYPADKIEM ZERWIE SZNUREK
NA DREWNIE W KUSZCZACH.
WÓWCZAS Z PRÓCHNA RUNIE NA KSZTAŁT GROMU
BOŻYC WOLNY, GROŹNY I WIDOMY,
I POZNA W BŁYSKAWICACH
DZIEWCZYNA SWAROŻYCA,
WŁADYKĘ GROMU .
PIOSENKA O UBOŻĘCIU
A TO CICHE UBOŻĘ
MIESZKA U NAS W KOMORZE,
ZA BIERWIONEM, W SZCZELINIE,
ZE ŚWIERSZCZYKIEM W KOMINIE
ZBROJNI WOLĄ MĘŻOWIE
BIĆ HOŁD ŚWIATOWIDOWI:
IDĄ, JADĄ WE ŚWIATY
KRWAWE NIEŚĆ MU OBIATY.
MIAŁAM CIELCA SIWEGO,
STRZEGŁAM GO OD MAŁEGO,
POIŁAM WODĄ CZYSTĄ,
PASŁAM TRAWĄ SOCZYSTĄ.
ZA DWA BICZE KORALI
BRACIA MI GO ZABRALI,
ZA DWA KOLCE BURSZTYNU
WZIĘLI GO DO GONTYNY.
W OFIERZE Z MNOGIEM BYDŁEM
PRZED MOŻNYM ŚWIATOWIDEM
ZAKŁUTO MEGO CIELCA
ULUBIONEGO WIELCE!
A UBOŻĘ NIE STRASZY...
TROCHĘ MIODU I KASZY,
TROCHĘ MLEKA I PROSA,
I PIOSENKA W PÓŁ-GŁOSU.
MOCNA, LEKKA JAK PIANKA,
Z PAJĘCZYNY SUKMANKA,
Z KORY BIAŁEJ BRZOZOWEJ
ŁAPCIE, CHODACZKI NOWE.
Z WEŁNY CZYSTEJ JAGNIĘCIA
KOŻUCH DLA UBOŻĘCIA,
A Z MYSIEGO FUTERKA
DLA UBOŻĘCIA DERKA.
WŁOŻĘ BURSZTYN, KORALE,
UBOŻĄTKO POCHWALĘ,
STANĘ TUŻ PRZY KOMINIE:
MOŻE DO MNIE WYCHYNIE,
MOŻE SPOJRZY ŁASKAWIE,
MOJĄ DOLĘ POPRAWI!
ŚWIĘTY OSTRÓW
CIĄGLE PO BORU, PO PUSZCZY
COŚ SZELEŚCI, COŚ SZURA, COŚ SZUSZCZY:
SZEPCE LIŚĆ, SZAMOCE SIĘ ZWIERZ,
SIECZE GRAD, HUCZY GRZMOT, PADA DESZCZ:
TYLKO CISZA ZALEGA I GWAR SIĘ UŚMIERZA
TAM, GDZIE NA WYSPIE ŚWIĄTYNIA LEŻY.
NIE PLESZCZE TAM NI W DZIEŃ, NI NOCNĄ PORĄ,
GDZIEINDZIEJ SZEMRZĄCE FALAMI JEZIORO.
MARTWYM KRĘGIEM LŚNI ZDALEKA ŻWIR.
WIOŚLARZU, BACZNOŚĆ NA WIR!
UWAGA! STERUJ W LEWO I W PRAWO I PROSTO,
PRZESMYKIEM WOLNYM OD ZDRAD, NA OSTRÓW.
OSTRÓW - CZARNY OD ŚWIERKÓW I JODEŁ.
OSTROŻNIE! PRZEZ GĄSZCZ ŚCIEŻKI KOŁUJĄC WIODĄ,
KŁUJE CIERŃ, POKRZYWA PIĘTRZY SIĘ I ZŁOŚCI,
BIELI SIĘ COŚ, CHRZĘŚCI I CHRUPIE... TO TRUPIA KOŚĆ!
KOŚCIOTRUPÓW ZMIĘSZANYCH POD NOGĄ CHAOS:
CZASZKI PATRZĄ OCZODOŁAMI, SZCZERZĄ ZĘBISKA BIAŁE.
NIE ROZSTĄPI SIĘ PUSZCZY ŚCIANA
AŻ GDZIE SZCZERBA W IEJ WYŁAMANA.
GOŚCIU, STÓJ; POSŁUCHAJ, OBEJRZYJ SIĘ W BOK I WSTECZ
I W GŁĄB.
OTO POLANA, OTO DĘBY I BIERWION SPADZISTY ZRĄB,
I GOŁĘBIE ŚPIĄCE I NIERUCHOMY OMSZAŁY POD NIEMI
DACH...
CZARNE PLAMY NA PIASKU RUDZIEJĄ, JAKBY KRWIĄ SUCHĄ...
PIELGRZYMIE! CZAS JESZCZE.PĄTNIKU, KTÓREGO OSŁUPIŁ
STRACH,
JESZCZE CZAS. OCKNIJ SIĘ, ZAWROĆ...UCHODŹ!
TĘSKNOTA SWAROŻYCA
PUSZCZA GO OTOCZYŁA, KRUK NAD NIM ZAKRAKAŁ,
A TERAZ CICHO... NIE SŁYCHAĆ NI LASU NI PTAKA!
PUSZCZA OBROSŁA GO, PRZYWALIŁA GĘSTWĄ I CIENIEM.
OPLECIONY CHMIELEM - SŁUP. OBLEPIONE MCHEM -
KAMIENIE.
OFIARNY GŁAZ - ZASYPAN WIEKOWEM LIŚCIEM.
ŚCIEŻKI - ZALANE JEŻYNĄ. NIE MA DOSTĘPU NI WYJŚCIA.
CZTEREMA TWARZAMI TĘSKNI SPĘTANY SWAROŻYC:
„ACH, KIEDYŻ, KIEDYŻ MÓJ GROM DROGI DO MNIE
OTWORZY?!
SŁYSZĘ JAK SZUKA MNIE TEN, KTÓRY MI SŁUŻY:
CIEMNIEJE CIEMNOŚĆ, TO NAD BOREM PRZECIĄGA BURZA,
PIORUNAMI SIĘGA PO MNIE, PO SAME PUSZCZY TRZEWIA,
I NIE ZNA DRÓG, I BŁĄKA SIĘ, I COFA, I NIE WIE...
O PIORUNIE, RĘKO MOJA, WŁADO MOJA, MÓJ SYNU,
ROZGROM STO LIP, STO JODEŁ, ROZERWIJ,ROZTARGAJ
GĘSTWINĘ!
OTOM JEST... KLON PRZEZ PIERŚ MĄ PRZEBIŁ SIĘ GAŁĘZIĄ.
OTOM TU... PRÓCHNO ŚWIERKOWE, BRZOZOWE, BUKOWE
MNIE WIĘZI.
CAŁA PUSZCZA LEŻY NA MNIE, PRZERASTA MI PRZEZ
SERCE...
NIE USTAWAJ MŚCICIELU MÓJ!.. ROZWALAJ, ROZKRUSZAJ,
ROZWIERCAJ:
NIECHAJ PADAJĄ MODRZEWIE, NIECH WALI SIĘ DĄB
O DĄB...
WYSZARPNĘ, WYKORZENIĘ, WYRWĘ! A TY RĄB, A RĄB,
A RĄB!”
JAN BOLESŁAW OŻÓG
UPALNE POŁUDNIE
SŁYSZĘ, SŁYSZĘ W POŁUDNIE TĘTENT LIPOWYCH BOGÓW
NA MOŚCIE NIEZABUDKĄ PRZYBITYM DO ROZŁOGÓW.
ŚRÓDPOLNY IM POLICZKI WIATR OPALA ZIELONE
I KONIE ICH BIEGAJĄ W TĘ STRONĘ I TĘ STRONĘ.
DREWNIANE Z GŁÓW HEŁMY BŁYSKAJĄ JAK KONEWKI,
KIEDY Z WODĄ JE NIOSĄ NA MIEDZE DZIKIE DZIEWKI.
PRZEZ POLA, ŁĄKI PĘDZĄ, Z SZUWARU W SZUWAR GĘSTY,
GINĄ ZA NIMI TĘTENT, BULGOT RZEK, WIKLIN CHRZĘSTY.
ZDZICZAŁE OTO WIĄZY JAK ZIELONE OBŁOKI
ROZDZIERAJĄ BOŻYSZCZOM SPOD HEŁMÓW KUDŁY, LOKI.
WIDZĘ, WIDZĘ W POŁUDNIE ODJAZD LIPOWYCH BOGÓW,
WIDZĘ BOGÓW NA MOŚCIE, NA MOŚCIE WŚRÓD ROZŁOGÓW.
SCHNIE SIANO, DZIKA RÓŻA PACHNIE ZA DNIA JAK NOCĄ,
TĘTNIĄ KOPYTA KONI, PŁASZCZE BOGÓW ŁOPOCĄ.
JAKĄ LILIĄ ŁĄKOWĄ WESPRĘ OKAPY POWIEK,
ZDŁAWIONY DALĄ POLNĄ, ŚMIERTELNY, MARNY CZŁOWIEK?
MARIA PAWLIKOWSKA – JASNORZEWSKA
LENARTOWICZ
ZŁOTNICZEŃKU TY NA NIEBIE,
CHCĘ PIĆ ŻYCIE, NIE MAM Z CZEGO.
ZRÓB MI KUBEK, PROSZĘ CIEBIE,
Z SZCZEROZŁOTA GWIAŹDZISTEGO.
ZRÓB MI KUBEK! ZRÓB MI KUBEK!
ALE PROSZĘ, ZRÓB MI ŁADNIE,
WYRZEŹB WSZYSTKO W NIM, CO LUBIĘ
PIESKA, SERCE, GWIAZDKĘ NA DNIE.
ZRÓB MI LEKKI I NIE DUŻY,
ALE MOCNY ZRÓB I TRWAŁY,
NIECH MI CAŁĄ WIECZNOŚĆ SŁUŻY.
CHCĘ PIĆ Z NIEGO DLA TWEJ CHWAŁY.
OTRZYJ RĘCE TWE Z POZŁOTY,
KTÓRĄ ZŁOCISZ ŚWIAT PO CIEMKU,
DLA MIŁOŚCI, DLA TĘSKNOTY
UCZYŃ KUBEK, ZŁOTNICZEŃKU.
LIEBERT
JEŹDZIEC
UCIEKAŁEM PRZED TOBA W POPŁOCHU,
CHCIAŁEM ZMYLIĆ OSZUKAĆ CIEBIE -
LECZ CO DNIA KOLANA UPARTE
ZOSTAWIAŁY ŚLADY NA NIEBIE.
DOGONIŁEŚ MNIE, JEŹDŹCZE NIEBIESKI,
STRATOWAŁEŚ, STANĄŁEŚ NA MNIE.
LEGŁEM ZBITY, ŁASKĄ PODCIĘTY,
JAK DYM, GDY GO WICHER NAGNIE.
NIE MAM SŁÓW, BY SPOD CIEBIE SIĘ PODNIEŚĆ.
CORAZ CIĘŻSZA STAJE SIĘ MOWA.
CZYŻBY SŁOWA UTRACIĆ TRZEBA,
BY JAK DUSZĘ ODZYSKAĆ SŁOWA?
CZYLI TRZEBA AŻ PRZEJŚĆ PRZEZ SIEBIE,
TWOIM SŁOWOM SIĘ ZAWIERZYĆ -
JEŚLI TRZEBA, TO TRATUJ DO DNA,
JESTEM TYLKO TWOIM ŻOŁNIERZEM.
JEDNO WIEM I INNYCH OBJAWIEŃ
NIE POTRZEBA OCZOM I USZOM -
UCZYNIWSZY NA WIEKI WYBÓR,
W KAŻDEJ CHWILI WYBIERAĆ MUSZĘ.
...
dida1979