Prawica - lewica

Monika Czaplicka

Raport badawczy z PGSW 2007: prawica - lewica

Monika Czaplicka

Wstęp

Polskie Generalne Studium Wyborcze (PGSW) to pionierski w Polsce projekt badawczy, mający na celu rzetelną rejestrację i analizę najważniejszych wydarzeń politycznych w kraju - wyborów parlamentarnych. Stanowi odpowiednik prowadzonych w większości starych demokracji, przy okazji ogólnokrajowych wyborów, badań empirycznych stanowiących kanon w dziedzinie socjologii polityki i nauk o polityce. Poprzez swą powtarzalność oraz znaczną liczebność próby jest jednym z najważniejszych przedsięwzięć badawczych w tej dziedzinie w kraju. Pozwala na "historyczne" analizy trendów i dynamiki postaw oraz świadomości politycznej współczesnych Polaków[1].

Lewica - Prawica

Interesującym jest rozpoznanie na ile podział prawica-lewica nadal istnieje w świecie wyborców. Po 2005 roku kiedy to lewica została rozgromiona, a władzę przejęły trzy partie prawicowe (w tym PiS po długiej kłótni z PO) spodziewać by się można, że podział na prawicę i lewicę będzie zamierał na rzecz podziału na nowej prawicy. Czy tak jest rzeczywiście? Kto głosuje na które partie? Jakie ma poglądy?

Swoje rozważania rozpoczniemy od analizy korelacji pomiędzy sympatią w stosunku do partii (LiD, PiS, PO i PSL), polityków (Donadla Tuska, Jarosława Kaczyńskiego, Waldemar Pawlak, Aleksander Kwaśniewski), określeniem partii na skali lewica – prawica, określenie siebie na tej skali i wreszcie określenie siebie na skali Polska liberalna – Polska solidarna. Jak obrazuje Tabela 1 można wyciągnąć oczywiste wnioski – osoby którym podoba się PiS to ci, którzy określają się bardziej na prawo. Tym, którzy określają się po lewej stronie (ale w słabszym stopniu) lubią LiD. Lekko na lewo, ale zdecydowanie w centrum sytuują się zwolennicy PO i PSL. To dość ciekawe, biorąc pod uwagę, że traktuje się PO i PSL raczej jako partie centroprawicowe.

Tabela 1 Korelacja prawica-lewica a ocena partii

W przypadku analizy (Tabela 2) na skali Polska liberalna – solidarna, zwolennicy PiSu sytuują się w Polsce solidarnej, PO liberalnej, a LiDu i PLS brak korelacji – potencjalni wyborcy tych partii nie mieli zdania w tej kwestii. Widać, że był to podział narzucony w walce wyborczej, a nie podział istniejący w społeczeństwie. Identyfikowali się z nim tylko wyborcy partii korzystających z tego sloganu.

Tabela 2 Korelacja Polska solidarna-liberalna a podobanie się partii

Inne wyniki daje analiza (Tabela 3) podejścia do polityków. O ile poparcie dla Kaczyńskiego i Tuska pokrywają się z preferencjami przy ich partiach (odpowiednio: respondent na skali określa siebie: w Polsce solidarnej, w Polsce liberalnej), o tyle pozostali dwaj politycy trochę umiejscowieni są gdzie indziej. Ci, którzy popierają Waldemara Pawlaka wybierają Polskę solidarną (w słabszym stopniu niż zwolennicy Kaczyńskiego), natomiast zwolennicy Kaczyńskiego kierują się lekko w stronę Polski liberalnej (korelacja istotna tylko na poziomie 0,05).