zasilacz symetruczny.pdf
(
126 KB
)
Pobierz
Zasilacz symetryczny - AVT-1253
M I N I P R O J E K T Y
Wspólną cechą układów opisywanych w dziale "Miniprojekty" jest łatwość ich praktycznej
realizacji. Na zmontowanie i uruchomienie układu wystarcza zwykle kwadrans. Mogą to być
układy stosunkowo skomplikowane funkcjonalnie, niemniej proste w montażu i uruchamianiu, gdyż
ich złożoność i inteligencja jest zawarta w układach scalonych. Wszystkie projekty opisywane w
tej rubryce są wykonywane i badane w laboratorium AVT. Większość z nich wchodzi do oferty
kitów AVT jako wyodrębniona seria “Miniprojekty” o numeracji zaczynającej się od 1000.
Zasilacz symetryczny
Na ³amach
Elektroniki Praktycznej
opisaliúmy bardzo wiele
zasilaczy najrÛøniejszego
typu. Proponowany
uk³ad jest jednak doúÊ
wyj¹tkowy i†pomimo
prostoty konstrukcji
i†niskich kosztÛw
wykonania moøe u³atwiÊ
øycie niejednemu
konstruktorowi.
WiÍkszoúÊ zasilaczy labo-
ratoryjnych, jakie do tej pory
zbudowaliúmy, posiada jedno
wyjúcie, najczÍúciej
o†regulowanym napiÍ-
ciu. Stwarza to pewne
problemy podczas uru-
chamiania i†testo-
wania uk³adÛw
elektronicznych
wymagaj¹cych
dwÛch, symet-
rycznych na-
piÍÊ. Mam tu
na myúli urz¹-
dzenia ze
wzmacniacza-
mi operacyjnymi i†wzmac-
niacze mocy, w†wiÍkszoúci
przypadkÛw takøe wymagaj¹-
ce podwÛjnego, symetryczne-
go ürÛd³a napiÍcia zasilania.
WiÍkszoúÊ takich uk³adÛw
docelowo wyposaøana jest
w†w³asne ürÛd³o zasilania,
ale na etapie testÛw laborato-
ryjnych przyda³by siÍ symet-
ryczny zasilacz pomocniczy,
zw³aszcza o†p³ynnie regulo-
wanym napiÍciu.
Poniewaø zasilacz symet-
ryczny nie bÍdzie prawdopo-
dobnie zbyt czÍsto uøywany,
duøy nacisk po³oøy³em na
prostotÍ konstrukcji i†niski
koszt potrzebnych do jego wy-
konania podzespo³Ûw.
tranzystory wykonawcze T1
i†T2. Do regulacji napiÍcia
wyjúciowego s³uø¹ potencjo-
metry P1 i†P2. Potencjomet-
rem P2 ustawiamy napiÍcie
zgrubnie, a†P1 s³uøy do do-
k³adnej regulacji.
Zastosowanie dwÛch po-
tencjometrÛw jest typowym
rozwi¹zaniem ìoszczÍdnoú-
ciowymî. Znacznie wygod-
niej by³oby uøyÊ potencjo-
metru wieloobrotowego, ale
koszt tego elementu przekro-
czy³by wartoúÊ wszystkich
pozosta³ych podzespo³Ûw po-
trzebnych do wykonania za-
silacza.
Tranzystor T6 (oraz T5
w†uk³adzie stabilizatora na-
piÍcia ujemnego) s³uøy ogra-
niczaniu pr¹du pobieranego
z†zasilacza. W†momencie,
kiedy napiÍcie odk³adaj¹ce
siÍ na rezystorze pomiaro-
wym R3 przekroczy wartoúÊ
ok. 0,6V, tranzystor T6 za-
czyna silnie przewodziÊ
(a†nawet siÍ nasyca), zwiera-
j¹c z³¹cza baza-emiter tran-
zystorÛw T1, T2 i†skutecznie
ograniczaj¹c pr¹d wyjúciowy
do wartoúci okreúlonej wzo-
rem I†= 0,6/R3. W†uk³adzie,
ze wzglÍdu na chÍÊ jego mak-
symalnego uproszczenia, nie
zastosowano regulacji pr¹du
wyjúciowego i†wartoúÊ rezys-
torÛw R3 i†R8 naleøy dobraÊ
stosowanie do potrzeb.
Stabilizator napiÍcia
ujemnego, sprzÍøony z†opisa-
nym stabilizatorem napiÍcia
dodatniego, zosta³ zbudowa-
ny z†wykorzystaniem wzmac-
niacza operacyjnego IC2 typu
TL081 (moøna tu zastosowaÊ
prawie dowolny wzmacniacz
operacyjny, nawet archaicz-
ny 741). Zbudowany na IC2
komparator porÛwnuje ze so-
b¹ wartoúÊ napiÍcia wytwo-
rzonego przez dzielnik R6+R7
z†wartoúci¹ napiÍcia na ma-
sie uk³adu. Poniewaø wzmac-
niacz operacyjny ìd¹øyî do
wyrÛwnania napiÍÊ na jego
wejúciach, tranzystory T3+T4
bÍd¹ wysterowywane tak, aby
napiÍcie na wejúciu 2†IC2 by-
³o rÛwne napiÍciu na masie
uk³adu, czyli 0V. Poniewaø
wartoúci rezystorÛw w†dziel-
niku napiÍciowym s¹ sobie
rÛwne, wyjúciowe napiÍcie
ujemne bÍdzie takøe dok³ad-
nie rÛwne napiÍciu dodatnie-
mu (z odwrÛcon¹ polaryza-
cj¹).
W†taki to prosty sposÛb
osi¹gnÍliúmy zamierzony cel:
jednoczesn¹, p³ynn¹ regula-
cjÍ dwÛch napiÍÊ.
WydajnoúÊ pr¹dowa zasi-
lacza zaleøy wy³¹cznie od ty-
pu zastosowanych tranzysto-
rÛw mocy mostka BR1, spo-
sobu ich ch³odzenia i†trans-
formatora zasilaj¹cego. Na-
piÍcia wejúciowe nie mog¹
przekroczyÊ wartoúci
2x30VAC, a†minimalne na-
piÍcie wyjúciowe wynosi ok.
±7,8V. Gdyby ta wartoúÊ oka-
za³¹ siÍ zbyt duøa, to zamiast
rezystora R2 moøna zastoso-
waÊ odpowiednio dobrany
dzielnik napiÍciowy.
A723),
szeúÊ popularnych tranzysto-
rÛw i†garstka elementÛw dys-
kretnych, to wszystko.
G³Ûwnym elementem za-
silacza jest scalony stabiliza-
tor napiÍcia typu 723. Pracu-
je on w†typowej konfiguracji,
w†ktÛrej napiÍcie pobierane
z†wewnÍtrznego ürÛd³a po-
rÛwnywane jest przez wbu-
dowany w†strukturÍ uk³adu
komparator z†napiÍciem wyj-
úciowym zasilacza. Wynik te-
go porÛwnania przekazywa-
ny jest na wyjúcie VO IC1
i†odpowiednio wysterowuje
Elektronika Praktyczna 11/99
85
Opis dzia³ania
Schemat elektryczny labo-
ratoryjnego zasilacza symet-
rycznego pokazano na
rys. 1
.
Jak z†pewnoúci¹ zauwaøyliú-
cie, wzmianka o†prostocie i†ta-
nioúci uk³adu nie by³a bezpod-
stawna: dwa tanie i†powszech-
nie dostÍpne uk³ady scalone
(w tym legendarny juø
M I N I P R O J E K T Y
Rys. 1.
Montaø i†uruchomienie
Na
rys. 2
pokazano roz-
mieszczenie elementÛw na
p³ytce obwodu drukowanego
na laminacie jednostronnym.
Montaø uk³adu nie nastrÍczy
nikomu wiÍkszych trudnoúci
i†wykonamy go w†wielokrot-
nie opisywany sposÛb, rozpo-
czynaj¹c od elementÛw o†naj-
mniejszych gabarytach, a†koÒ-
cz¹c na wlutowaniu w†p³ytkÍ
kondensatorÛw elektrolitycz-
nych. Pewne zdziwienie mo-
øe jedynie wzbudziÊ oznacze-
nie na p³ytce tranzystorÛw
wykonawczych. Jako tranzys-
tory na p³ytce widzimy... dwa
z³¹cza ARK3! Jest to jednak
wygodne rozwi¹zanie, umoø-
liwiaj¹ce ³atwe do³¹czenie do
p³ytki przewodÛw prowadz¹-
cych do umieszczonych na ra-
diatorach tranzystorÛw. Pod
uk³ady scalone naleøy zasto-
sowaÊ podstawki, a†tranzysto-
ry T1 i†T4 wyposaøyÊ w†od-
powiedni do potrzeb radiator.
Montuj¹c tranzystory na ra-
diatorze nie wolno zapomnieÊ
o†zastosowaniu podk³adek
i†tulejek izolacyjnych oraz
o†uøyciu pasty zmniejszaj¹cej
rezystancjÍ termiczn¹.
Uk³ad zmontowany ze
sprawnych elementÛw nie
wymaga uruchamiania ani
regulacji. Poniewaø prototyp
nie wymaga³ øadnych popra-
wek, mam nadziejÍ, øe wy-
konane przez Was zasilacze
ìodziedzicz¹î po nim tÍ mi-
³¹ cechÍ.
Zbigniew Raabe, AVT
WYKAZ ELEMENTÓW
Rezystory
P1: potencjometr obrotowy
4,7k
F/35V
Półprzewodniki
BR1: mostek prostowniczy
3A
IC1:
/A
P2: potencjometr obrotowy
47k
/A
R9, R1: 560
A723
IC2: TL081 lub odpowiednik
T1: BD911 lub odpowiednik
T2: BD139 lub odpowiednik
T3: BD140 lub odpowiednik
T4: BD912 lub odpowiednik
T5: BC557 lub odpowiednik
T6: BC548 lub odpowiednik
Różne
CON2, CON1: ARK3
Dodatkowe dwa złącza
ARK3
Ω
R3, R8: rezystory 5W dobrać
stosownie do wymaganej
wydajności prądowej układu
R4: 220
Ω
R6, R7: 100k
/5%
F/50V
C3, C4, C8, C9: 100nF
C5: 1nF
Rys. 2.
P³ytka drukowana wraz z kompletem elementÛw jest dostÍpna
w AVT - oznaczenie AVT-1253.
86
Elektronika Praktyczna 11/99
C6, C7: 470
µ
R2: 3k
R5: 22k
Kondensatory
C1, C2: 4700
Plik z chomika:
wsl.prs
Inne pliki z tego folderu:
zimowy włącznik świateł samochodowych.pdf
(207 KB)
zestawy głośnikowe Hi-Fi.pdf
(372 KB)
zestaw uruchomieniowy dla procesorów AVR i '51 2.pdf
(474 KB)
zestaw uruchomieniowy dla procesorów AVR i '51 1.pdf
(609 KB)
zestaw uruchomieniowy dla procesorów AVR 89CX051.pdf
(472 KB)
Inne foldery tego chomika:
Karty katalogowe
Magia, okultyzm, spirytyzm
Magia, okultyzm, spirytyzm(1)
różne
różne(1)
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin