Jak się uczyć ?.pdf

Jak się uczyć by zapamiętać? Jak zapamiętać by nie zapomnieć?

Wszyscy denerwujemy się, gdy zapomnimy załatwić ważną sprawę, gdy po powrocie do

domu okazuje się, że przecież w powrotnej drodze mieliśmy tyle do załatwienia!. Uzależniamy się

więc od wszelkiego rodzaju organizerów, samoprzylepnych karteczek, ponaklejanych w rożnych

miejscach domu czy też pracy. Jesteśmy bezradni, gdy nie potrafimy szybko przypomnieć sobie

imienia, nazwiska, okoliczności spotkania- osoby przed nami stojącej! Jakie to jest irytujące. Co

robimy po powrocie do domu? Aby coś zapamiętać, powtarzamy to aż do skutku. W języku

uczniowskim nazywamy to „ wkuwaniem”. Niestety, metoda ta nie zawsze daje dobre rezultaty,

szczególnie, gdy sięgniemy po nią po długiej przerwie.

„Co dwie półkule, to nie jedna”

Już w starożytności Grecy znali skuteczne metody zapamiętywania. To oni stworzyli

mnemonikę ( od imienia bogini pamięci Mnemosyne), czyli zbiór technik zapamiętywania. Czyżby

wiedzieli, że aby mózg był sprawny, muszą być zaangażowane w pracę obie półkule mózgowe?

Zbigniew Brześkiewicz - autor książki Superumysł, jak uczyć się trzy razy szybciej powiada: Kto

korzysta z połowy mózgu, może liczyć na połowę sukcesu. Stwierdzenie to zawiera prawdę mówiąca o

zjawisku dwustronności mózgu, co w praktyce oznacza, że każda półkula dzieli się swoimi funkcjami

i obydwie uczestniczą w większości wykonywanych działań. Półkule spełniają odrębne zadania. Lewa

odpowiada za logiczne myślenie, liczenie, analizowanie, zdolności matematyczne, język mówiony i

pisany. Prawa zawiaduje wyobraźnią, marzeniami, kreatywnością. Dzięki niej rozróżniamy barwy,

rytmy, wzory, prawidłowości kształtów, potrafimy uogólniać, wyciągać wnioski.W niej ma swoje

źródło wyobraźnia, poczucie humoru. Jednak obydwie półkule uzupełniają się. Obie ze sobą

współpracują. Kiedy słuchamy przeboju w radiu to lewa przetwarza słowa, a prawa muzykę ( dlatego

tak szybko zapamiętujemy!) Jedna z nich nie jest nadrzędna w stosunku do drugiej, bo efektywne

myślenie wymaga użycia obydwu. Nauczanie w polskiej szkole jest niestety, oparte na rozwijaniu

tylko odtwórczej – lewej półkuli. Większość informacji uczniowie zdobywają z książek i pogadanek

czy wykładów, a one zawierają głównie słowa i cyfry.

Gimnastykujemy mózg!

Musimy wiedzieć, że jeśli w swojej nauce wykorzystujemy lewą półkulę, to jeśli zaczniemy

pobudzać do pracy półkulę prawą, to lewa półkula będzie się jeszcze lepiej rozwijać. Znaczy to mniej

więcej tyle, że jeżeli jesteś świetnym fizykiem, to kiedy dodatkowo zaczniesz zajmować się

malarstwem muzyką, staniesz się....jeszcze lepszym fizykiem

Zdania wypowiadane na lekcji typu: wyobraź sobie że..., to swoisty trening dla prawej półkuli

mózgowej. Bazgranie po zeszytach , malowanie na nich wzorów geometrycznych , kwiatów, wszelkie

„esy” i „floresy” są rewelacyjnym ćwiczeniem dla ucznia stymulującym pracę obu półkul. Uczeń musi

wiedzieć, że stwierdzenia często wypowiadane przez rodziców typu: on jest matematykiem, nie radzi

sobie z przedmiotami humanistycznymi są błędne. Nic prostszego jak podać przykład wielkich

osobistości, które w równej mierze wykorzystują obie półkule: Leonardo da Vinci( malarz,

konstruktor), Albert Ainstein ( skrzypek, fizyk) i.t.p. Mózg można zmusić do lepszej pracy dzięki

ćwiczeniom fizycznym .Taka gimnastyka nazywa się „kinezjologią edukacyjną”, a została

opracowana przez amerykańskiego psychologa Paula Dennisona. Najprostsze ćwiczenia polegają na

równoczesnym ćwiczeniu prawej i lewej strony ciała przy zachowaniu środka symetii np. ćwiczenia

naprzemienne:

1. prawaręka podniesiona do góry przed siebie i równoczesne podniesienie lewej nogi , tyle

że do tyłu, za siebie- symetrycznie. Następnie to samo robimy z lewą ręką i prawą nogą.

2. podnosimy lewą nogę i sięgamy doń prawym łokciem, potem zmiana, podnosimy prawą

nogę i sięgamy doń lewym łokciem.

3. Prawą rękę podnosimy w prawo do góry i lewą nogę podnosimy w lewo do góry, a potem

odwrotnie- lewa ręka w lewo do góry i prawa noga w prawo do góry

Ćwiczenia pobudzające obie półkule do współpracy to również takie ćwiczenia , do których

wykorzystujemy formę tzw. leniwej lub leżącej ósemki, albo inaczej znaku nieskończoności. Za

ósemkami wodzimy wzrokiem, pamiętając by zaczynać zawsze w lewo w górę lub zakreślamy w

powietrzu ósemkę- pięścią zaciśniętą z wyciągniętym kciukiem( jak Rzymianie podczas igrzysk w

Koloseum). Najpierw rysujemy jedną, a potem drugą ręką, na koniec możemy złączyć obie ręce,

zapleść palce i obiema rękoma równocześnie wodzić leżącą ósemkę. Kreśląc ósemki wzrok skupiamy

na paznokciu kciuka, ruchy powinny być dość obszerne, płynne, spokojne.

Ćwiczenia Dennisona pobudzając obie półkule do współpracy powodują, że uaktywnia się u

ćwiczącego twórcze myślenie, doskonali się współpraca i koordynacja wzroku z ruchem. Dzięki temu

łatwiej nam czytać, uaktywnia się nasza intuicja, pracujemy dłużej efektywniej i więcej rozumiemy.

Takie ćwiczenia możemy wykorzystać z uczniami jako świetną zabawę lub przerwę śródlekcyjną-

przerywnik w trakcie nauki.

Tajemnica dobrego zapamiętywania.

Z pamięcią jest tak, że wprawdzie, ćwicząc ją, nie możemy zwiększyć naszych wrodzonych

zdolności, ale możemy robić z nich lepszy użytek, starając się pamiętać tylko to, co warto pamiętać i

doskonaląc metody pamiętania. Nie na darmo mówi się, że matką pamięci jest metoda. Wstępem do

każdej nauki powinno być opanowanie techniki uczenia się, znalezienia sposobu najpożyteczniejszego

i najbardziej ekonomicznego przyswajania sobie wiedzy. Pamięć jest niezbędnym towarzyszem i

warunkiem wszystkich umysłowych procesów. Stefan Garczyński w swej książce Sztuka pamiętania

napisał: Wstępem do każdej nauki powinno być opanowanie techniki uczenia się, znalezienia sposobu

najpożyteczniejszego i najbardziej ekonomicznego przyswajania sobie wiedzy. Dlatego tak ważną rolę

ma nauczyciel do spełnienia , nie tylko podać nową wiadomość, ale też metodę jej zapamiętania.

Najogólniej rzecz biorąc, pamiętamy to:

• co ze szczególną wyrazistością i mocą odzwierciedliło się w naszym umyśle,

• co „zadomowiło się” w nim, wiążąc się z dawniej nabytymi doświadczeniami czy

wiadomościami,

• co powtarzaliśmy.

O skutecznym zapamiętywaniu stanowią dwa elementy:

1) poprawne kodowanie( zapamiętywanie)

2) powtarzanie

Efektem poprawnego zapamiętywania jest silny i wyraźny ślad odciśnięty w pamięci. Im większa siła

rażenia , jakie dana informacja czy obserwacja na nas wywarła, tym większe wrażenie i lepsze jej

zapamiętanie. Czynnikami wzmacniającymi wrażenie jest przede wszystkim uwaga i zainteresowanie.

Dlatego powinniśmy przyzwyczajać ucznia do:

- aktywnego słuchania z pragnieniem zrozumienia

- zadawania pytań w razie niezrozumienia

- zadawania pytań rozwijających specyficzne wątki ( te, które ucznia szczególnie

interesują)

- notowanie w sposób aktywny, przy wykorzystaniu ilustracji, schematów, kolorów

- skojarzeń, tworzenia zabawnych wyobrażeń przedstawionych informacji i zanotowaniu

tego skojarzenia zabawnym rysunkiem, komentarzem.

Uczeń podczas indywidualnego uczenia się może:

- powtarzać kawałki studiowanego materiału na głos, może je śpiewać

- używać całego ciała- podskakiwać w takt wymawianych na głos partii materiału

- skojarzyć studiowany kawałek materiału z jakimś smakiem, który akurat może mieć

przed sobą na talerzu.

Mimo, że to wszystko brzmi dziwnie , warto spróbować tych sposobów.

Aby nie zapomnieć , uczymy się nie dłużej niż pół godziny. Po 10, a maksymalnie 30 minutach,

powtarzamy zapamiętany materiał. Musimy się z nim teraz „przespać”. Następną powtórkę robimy po

24 godzinach. W ten sposób przenosimy z pamięci mimowolnej, krótkoterminowej w długotrwałą.

Musimy tego dokonać, to tak jak w komputerze „zapisz” na konkretnym dysku, w tym, a nie innym

miejscu. Musimy więc jeszcze pięciokrotnie powtórzyć materiał, zachowując co najmniej trzydniowe

przerwy.

Zaczynamy ćwiczyć pamięć!

Mózg potrzebuje tego, co niezwykłe. Nie rejestruje nudy, rutyny codzienności. Należy połączyć logikę

z wyobraźnią i trzymać się reguły- równania: obraz + akcja = pamięć. Obrazy i skojarzenia, jakie

tworzymy, powinny być żywe. Im więcej w nich absurdu, przesady, zapachów, barw, smaków, ruchu,

akcji, tym łatwiej je zapamiętasz.

Przyjmijmy, że postanowiliśmy zrobić zakupy, niech będzie to: zeszyt, sześć szklanek, banany,

mydło, jajka, proszek do prania, pasta do zębów, razowy chleb, pomidory. W celu zapamiętania listy

posłużmy się łańcuchową metodą skojarzeń . Metoda ta polega na kojarzeniu poszczególnych

elementów ze sobą na zasadzie łączenia jednego z następnym, a tego z kolei z innymi tak, aby

wszystkie utworzyły coś na zasadzie łańcucha. Z elementów listy zaprojektujmy historyjkę: nierealną,

zabawną niedorzeczną w której odgrywać będziemy główną rolę. Wyobraźmy sobie, że trzymając w

zębach zeszyt( poczujmy cierpki smak papieru w ustach), niesiemy na nim sześć kryształowych

szklanek olbrzymich rozmiarów. Czy słyszymy jak dźwięczą, uderzając o siebie?. Mienią się

różnobarwnym światłem który się w nich odbija. Niosąc je, nie zauważamy, że nadepnęliśmy na

wielkiego, żółtego banana, który usuwa nam się spod stopy. Próbujemy złapać równowagę, ale drugą

nogę niefortunnie stawiamy na kawałku mokrego, spienionego mydła. Lecimy do tyłu na stertę jaj,

skorupki pękają, żółtko wycieka, jesteśmy w lepkiej jajecznej mazi.. Natychmiast wracamy do domu,

ściągamy ubranie i pierzemy w proszku. Gdy wychodzimy z wanny wsiadamy na przejeżdżającą

drogą- jak tramwaj- tubkę pasty do zębów. Przejeżdżamy koło budynku piekarni. Czujemy zapach

świeżego chleba i chce nam się jeść. W piekarni leżą na półkach wielkie jak młyńskie koła bochny

razowca, a w nich tkwią czerwone dojrzałe pomidory. Łapczywie rzucamy się na razowiec z

pomidorami, aż sok cieknie nam po brodzie... A teraz zamknij oczy, przywołaj z pamięci całą

historyjkę, a wraz z nią listę zakupów. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że ta metoda nie

pasuje do rodzaju wiedzy podawanej w szkołach. I tutaj należy połączyć tę technikę z umiejętnym

robieniem notatek w formie haseł.

Listę sprawunków można tworzyć inną metodą – zamieniając cyfry w obrazy . Wystarczy wyobrazić

sobie szafę z dwudziestoma wieszakami. Wieszaki są zawsze takie same, ale ubrania, które na nich

wieszamy, zmieniają się. W tym systemie zapamiętywania wieszakami będą słowa- obrazy, które

kształtem przypomną nam cyfry od 1 do 20, ubraniami zaś rzeczy, które chcemy zapamiętać „

wieszając” na tych wieszakach. Według książki Gregora Stauba cyfry nasuwają następujące

skojarzenia: 1- drzewo, 2- łabędź, 3- mewa, 4- żaglówka, 5-dłoń, 6- trąba słonia, 7-kosa, 8-bałwan, 9-

słuchawka, 10-plecak ze stelażem, 11- tor kolejowy, 12- duch( bo zjawia się o północy), 13- czarny

kot (pech), 14- serce (walentynki), 15- rycerz (średniowiecze), 16- sanki, 17- filiżanka herbaty 9w

Anglii pora picia herbaty) 18- dowód osobisty, 19- dobranocka, 20- komputer (wynalazek XX

wieku).Teraz musimy tylko oczyma wyobraźni „powiesić” listę na wieszakach. Wyobraźmy sobie

zeszyt, który wyrósł na drzewie i tak specyficznie pachniał, potem łabędź przypłynął z sześcioma

szklankami na... rozłożonych skrzydłach.... itp. A teraz spróbujmy zapamiętać tę metodą numer konta

12071315052006141103. Najpierw podzielimy liczbę pionowymi kreskami na dwucyfrowe grupy.

Otrzymamy dziesięć liczb. Teraz pora na zabawę z własną wyobraźnią. Należy wymyślić historyjkę,

w którą wpleciemy obrazy skojarzone z poszczególnymi liczbami. Na stole widzisz ducha(12). Nagle

zjawa zmienia się w zardzewiałą kosę(07), na którą wskakuje czarny kot(13), ale szybko przeobraża

się w rycerza na koniu(15). Rycerz wyciąga dłoń, z której zdejmuje rękawicę(05), by odwrócić

monitor komputera(20). Na monitorze widać trąbę słonia(06) owiniętą wokół czarnego serca(14).

Serce spada na tory kolejowe (11), skąd podnosi je nadlatująca mewa (03)

Technika Rzymskiego Pokoju to technika oparta również na skojarzeniach i wyobraźni.

Rzymski pokój to pomieszczenie w twojej wyobraźni, gdzie elementy jego umeblowania to swoiste

zakładki pamięci, którym „przypisujemy” odpowiednie hasła. Technika ta pozwala wyuczyć się na

pamięć takich wiadomości, jak np. wolności obywatelskie na WOS, czy też charakterystyczne cechy

płazów na lekcje biologii.

Jak działa ta metoda? Wyobraźcie sobie, że wchodzicie do zwykłego pokoju. Znajduje się w nim

mnóstwo różnego rodzaju sprzętu, który można wykorzystać jako zakładki pamięci. Wybierzmy

osiem dowolnych sprzętów w pokoju, na które po kolei pada nasz wzrok po wejściu do niego. Niech

będą to :drzwi, szafa, itp. Naszym zadaniem jest teraz powiązać przedmioty z konkretnymi prawami

na liście. Drzwi- wolność osobista. Wyobraźmy sobie, że poprzez zamknięte drzwi możemy ochronić

swoją osobę przed zewnętrzną ingerencją. Szafa- wolność słowa i druku. Idziemy dalej po naszym

pokoju i dochodzimy do szafy. Otwieramy ją i widzimy jak w środku grupa ludzi po kryjomu drukuje

jakieś gazety- możemy wyolbrzymić sytuację i zobaczyć całą drukarnię.

Zakładkami pamięci mogą być ludzie- nauczyciel podający na powitanie rękę z błonami między

palcami czy też spłaszczona koleżanka daje nam gwarancję zapamiętania cech płazów.

Jeżeli chcemy zapamiętać inne przydatne numery(PIN, PESEL itp.) ułatwi nam to metoda

spółgłoskowego systemu cyfr, zaliczana do metod zahaczania czyli kojarzenia słów. Polega ona na

przekształcaniu cyfr w słowa przy użyciu skojarzeń cyfr z konkretnymi spółgłoskami. Wymaga ona

jednak poświęcenie pewnej ilości czasu, na przetrenowanie. Na początku metoda ta może wydać się za

długa, ale nie rezygnuj! Zaoszczędzisz czas w przyszłości. Należy w tej metodzie przyporządkować

poszczególnym cyfrom od 0 do 9, odpowiadające im litery ( tylko spółgłoski):

0- c

1- to j ( przypomina kształtem)

2- n (dwie laseczki w literze)

3- m ( trzy laseczki)

4- r(słychać ją wyraźnie)

5- v lub w ( rzymska piątka)

6- b

7- L (odwrócona cyfra)

8- S (podobny ruch przy pisaniu)

9- p(lustrzane odbicie dziewiątki)

0- s(z)

1- t(d)

2- n

3- m

4- r

5- l (rzymskie 50)

6- j(odbiciejoty)

7- k(obróćcie 7 o 90 stopni w lewo ,a następnie

dodajcie nad nią jej lustrzane odbicie

względem linii poziomej, a otrzymacie k

8- f ( pisane podobnie jak ósemka)

9- - p (b)- p to lustrzane odbicie dziewiątki

Propozycja według Z. W. Brześkiewicza

” Doskonalenie pamięci”

Kod cyfra- spółgłoska jest podstawą do tworzenia słów` z cyfr i ich zapamiętywania. Zapamiętajmy

następujący zestaw cyfr: 0123456789. Naszym cyfrom odpowiadają litery: cjnmrvblsp. Z tego ciągu

liter tworzymy wyrazy, wstawiając pomiędzy spółgłoskami jak najwięcej samogłosek np.:cjn-

cyjanek, mr-mrok, vbl- wyblakły , sp- syp. A teraz należy ułożyć historyjkę, gdzie ważne jest dobre

zapamiętanie pierwszego kadru, bo nie mamy go z czym skojarzyć. Wykorzystamy pistolet startowy,

którego strzał dał sygnał do stary dla cyjanku w mroku , a ten był bardzo wyblakły i sypał na

wszystkich z góry.

Skutecznemu zapamiętywaniu sprzyja tworzenie rymów. Niektóre rymowanki znane są ze

szkoły i pamiętane ciągle, np.” Pamiętaj chemiku młody, wlewaj zawsze kwas do wody „, czy:” Kto-

uje kreskuje, dostaje dwóje”. Warto ułożyć własne, oryginalne rymy i ułatwić sobie proces

zapamiętywania. Rymy przydadzą się nam do tworzenia listy, gdzie cyfra zostanie skojarzona z

odpowiednim rymem. Metoda ta polega również na kojarzeniu przedmiotów do zapamiętania z

dziesięcioma słowami zakodowanymi w naszej pamięci.

1- eden

2- trawa

3- mży

4- siekiery

5- rtęć

musimy zapamiętać słowa: długopis, gazeta, rękawiczki, leżak itp. Ucząc się ich, kojarzymy: numer

jeden to długopis. Należy skojarzyć go z naszym jeden- eden. Śliczny widok, grupka malutkich

6- jeść

7- tandem

8- prosię

9- pieczęć

10- jesień

aniołków w szkole niebiańskiej pisze anielskie „Ala ma kota”. Gazeta i dwa- trawa. Chłopiec

rozwożący gazety nie ma jeszcze wprawy i nie trafia pod same drzwi, rzuca gazetę na miękką

zroszoną pachnącą trawę.

Jeżeli do zapamiętania mamy zestaw słów, które nie są ze sobą powiązane ,lecz stanowią

zamkniętą grupę, jak np. planety układu słonecznego, bardzo skuteczną metodą są akronimy czyli

wyrazy utworzone z pierwszych głosek, liter ,sylab- inaczej skrótowce. Z pierwszych liter nazw planet

układamy zdanie złożone z dziewięciu słów, które zaczynają się na takie same litery.

Moja Merkury

Wspaniała Wenus

Zielona Ziemia

Maska Mars

Jest Jowisz

Super Saturn

Udana Uran

Na Neptun

Przebranie Pluton

Należy tylko zapamiętać to zdanie i zaufać swej pamięci. Czemu Patrzysz Żabko Zielona Na Głupiego

Faraona- to zdanie pozwala nam zapamiętać kolory tęczy, czyli: Czerwony, Pomarańczowy, Żółty,

Zielony, Niebieski, Granatowy, Fioletowy

Metoda zwana alfabetem pozwala zapamiętać listy z 27 słów. Nie chodzi tutaj o pierwszą literę,

ale o całą głoskę i jej brzmienie.

A- agrafka

B- bez

C- cel

D- deska

E- ekierka

F- Efez(miasto w Turcji)

G- gerber

H- hak

I- Iza

J- jota

K- kamień

L- elki (futro)

Ł- Ełk

M- eminencja (biskup)

N- encyklopedia

O- oczy

P- pestka

Q- kufel

R- erka

S- Eskimos

T- teczka

U- usta

V- fałda

W- wujek (mężczyzna)

X- ixi (proszek do prania)

Y- igrek

Z- zetor (traktor)

Kolejne wyrazy do zapamiętania zestawiamy w pary z kolejnymi odpowiednikami alfabetu i

kojarzymy je, wyobrażając sobie sytuację, w której są ściśle związane.

Ludzki umysł zapamiętuje obrazy, nie słowa. Jeżeli masz za zadanie opisać cokolwiek, to dana

rzecz pojawia się przed oczami jako obraz, a dopiero następną czynnością jest szukanie odpowiednich

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: