Finanse przedsiębiorstw – egzamin.
Temat I. Pyt1. Określenie dyscypliny „finanse przedsiębiorstw”.
Określenie „finanse przedsiębiorstwa” można zamiennie używać z określeniem „zarządzanie finansami przedsiębiorstwa”. Finanse przedsiębiorstwa traktujemy jako element ogółu zjawisk ekonomicznych związanych z gromadzeniem i podziałem zasobów pieniężnych, oraz podział wartości rzeczowych i usług. Finanse występują w sferze wymiany i podziału.
Bardzo ważne jest to, że przyjmują pieniężny charakter. Finanse przedsiębiorstwa to opis i analiza mechanizmu finansowego przedsiębiorstwa, zarządzanie to sfera decyzji- zarówno bieżących, jak i rozwojowych, podejmowanych przy użyciu odpowiednich narzędzi.. Ich stosowanie jest po to, aby mogły przynieść pożądany efekt, co jest uwarunkowane dobrą znajomością funkcjonowania zjawisk finansowych.,.
Cechy charakterystyczne finansów przedsiębiorstwa
- mikroekonomiczny punk widzenia przy ocenie zjawisk finansowych,
- ograniczenie zakresu badań do wyodrębnionej sfery działalności jednostki, to jest oddzielenie tej działalności od gospodarstw domowego,
- identyfikacja zjawisk finansowych w przedsiębiorstwie i jego otoczeniu,
- badanie wpływu regulacji prawnych na postawy przedsiębiorców,
- treść, metody i sposoby oceny gospodarki finansowej przedsiębiorstwa
Pyt 2. Gospodarka finansowa przedsiębiorstwa, jej cele, kryteria oceny, rodzaje decyzji, jej otoczenie.
Majątek przedsiębiorstwa oraz wszelkie zjawiska i procesy związane z kosztami, przychodami oraz kapitałem nazywamy finansami przedsiębiorstwa.
Gospodarka finansowa wiąże się ściśle z pozyskiwaniem, zarządzaniem, wykorzystywaniem, gromadzeniem, wydatkowaniem zasobów finansowych. Właściwa gospodarka finansowa zapewnia ciągłość w gromadzeniu, magazynowaniu oraz wydatkowaniu środków pieniężnych, ważne jest aby prowadzona była zgodnie z przepisami prawnymi, które wydawane są przez państwo. Najważniejsza zasada w gospodarce finansowej jest samofinansowanie, a więc nadwyżką przychodów nad poniesionymi kosztami. Finanse przedsiębiorstw pochodzą z następujących źródeł:
· kapitał własny włożony przez właściciela bądź właścicieli
· kapitał obcy, wszelkie kredyty
· zobowiązania wobec dostawców tzw, nie zapłacone rachunki
Prowadząc działalność każde przedsiębiorstwo ponosi koszty podczas dokonywania zakupów, nierozerwalnie wiąże się to z pewnym ryzykiem. Nie jest pewne czy zysk zostanie osiągnięty czy też poniesiemy porażkę. Należy dążyć do zminimalizowania ryzyka związanego z poniesionymi kosztami, można to zrobić na kilka sposobów:
· stosując weksel
· stosując gwarancje bankowe
· nie stosować bezgotówkowej formy zapłaty
Pyt 3. System finansowy adresowany do przedsiębiorstw, jego charakterystyka, funkcje narzędzi systemu finansowego.
System finansowy jest pojęciem szerszym od finansów, obejmuje on bowiem wszystkie formy działania w obrębie zjawisk pieniężnych, w szczególności działania związane z przygotowaniem różnego rodzaju operacji pieniężnych, z faktyczną realizacją tych operacji, i wreszcie z ewidencją i analizą przebiegu operacji pieniężnych oraz ich prognozowaniem i planowaniem. System finansowy jest określany jako zbiór zasad oraz form organizacyjnych, regulujących mechanizmy finansowe i zabezpieczających sprawność przepływów pieniężnych w przedsiębiorstwie: obejmuje nie tylko gospodarkę finansową, ale również organizację rachunkowości i zasady bilansowania. System finansowy dostosowany jest do konkretnych warunków: uwzględnia zróżnicowanie źródeł pozyskiwania kapitału, formę organizacyjno-prawną i własnościową przedsiębiorstwa, jego wielkość, rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, unormowania prawne dotyczące ewidencji, opodatkowania, rachunkowości i sprawozdawczości, przyjętą strategię rozwoju i związane z nią cele działalności przedsiębiorstwa.
Narzędziem wspomagającym podejmowanie decyzji finansowych , bez którego trudno sobie wyobrazić zarządzanie finansami jest analiza finansowa.
Pyt 4. Związek procesów rzeczowych z procesami finansowymi w przedsiębiorstwie, ruch okrężny środków (kapitałów), konsekwencje ruchu okrężnego środków dla przedsiębiorstwa i jego gospodarki finansowej.
Procesy gospodarcze w przedsiębiorstwie można określić jako ruch rzeczy i wartości (kapitału). W układzie rzeczowym mamy do czynienia z przesuwaniem się przedmiotów i usług od producenta do ostatecznego nabywcy - odbiorcy (konsumenta, inwestora, zagranicy).Kapitał , jako wartość zaangażowanych pieniędzy, środków i przedmiotów pracy, krąży w przedsiębiorstwie na zasadzie uproszczonej: pieniądz - towar-pieniądz.
Ruch okrężny środków (kapitałów)- przy powstawaniu przedsiębiorstwa, pieniądz uzyskiwany jest z kapitałów (funduszy) własnych oraz z pożyczek- kapitałów obcych. Pozyskany pieniądz jest przeznaczony na zakup środków produkcji, które są angażowane w proces wytwarzania . W procesie produkcji jedne ze środków produkcji służą wielu cyklom produkcyjnym w niezmienionej postaci. Są to środki trwałe. Inne są przekształcane w wyrób gotowy, który jest sprzedawany-są to środki obrotowe.
Utarg podlega rozliczeniu. Część pieniędzy wypada z ruchu okrężnego w postaci: płac, innych wynagrodzeń pracowniczych, funduszy celowych, amortyzacji, dochodów właścicieli, podatków i nie podatkowych świadczeń na rzecz instytucji finansowych, spłat pożyczek. Aby ruch okrężny mógł być w przedsiębiorstwie realizowany, musza być przestrzegane następujące prawidłowości:
- fazy ruchu okrężnego ( czyli faza zaopatrzenia, faza produkcji, faza zbytu) muszą występować kolejno po
sobie
- rozmieszczenie wartości składników majątkowych powinno wynikać z rodzaju działalności
- wszystkie fazy powinny występować nie tylko kolejno, lecz także jednocześnie.
KONSEKWENCJE- najbardziej ogólną konsekwencja przebiegu ruchu okrężnego w przedsiębiorstwie jest traktowanie go jako podstawy klasyfikacji zjawisk finansowych. Wszystkie zjawiska zawierają w fazach I i III ruchu okrężnego, tam gdzie mamy do czynienia z przemianą pieniądza w wartość rzeczową lub odwrotnie. Ruch okrężny m charakter otwarty. W fazie zaopatrzenia i zbytu następuje , budżet, kontrahenci. Powiązanie to może mieć charakter bierny(absorpcja środków) i czynny(lokowanie środków na rynku finansowym). Środki produkcji w ruchu obrotowym zachowują się niejednakowo-część z nich całkowicie się zużywa i przenosi swoja wartość na wyrób gotowy a część zużywa się stopniowa. Nierównomierność ruchu okrężnego jest głównie związana z sezonowością produkcji(pory roku), sezonowością konsumpcji i w konsekwencji z sezonowością sprzedaży. W pewnych okresach mamy natężenie i spadki działalności.
Temat II. Pyt 1. Pojęcie ryzyka i jego rodzaje.
Ryzykiem nazywamy statystyczne prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia losowego o charakterze negatywnym dla dotkniętego przedmiotu. Ryzyko występuje wtedy, gdy prawdopodobieństwo realizacji zamierzonego zadania dla spełnienia się określonych warunków itd., zawiera się w granicach 0<1, gdzie P(x) oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia zmiennej losowej, statystycznie pojęciem ryzyka określa się sytuacja, w której co najmniej jeden z elementów nie jest znany.
Ryzyko dzielimy wg. podmiotu na grupy:- inwestycyjne;-transakcyjne;-kredytowe;-ryzyko papierów wartościowych;- ryzyko kursu walutowego;- ryzyko stopy procentowej;-ryzyko płynności;Ryzyko dzielimy wg. rodzaju:- gospodarcze;- polityczne;-rynkowe;- bankowe;Ryzyko dzielimy wg. okresu oddziaływania ryzyka:-powszechne;-sektora;-przedsiębiorstwa;Ryzyko dzielimy na:- operacyjne;- finansowe;
Na poziomie ryzyka operacyjnego wpływa możliwość aktywnego oddziaływania na sprzedaż, cenę i koszty. Istotna jest struktura majątku, którym dysponuje dane przedsiębiorstwo. Jeżeli wzrasta udział majątku trwałego, to zwiększa się również ryzyko operacyjne prowadzonej działalności.Ryzyko finansowe zależy przede wszystkim od struktury źródeł finansowania przedsiębiorstwa. Jeżeli wzrasta udział funduszy obcych w finansowaniu majątku przedsiębiorstwa, to zwiększa się również ryzyko finansowe w przedsiębiorstwie. Jednocześnie w niektórych przypadkach wzrostu udziału kapitałów obcych w finansowaniu przedsiębiorstwa może spowodować wzrost rentowności jego kapitału własnego ponad rentowność kapitału oółem w przedsiębiorstwie. Jeżeli nadmierny wzrost udziału funduszy obcych w finansowaniu działalności przedsiębiorstwa może spowodować także brak płynności finansowej w przedsiębiorstwie, czyli brak zdolności do terminowego regulowania zobowiązań wobec kontrahentów.
Pyt 2. Czynniki określające ryzyko.
Źródłem ryzyka mogą być:
a) czynniki makroekonomiczne niezależne od przedsiębiorcy i przedsiębiorstwa, takie jak:
· niekorzystna koniunktura w kraju
· występowanie zjawisk inflacyjnych
· zmiany sytuacji rynkowej
· zmiany polityki fiskalnej i monetarnej
· zmiana ogólnej sytuacji ekonomicznej i społecznej w kraju
· ograniczenie skłonności do inwestowania
· zmiany w stosunkach za granicą
· polityka przyjęta przez banki
· wzrost kosztów obcych źródeł finansowania
· niestabilny lub nieskuteczny system prawny
b) czynniki mikroekonomiczne związane z sektorem, w którym działa przedsiębiorstwo oraz charakterystyczne dla przedsiębiorstwa do których można zaliczyć min;
· zmiany struktur organizacyjnych i własnościowych
· nieodpowiednie proporcje w źródłach finansowania majątku
· postępującą dekapitalizację majątku i narastające zacofanie techniczne
· wzrost konkurencji
· dyferencję w poziomie zmian technologii i innowacjach
· niekorzystną strukturę majątku przedsiębiorstw
niewłaściwe decyzje dotyczące zarządzania przedsiębiorstwem
Pyt 3. Ryzyko a efektywność finansowa przedsiębiorstwa.
Wszystkie rodzaje źródeł finansowania przedsiębiorstwa charakteryzują się różnym poziomem ryzyka. Najniższy stopień ryzyka mają zobowiązania bieżące , wyższy – zobowiązania długoterminowe a najwyższy – kapitał własny. Dwa ostatnie to kapitał przedsiębiorstwa
Na koszt kapitału przedsiębiorstwa w spółkach akcyjnych składają się koszty akcji , obligacji i kredytów .
Rodzaje ryzyka:1. Operacyjne (struktura produkcji, rynek zbytu, opłacalność)2. Finansowe ( płatność finansowa, koszty, stopa zysku)3. Inwestycje ( rozwój, źródła finansowania, modernizacja produkcji, zwrot nakładów).
Ryzyko operacyjne. Z punktu widzenia funkcjonowania danej firmy, ryzyko specyficzne dla niej możemy podzielić na ryzyko operacyjne i finansowe. Każde z nich będzie wiązało się odpowiednio z działalnością operacyjną oraz finansową firmy. Ryzyko operacyjne (zwane często również ryzykiem handlowym) związane jest przede wszystkim z możliwością i umiejętnością aktywnego oddziaływania na sprzedaż, koszty wytwarzania i ceny produktów, poziom konkurencji, jakość zarządzania firmą, dywersyfikację dostawców i odbiorców .Źródłem ryzyka operacyjnego firmy jest tzw. dźwignia operacyjna, czyli wpływ, jaki na zysk operacyjny przedsiębiorstwa wywiera każda zmiana wartości jego sprzedaży. Jedną z miar ryzyka operacyjnego danej firmy może być zmienność zysku operacyjnego, a dokładniej rentowności na działalności operacyjnej w kolejnych latach lub kwartałach funkcjonowania firmy. W myśl zasady: im większe wahania tego wskaźnika, tym większe ryzyko operacyjne. Ryzyko finansowe Ryzyko finansowe związane jest natomiast ze strukturą źródeł finansowania majątku firmy. Zwykle wzrost udziału środków obcych podwyższa jednocześnie ryzyko działalności danego przedsiębiorstwa, czyli czyni firmę mniej interesującym partnerem dla instytucji finansowych skłonnych do finansowania jej bieżącej lub długoterminowej działalności. Źródłem ryzyka finansowego w działalności firmy jest tzw. dźwignia finansowa. Określa ona zależność pomiędzy wartością wypracowanego zysku operacyjnego, a wartością osiągniętego w tym samym czasie zysku netto. Innymi słowy - wskazuje, czy zaangażowane w firmie obce środki finansowe pozytywnie czy negatywnie wpływają na ostateczną rentowność przedsiębiorstwa. Każdy przedsiębiorca, któremu nieobcy jest rachunek zysków i strat (jedno z trzech podstawowych sprawozdań finansowych) może na własną rękę spróbować zidentyfikować ryzyko finansowe i operacyjne w swojej firmie. Kolejne punkty rachunku stanowią bowiem potencjalne źródła ryzyka operacyjnego i finansowego. Ryzyko inwestycyjne. Każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą czy inwestujący na rynku kapitałowym jest narażony na ryzyko, gdyż zarówno przedsiębiorstwo, jak i indywidualny inwestor nie mają całkowitej pewności co do wielkości i okresu wystąpienia przyszłych przepływów pieniężnych związanych z podjętymi decyzjami. Podmioty te mogą osiągnąć zyski znacznie większe od oczekiwanych lub ponieść nieoczekiwane straty. Podstawowymi miarami ryzyka (miarami zmienności) są wariancja i odchylenie standardowe. Określają one rozbieżność (Im większe ryzyko podejmowanych działań, tym większego dochodu spodziewa się inwestor).Inwestorzy o małej skłonności do podejmowania ryzyka (wykazujący awersję do ryzyka) wybierają inwestycje o niewielkim ryzyku i niskim spodziewanym dochodzie. Inwestorzy, którzy wybierają inwestycje bardziej ryzykowne, oczekują większego dochodu. odchylenie) pomiędzy możliwym do uzyskania dochodem a jego wartością oczekiwaną.
Pyt 4. Metody pomiaru ryzyka.
Ryzykiem rynkowym jest możliwość powstania straty wynikającej ze zmiany cen lub wahań zmienności posiadanych przez nas aktywów. Zakres badań ryzyka rynkowego obejmuje handlowe papiery wartościowe (akcje i obligacje), surowce i towary oraz waluty. Zakres ten obejmuje również instrumenty pochodne powiązane z tymi walorami. Dla inwestorów i przedsiębiorstw na rynku walutowym pomiar ryzyka przy użyciu metod stosowanych obecnie przez instytucje finansowe, może być pomocny w obliczaniu możliwych do poniesienia strat w określonym przedziale czasu przy trzymaniu otwartych pozycji na poszczególnych parach walut. Metody te nie uwzględniają „ustawiania” zleceń stop loss, które (szczególnie gdy ich realizacja jest gwarantowana) pozwalają na zdecydowane zmniejszenie ryzyka inwestycji. Metody te można stosować zarówno do inwestycji na jednym rynku (np., walutowym) jak i dla całego portfela inwestycyjnego. Pamiętając o tym, że dywersyfikacja portfela zmniejsza ryzyko inwestycji, a stworzone strategie na rynku walutowym (chociażby ze względu na możliwość zarabiania na różnych parach walut zarówno na wzrostach jak i na spadkach) mogą być słabo skorelowane z rynkiem akcji i obligacji wskazane jest dodanie do portfela również inwestycji na tym rynku. Istnieją trzy podstawowe modele pomiary ryzyka rynkowego:
· RiskMetrics (metoda wariancji/kowariancji)
· Metoda symulacji historycznej
· Symulacja Monte Carlo
Temat III. Pyt 1. Przychody a wydatki.
Przychody przedsiębiorstwa:- przychody ze sprzedaży netto;- pozostałe koszty operacyjne;- przychody finansowe;Przychody ze sprzedaży zależą od:a)ilości sprzedanych produktów;b) b wysokośćc) ceny;Cena kształtuje się pod wpływem rynku. Polityka: duży obrót, mały zysk jednostkowy.Monopolista kształtuje ilość i cenę (maksimum zysku)Pozostałe przychody operacyjne:a) przychody ze sprzedaży lub wpływ z likwidacji środków trwałych;b) przychody powstające w wyniku rozwiązania rezerw;c) przychody z umorzonych lub przedawnionych zobowiązań;d przychodem będzie aktualizacja (wzrost) wartości zapasów;e) otrzymane odszkodowania;f) dotacje, subwencje, dopłaty, darowizny;Przychody finansowe:1 Należności z tytułu posiadanych udziałów w innych przedsiębiorstwach;2)Naliczenie procentu od powierzonych innym podmiotom środków finansowych;3) Zyski ze sprzedaży papierów wartościowych;4) dodatnie różnice kursowe;Udział kosztów w przychodach to wysokość kosztów.
Wydatkiem nazywamy każdorazowe pomniejszenie środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego przedsiębiorstwa. Nie każdy jednak wypływ pieniądza będzie kosztem. Kosztami będą tylko te wydatki, które związane są z bieżącą działalnością przedsiębiorstwa.Do kosztów nie mogą być zaliczone:- nakłady o charakterze inwestycyjnym;- kary, grzywny, odszkodowania;- wydatki zbędne (amortyzacja drogich samochodów, nadmierne wydatki na reklamę)Sposoby ewidencji kosztów:-kalkulacyjny układ kosztów;- porównawczy układ kosztów;Kalkulacyjny układ kosztów stosują zwykle te przedsiębiorstwa, które wytwarzają produkcję o zróżnicowanej strukturze asortymentowej i dla prawidłowego skalkulowania cen poszczególnych jej asortymentów muszą znać koszt własny każdego rodzaju produktu.Ogół ponoszonych kosztów w przedsiębiorstwie można podzielić na:- koszty rzeczowe;- koszty finansowe;- koszty osobowe;- koszty pozostałe;Koszty rzeczowe:- koszty związane ze zużyciem surowców, materiałów i energii potrzebnej do prawidłowego przebiegu procesu produkcyjnego w przedsiębiorstwie;- koszty związane ze zużyciem rzeczowych składników majątku przedsiębiorstwa jego amortyzacja; Funkcje amortyzacji: {umorzenia (korekta wartości początkowej środka trwałego), kosztowa (obciąża koszty przedsiębiorstwa, ale nie jest wydatkiem), finansowa (gromadzenie funduszy pieniężnych przeznaczonych na reprodukcję środków trwałych)};- koszty zużycia tzw. usług obcych np. transportu, telekomunikacja, remonty itp.Koszty osobowe (pracy):Ważną grupę kosztów są w przedsiębiorstwie koszty związane z zatrudnieniem pracowników. W ich skład obok wynagrodzenia za wykonaną pracę wchodzą inne wydatki na rzecz zatrudnionych, nie objęte wynagrodzeniem za pracę. Będą to:- wynagrodzenia za nieprzepracowany czas pracy;- premie, nagrody;- świadczenie w naturze;- świadczenia ubezpieczenia społecznego;- koszt opieki społecznej i socjalnej;- koszty szkoleniowe.Koszty finansowe:- odsetki i prowizje od zaciągniętych kredytów i pożyczek na finansowanie bieżącej działalności;- dyskonto przy zakupie weksli przez bank, straty na sprzedaży papierów wartościowych;- ujemne różnice kursowe;-rezerwy na pewne lub ewentualne straty związane z operacjami finansowymi.
Pyt 2. Klasyfikacja i charakterystyka przychodów.
Klasyfikacja przychodów:
- przychody ze sprzedaży – przez przychody ze sprzedaży rozumie się kwotę należną przedsiębiorstwu z tytułu świadczeń wykonanych przez to przedsiębiorstwo. W przedsiębiorstwie przemysłowym są to głównie przychody ze sprzedaży produktów i usług przemysłowych, handlu z tytułu sprzedaży towarów a w przedsiębiorstwie usługowym przychody za wykonane usługi. Ocena przychodów ze sprzedaży ma na celu ustalenie głównie dynamiki sprzedaży w całości oraz jej poszczególnych składników stopnia wykonania założonej w planie sprzedaży oraz struktury dochodów ze sprzedaży według kierunków i składników.
- pozostałe przychody operacyjne – pozostałe przychody i koszty operacyjne nie są związane bezpośrednio z działalnością z działalnością gospodarczą jednostki i nie dotyczą podstawowego zakresu jej działania ale występują jako pośredni efekt podejmowanych czynności. Ich cechą charakterystyczną jest znaczna różnorodność ze względu na szeroki wachlarz możliwości ich powstawania. Kształtują wynik z działalności operacyjnej (podwyższając lub obniżając wynik ze sprzedaży), będący wielkością potrzebną do określenia wyniku finansowego jednostki gospodarczej. Szczegółowo zakres obejmowany przez pozostałe przychody i koszty operacyjne określa Ustawa o Rachunkowości (art. 3, ust 1, pkt 32 ustawy z dnia 9.11.2000).
- przychody finansowe – przychody i koszty finansowe są związane z działalnością finansową przedsiębiorstwa. Działalność finansowa polega min, na sprzedaży/kupnie papierów wartościowych, udziałów i akcji, na zaciąganiu kredytów i pożyczek w przedsiębiorstwie. Działalność ta powoduje powstanie przychodów i kosztów finansowych.
Przychody finansowe to min:
· przychody ze sprzedaży aktywów finansowych (np., akcje, obligacje)
· odsetki od lokat bankowych
· odsetki od pożyczek udzielonych innej jednostce
· dyskonto weksli i czeków obcych
· przychody z udziałów i akcji, dywidendy
· dodatnie różnice kursowe, jeśli nie stanowią przychodów przyszłych
· aktualizacja wartości inwestycji
· otrzymanie raty oprocentowanego kredytu leasingowego (dla leasingodawcy)
Pyt 3. Rodzaje kosztów.
Potocznie przez koszty rozumiemy coś, co musimy poświęcić ponieść wydatkować żeby otrzymać coś innego. Owe „coś” z jednej strony może dotyczyć wysiłku fizycznego, czasu , pieniędzy ,a nawet zdrowia ,z drugiej zaś może to być produkt rzeczowy ,pieniądze ,usługa ,sukces. Przez koszty rozumiemy wyrażone w pieniądzu , celowe i dające użyteczny efekt gospodarczy zużycie środków pracy, zużycie przedmiotów pracy , wynagrodzenie za prace w określonym czasie oraz inne elementy uznane za koszty na podstawie obowiązujących przepisów prawnych. Wyróżniamy następujące rodzaje kosztów: amortyzacja , zużycie materiałów i energii , usługi obce, wynagrodzenia, świadczenia na rzecz pracowników , podatki i opłaty oraz pozostałe koszty rodzajowe.
Pyt 4. Koszty finansowe i ich rola w przedsiębiorstwie.
Działalność finansowa polega m.in. na: sprzedaży/kupnie papierów wartościowych, udziałów i akcji; na zaciąganiu kredytów i pożyczek w przedsiębiorstwie.
Działalność ta powoduje powstanie przychodów i kosztów finansowych. ...
AniaAniolek16