PROF zapobieganie zachowaniom ryzykownym, patologicznym; niedopuszczenie do zachowań niepożądanych [T. Kotarbiński w prof. Ważne są działania perseweracyjne- takie czynności aby osoba poddana tym czynnościom nie nabywała zachowań niepożądanych, a nabywała zachowania konstruktywne- zgodne z normami]
RODZAJE DZIAŁAŃ 1-destruktywne-celem jest pozbycie się zachowań złych, szkodliwych 2-konstruktywne-działania pozytywne
KONCEPCJE DZIAŁAŃ PROF. W PED #prof. Społ.- systemowe, instytucjonalne podejście do zapobiegania przejawom niedostosowania społecznego #prof. w wychowaniu- celem jest zapobieganie niepożądanym zjawiskom poprzez wychowawcze wspieranie pomyślnego rozwoju poszczególnych jednostek, grup całych społ #prof. Społ.-wychowawcza- systemowe, instytucjonalne działania i metody wychowawcze
PROF. KONCEPCJA działalność profilaktyczna to koncentrowanie się na redukowaniu zagrożeń i zachowań negatywnych, celem zapobiegania wykolejeniu i patologii wykorzystanie czasu wolnego dla sportu i kultury
CELE I ZADANIA PROF. SPOŁ Cele prof.- zapobieganie ujemnym wpływom na środowiska na rozwój intelektualny, społ. i emocjonalny uczniów poprzez stworzenie warunków wychowawczych [T. Guś; T. Puffy] Cele i zadania1-rozpowszechnianie prawdziwych rzetelnych informacji o zjawisku którego profilaktyka dotyczy 2kształtowanie umiejętności interpersonalnych (samoświadomości, samooceny, samodyscypliny) 3rozwijanie umiejętności interpersonalnych (empatia, współpraca) 4rozwijanie umiejętności podejmowania decyzji oraz rozwiązywania problemów 5-kształtowanie zdolności do wybierania pozytywnych stylów życia 6rozwijanie związków z grupa społ. i poczucia odpowiedzialności za grupę do której jednostki należy 7rozwijanie środowiska rodzinnego, społ. i środowiska pracy które to środowisko podniosłaby jakość życia członków 8-rozwijanie dojrzałej odpowiedzialności jako właściwego wzorca ról do naśladowania przez innych 9kształtowanie reguł prawnych i publicznych w sposób by były zgodne z ludzkimi potrzebami i wspierały pozytywne style życia 10-umożliwianie wczesnego rozpoznawania– diagnozowanie zagrożeń oraz rozwijanie strategii przeciwdziałania
3 ASPEKTY DZIAŁAŃ ZWIĄZANYCH Z PROF. I POMOCNYCH W REALIZACJI CELÓW [ E. Breitkof’a] 1-analiza sytuacji wych. Oraz analiza zjawisk otaczających go warunków społ. wraz z dokonaniem prognozy skutków tych zjawisk 2-wspomaganie rozwoju jednostek poprzez działalność różnego typu instytucji i organizacji kulturalno-oświatowych 3-podejmowanie świadomej działalności prof. Przez różne instytucje wych. i oświatowo-kulturalne
3 FORMY DZIAŁNOŚCI PROF (O. Lipkowskiego) 1-ochrona społ. przed jednostkami niedostosowanymi 2-ochrona dzieci i młodzieży przed niekorzystnymi warunkami rozwoju psychicznego, fizycznego i moralno-społ. 3-ochrona dzieci i młodzieży zagrożonych wykolejeniem przed nasilaniem się niekorzystnych tendencji
ABY PROF. BYŁA SKUTECZNA musi być potraktowana całościowo, globalnie. Musimy najpierw ustalić przyczyny danego zjawiska potem zastanawiamy się nad prawidłowym rozwojem a potem określimy istotę zmian. Żeby dojść do przyczyn musimy dysponować teoria i doświadczenie praktycznym
W SKŁAD PROF. WCHODZĄ 2 STREFY 1-eliminacja lub redukcja czynników ryzyka (cechy, sytuacje, warunkiàsprzyjające powstawaniu zachowań ryzykownych) Zachowania ryzykowne: picie alkoholu, palenie alkoholu, agresja, przemoc, używanie leków, zachowania seksualne 2-wzmocnienie czynników chroniących (cechy, sytuacje, warunkiàzwiększające odporność na działanie czynników ryzyka. Zachowania chroniące: silna więź emocjonalna rodziny, działania na rzecz innych, pozytywna grupa rówieśnicza, posiadanie autorytetów)
SYSTEMY PROF. ODDZIAŁYWAŃ 1-tradycyjny- wynika z potrzeb rodzin i jednostek/ Cel-promocja zdrowia i zwalczanie patologii /Założenia-uświadomienie skutków używania środków uzależniających /Efety,rezultaty- wiedza o skutkach używania środków uzależniających i negatywna postawa wobec ich używania/ Forma oddziaływań-jednostronny przekaz i bierny odbiór/ Czas i zakres oddziaływań-sporadyczne akcje wśród nastolatków /realizatorzy-prelegenci i specjaliści /Rodzaj substancji najczęściej używanych-alkohol, papierosy, narkotyki /Kontrola efektów- niewymagana / 2-współczeny/ Cel-promocja zdrowia psychicznego głownie umiejętność radzenia ze stresem /Założenia-sięganie do przyczyn środków używa /Efety,rezultaty- umiejętność odmawiania poczucie wartości, uporządkowanie systemu wartości, umiejętności społ.,wiedza o uzależnieniach i osobiste zaangażowanie /Forma oddziaływań-dialog i aktywne uczestniczenie /Czas i zakres oddziaływań-systematyczne działania wśród dzieci i młodzieży /realizatorzy-nauczyciele i liderzy młodzieży /Rodzaj substancji najczęściej używanych-wszystkie środki uzależniające /Kontrola efektów-wymagana
RODZAJE PROF 1-prof. Pierwotna-stwarzanie warunków sprzyjających prawidłowemu rozwoju i wych. 2-prof. Wtórna- występuje gdy pojawia się pewne zaburzenia. Jej zadaniem jest pomoc w pokonaniu tego zaburzenia i pokonanie pojawiającego się problemu// [J. Gęsiela wyróżnia: #prof. Zachowawcza- głównym założeniem jest zdrowie społ, a celem ochrona przed zagrożeniem stwarzanym przez jednostki odbiegającej od normy. Prof. Ta polega na izolowaniu osób nieprzystosowanych za pomocą kar #prof. Kreatywna- główna metoda działania jest zmiana społeczna i rozwój. Celem jest uodpornienie społ. wobec negatywnych wzorów] [w literaturze spotykamy: #prof. I stopnia-ma na celu promocje pozytywnych form aktywności i wczesną diagnozę potencjalnych zagrożeń dla jednostki i społ. bada się przyczyny zjawiska, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia #profII stopnia- ma na celu ujawnienie i eliminowanie wszelkiego rodzaju negatywnych zjawisk w społ #prof III stopnia-celem jest jej postępowanie które zmierza do zapobiegania życiowym komplikacjom oraz następstwom wynikającym z procesów wykolejenia społ. Jest nastawiona na naprawę zaistniałych zachowań oraz usunięcie ich sytuacyjnych i indywidualnych uwarunkowań *prof I stopnia (I-rzędowa)-wprowadza jest w życie przez włączenie środków masowej informacji, wprowadzenie różnych akcji, poprzez działania legislacyjne które powinny iść radykalnie w kierunku przeciwdziałania zachowaniom patologicznym oporze karanie sprawców i nienapiętnowanie ofiar *prof II stopnia (wczesna interwencja)- na celu ma ujawnienie osób o najwyższym stopniu ryzyka wkroczenia w patologie oraz pomaganie im o redukcji tego ryzyka; ma na celu wszechstronną edukację społeczeństwa odnośnie uwrażliwiania na wczesne oznaki zagrożenia patologiom, a także informowanie o dostępnych formach pomocy; modyfikacja prawa i zarządzanie w celu promocji pozytywnych zmian w zachowaniu; zapobieganie rozszerzenia się negatywnych zjawisk; organizowanie i realizowanie programów edukacyjnych i interwencyjnych*prof III stopnia (interwencja)- obejmuje informowanie i szkolenie konkretnych osób; bezpośrednie oddziaływanie leczniczo-rehabilitacyjne na jednostkę; utworzenie doraźnych struktur lub ośr.
GŁOWNYM ZADANIEM PROF.A jest promowanie zdrowego stylu życia i redukowanie zachowań ryzykowanych, ograniczanie dostępu do czynnika które powodują zachowanie patologiczne
ZACHOWANIA RYZYKOWNE *wagarowanie *agresywne zachowanie *kradzieże *używki *wandalizm *wyniszczenie organizmu *wczesna inicjacja seksualna
MOTYWY PODEJMOWANIA ZACHOWAŃ RYZYKOWNYCH à
MOTYW- pewne mechanizmy ukierunkowujące zachowania i podtrzymujące je. Motywami kierują się ludzie w swoich zachowaniach
MOTYWY PICIA ALKOHOLU *chęć zaimponowania w grupie *zmniejszenie zahamowań *nabranie śmiałości w kontaktach z innymi *nawiązywanie znajomości *ułatwianie rozwiązywania problemów *wprawienie w stan podniecenia *dla odprężenia i zabawy *z ciekawości *pije bo wszyscy pija *alkohol obniża poziom lęku *znieczulenie dolegliwości fiz. i psych. *prowokowanie dorosłych *z przekory *chęć zwrócenia na siebie uwagi *bunt młodzieży
WCZESNA INICJACJA SEKSUALNA *ciekawość *miłość *pragnienie seksualne drugiej osoby *uległość wobec partnera *lęk przed stratą partnera *chęć przeżycia czegoś ekscytującego *podniesienie poczucia własnej wartości *litość wobec partnera *wpływ innych zachowań ryzykowanych
MOTYWY ZACHOWAŃ RYZYKOWNYCH ODNOŚNIE NARKOTYKÓW *ciekawość *ucieczka od problemów własnych i rodzinnych *ucieczka od pustki i nudy *ucieczka od smutku i lęku *motywy konformistyczne *motywy egzystencjalne *poczucie bezsensu życia *pustka wew. *motywy poszukiwania czegoś innego *chęć przeżycia czegoś wyjątkowego *motywy prestiżu *motywy snobistyczne
PRZEKONANIA I ZACHOWANIA NORMATYWNE wpływ na zachowania ryzykowne maja problemy związane z kształtowaniem własnej tożsamości // [Teoria FESTINGERAà teoria porównań społecznych- ja porównuję się do innych zachowania ryzykowne= zachowania problemowe]
2 GRUPY POPULACJI DORASTAJĄCEJ MŁODZIEŻY #grupa niskiego ryzyka-w tej grupie znajdują się osoby które jeszcze nie podejmują zachowań ryzykownych #grupa podwyższonego ryzyka-tu można wyodrębnić 3 podgrupy *grupa bardzo wysokiego ryzyka-znajdują się osoby podejmujące liczne i bardzo poważne zachowania ryzykowne *grupa wysokiego ryzyka-osoby u których obserwujemy 2 lub 3 typy zachowań ryzykownych *grupa umiarkowanego ryzyka-osoby u których obserwujemy pojedyncze zachowania ryzykowne
3 STOPNIE ZACHOWAŃ RYZYKOWNYCH #grupa niskiego ryzyka-osoby nie podejmują zachowań ryzykownych, są jeszcze przez inicjacją #grupa podwyższonego ryzyka-osoby które podjęły chodź 1 zachowanie ryzykowne, są one już po inicjacji #grupa wysokiego ryzyka-osoby u których Zach. Ryzykowne są głęboko utrwalone; osoby te odczuwają negatywne konsekwencje zdrowotne, społeczne swoich Zach. ryzykownych #profilaktyka II rzędowa-stosowana w grupie podwyższonego ryzyka. Celem jest ograniczenie głębokości i czasu trwania dysfunkcji oraz umożliwienie wycofania się z Zach. ryzykownych #profilaktyka III rzędowa-adresowana jest do grupy wysokiego ryzyka. Ma na celu przeciwdziałanie pogłębianiu się procesu chorobowego o degradacji społ. oraz umożliwienie powrotu do normalnego życia w społeczeństwie.
STRATEGIE PROFILAKTYCZNE #strategie informacyjne-celem jest dostarczanie adekwatnych informacji na temat skutków Zach. Problemowych a tym samym umożliwcie dokonywania racjonalnego wyboru. Podstawą tej strategii jest przekonanie że ludzie młodzi zachowają się ryzykownie ponieważ zbyt mało wiedza o mechanizmach i następstwach takich zachowań #strategie edukacyjne-celem jest pomoc w rozwijaniu ważnych umiejętności psych. i społ. U podstawy strategii leży przekonanie że ludzie nawet dysponujący odpowiednią wiedza podejmują zachowania problemowe z braku wielu umiejętności niezbędnych w życiu społ. deficyt w zakresie kompetencji społ. uniemożliwia im osiąganie sukcesów #strategie alternatywne-celem jest pomoc w zaspokojeniu ważnych potrzeb oraz osiąganie satysfakcji życiowej poprzez stworzenie możliwości zaangażowania się w działalność pozytywną #strategie interwencyjne-celem jest pomoc osobom mającym trudności w identyfikowaniu i rozwijaniu swoich problemów oraz wspieranie ich w sytuacjach problemowych. Strategie te najczęściej wykorzystują taką metodę jak trening w zakresie umiejętności psych i społ. #strategie zmniejszania szkód- przeciwdziałanie głównie dla potrzeb profilaktyki III rzędowej, zawiodły wcześniejsze metody, grupy te nie mogą nie potrafią się wycofać z Zach. Problemowych
WSPIERANIE ROZWOJU JAKO DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE jest nurtem popieranym przez ped. Społ. o orientacji humanistycznejà chodzi o to aby stworzyć środowisko przyjazne człowiekowi. Należy stworzyć wychowankowi poczucie bezpieczeństwa w szkole możliwość zaspokojenia potrzeb, udzielnie wsparcia psychicznego, rozwijanie potencjału twórczego. Stosunki między wychowawcą a wychowankiem maja być oparte na wzajemnym zrozumieniu, współpracy i życzliwości
PROFILAKTYKA ZDROWOTNA ma łączyć medycynę z ped. Ped. Tworzy teoretyczna bazę, podstawę wych. zdrowotnego, kształtowanie osobowości i wprowadzanie w swiat kultury zdrowotnej. Gł. Zadaniem prof. Jest doskonalenie zdrowia fiz. i psych. oraz pobudzenie pozytywnego zainteresowania dla sprawdzania.
ETAPY WYCH. ZDROWOTNEGO 1-heteroedukacja-przewaga zabiegów pielęgnacyjnych w stosunku do dziecka przez rodziców i opiekunów 2-etap pośredni-wzrasta rola dziecka w kształtowaniu jego zdrowia, świadomości i poczucie odpowiedzialności za zdrowie 3-autoedukacja-dziecko staje się w pełni świadome i przejmuje odpowiedzialność za własne drowie 4-heteroedukacja odwrócona-dziecko zaczyna wpływać na zdrowie rodziców i innych
CELE PROF. ZDROWOTNEJ *odżywianie *dbałość o higienę *umacnianie zdrowia, sz...
scbeata