PODAŻ – ilość dóbr oferowanych na rynku przez producentów pomiędzy ilością dostarczonych dóbr na rynek a ich cenami istnieje pewna prawidłowość określana jako prawo podaży rynkowej, która brzmi następująco : wzrost ceny rynkowej produktu prowadzi ceteris paribus do wzrostu oferowanych produktów. Sytuacja taka ma miejsce ponieważ w ramach wyższego poziomu ceny produkcja staje się bardziej korzystna co skłania producentów do zwiększenia ilości oferowanych produktów.
Spadek ceny cent.par. wywołuje zmniejszenie ilości oferowanych produktów. Oznacza to że staje się mniej opłacalna ze względu na niższą cenę produktu
No najważniejszych czynników nie cenowych, które mają wpływ na kształtowanie się podaży na rynku zaliczyć należy
•Ceny czynników produkcji
•Technologia – obniża koszty wytwarzania jednostki produktów co przy danej cenie rynkowej zwiększa zyskowność produkcji
•Podatki i subsybia ( dotacje ) każdy nowy podatek wpływa niekorzystnie na krzywą podaży ponieważ będzie dodatkowym kosztem dla produkcji
Substytuty są traktowane jako element zmniejszający koszty w związku z czym rozmairy podaży będą ulegały zwiększeniu
•Przewidywani cen relatywnych – wyższa cena ogranicza podaż towarów na rynku w teraźniejszości
•Liczba przedsiębiorstw w gałęzi – wzrost liczby przedsiębiorstw w gałęzi zwiększa ilośc oferowanych produktów z kolei w przypadku zwiększenia się gałęzi liczba produktów również ulega zmniejszeniu
NBP – status i organizacja centralnego banku polskiego jest uregulowana w konstytucji/ określa konstytucja
Wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej NBP odpowiada także za wartość polskiego pieniądza , NBP działa na podstawie ustawy z dnia 29.08.1977 roku o narodowym banku polskim która określa szczegółowo jego funkcje oraz organizacje wewnętrzną
Posiada osobowość prawną i praw do posiadania pieczęć z godłem państwowym , nie podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych i nie można głosić jego upadłości, od 1945 roku NBP pełni funkcję centralnego banku państwa . siedziba banku znajduje się ustawowo w w-wie podstawowym celem działalności NBP jest zgodnie z ustawą utrzymanie stabilnego poziomu cen oraz umacnianie polskiego pieniądza cel ten jest realizowany poprzez
• kształtowanie i realizowanie polityki pieniężnej
•Tworzenie warunków instytucjonalnych dla zapewnienia niezbędnego poziomu bezpieczeństwa finansowego i stabilności
•Kształtowanie zasad i mechanizmów w celu zapewnienia płynności rozliczeń pieniężnych w gospodarce
èFunkcje banku centralnego
•Jest bankiem emisyjnym – jest to jedyny bank uprawniony do emisji pieniądza ( wyjątek : system federalny w USA Bank centralny w USA tworzony przez 12 baków )
•Bank banków
- nadzoruje operacje banków komercyjnych, które są dokonywane w walucie krajowej jak również w walutach obcych
- udziela im pożyczek na rozszerzenie działalności kredytowej ( kredyt refinansowy) a stopa ich oprocentowania wyraża pośrednio poziom stóp oprocentowania kredytów i pożyczek w bankach komercyjnych
- ustala jako bank banków stopy rezerw obowiązkowych , regulując zgodnie z potrzebami gospodarki aktywność kredytową baków komercyjnych ( w ten sposób kształtuje politykę monetarną i tak podwyższanie stopy rezerw obowiązkowych wyrażające minimalną relację wartości rezerw gotówkowych baków komercyjnych do wartości depozytów zmniejsza możliwości udzielania kredytów przez banki komercyjne a zatem ogranicza podaż pieniądza z kolei obniżenie tej stopy zwiększa podaż pieniądza w obiegu )
•Jest bankiem państwa – bank centralny gromadzi dochody i realizuje wydatki budżetu państwa , udziela rządowy kredytów na sfinansowanie deficytu budżetowego , zarządza długiem publicznym, dokonuje operacji otwartego rynku , gromadzi rezerwy złota i dewiz
èBanki komercyjne – wywodzą się od instytucji bankierów którzy zajmowani się przekazywaniem pieniędzy
Bank – (wł. Banco – stół , ławka)z punktu widzenia klientów definicja banków dotyczy wszystkich możliwych rodzajów działalności bakowej tj. udzielania kredytów , świadczenia usług w obrocie pieniężnym( kapitałowym i kredytowym ) oraz inne usługi , jest to typowe określenie baku uniwersalnego z perspektywy ogólnej gospodarki pojecie banku wiąże się ściśle z podziałem pracy w gospodarce narodowej , w tym przypadku banki są podmiotem dokonującym akumulacji i trnsormacji wielkości, terminu i ryzyka, doprowadzją do wzajemnego uzgadniania struktur podaży i popytu . UE z pewnego punktu widzenia definiuje bank poprzez wymienianie czynności :
•Banki depozytowo kredytowe – przyjmują wkłady i inne walory klientów ( papiery wartościowe) oraz udzielają na własny rachunek kredytów
•Banki inwestycyjne – operują papierami wartościowymi
•Banki uniwersalne
Funkcjonowanie banku komercyjnego wiąże się zawsze z zewnętrznymi i wewnętrznymi warunkami jego działalności
Wewnętrzne :
- operatywne zarządzanie współpracowników
-zasoby pieniądza będące w zasobach przedsiębiorców oraz wewnętrzne info .
Zewnętrzne : są tworzone przez otoczenie , otoczenie banku to ta część gospodarki , z którą bank jest w pewien sposób powiązany i poprzez wpływ tego powiązania zachowanie baku ulega zmianie
èGiełda – jest to zespół osób , urządzeń , środków technicznych , z organizowany w taki sposób, że przy kojarzeniu ofert dotyczących kupna i sprzedaży papierów wartościowych wszyscy uczestnicy rynku mają jednakowy dostęp do informacji rynkowej zbywania i nabywania praw . ( łac. Bursa , sakiewka do przechowywania pieniędzy)
Przodkiem giełdy był jarmark
èZadania giełdy
Jest to jedna z najważniejszych instytucji w gospodarce
powinna wypełniać :
1)Wypełniać podstawowe wymagania stawiane giełdą
2)Posiadać wewnętrzny precyzyjny regulamin, który będzie określał sposób jej funkcjonowania i kryteria doboru instytucji które będą pośredniczyły w handlu
3)Giełda powinna posiadać powszechny i równy dostęp do informacji
4)Powinna dbać o przejrzystość rynku
5)Organizować regularne sesje giełdowe ( określone godziny )
6)Szybki i bezawaryjny system informatyczny zapewniający szybkość dokonywania transakcji
7)Powinna dbać o to żeby spółki nie opuszczały giełdy
AsiaxD