linux.pdf

Siec szkolna na OS Linux alternatyw projektu pracowni opartej na SBS2000

Krzysztof Kadowski, Walery Susow

Streszczenie

Artyku zawiera sugestie dotyczce optymalizacji szkolnej sieci informatycznej poprzez

zastosowanie rozwiza konfiguracyjnych wdraajcych technologi "Open Source" 1 . Proponuje si

konkretne rozwizania, oparte na systemie operacyjnym OS Linux, które umoliwiaj rozsdn

oszczdno w nowej instalacji sprztowej a nawet zagospodarowanie w szkole komputerów starszej

generacji.

Wstp

Wiele szkó gimnazjalnych oraz rednich zostao przez ostatnie lata wyposaonych w

pracownie komputerowe przez róne instytucje rzdowe i pozarzdowe. Przykadem takiej

inicjatywy jest Program Pracownia w kadej szkole. Jednym z czynników wyposaenia

pracowni komputerowych jest dostarczanie oprogramowania do zarzdzania sieci w postaci

pakietu SBS2000 (ang. Microsoft Small Business Server 2000 Polish). Pracownie takie

wyposaane s równie w odpowiedni sprzt komputerowy, którego specyfikacj mona

znale na stronach MENiS. Jednak nie wszystkie szkoy mog sobie pozwoli na

uczestnictwo w tym programie ze wzgldu na niemono spenienia warunków programu.

Dotyczy to przede wszystkim szkó niewielkich, w których nie ma naboru do dwóch klas

równolegych w roczniku i gdzie jest niewielu przeszkolonych nauczycieli w zakresie

technologii informacyjnych.

Szkoy maj czasem moliwo nabycia sprztu starszej generacji, lub posiadaj kilka

egzemplarzy starszych komputerów klasy 486 do Pentium II. Niestety, takie komputery nie

pasuj do rozwiza systemowych sugerowanych w wymienionym Programie. Rozsdn

decyzj byo by zagospodarowanie nawet takich komputerów w lokalnej sieci szkolnej (ang.

Local Area Network - LAN), to wymaga jednak wykorzystania innego oprogramowania

systemowego. Alternatyw do pakietów firmy Microsoft mog by system operacyjny Linux

oraz pakiety uytkowe stworzone pod niego.

W niniejszej pracy przedstawiono projekt niedrogiej i funkcjonalnej szkolnej sieci

komputerowej z uwzgldnieniem dostpu do sieci tak pracowni komputerowej jak i

administracji szkoy oraz biblioteki. Projekt jest przemylany tak, e szkoa moe pozwoli

sobie na niego przy niewielkich wydatkach i pomocy lokalnych organów samorzdowych,

rodziców czy innych zaprzyjanionych ze szkoa osób oraz instytucji. Jednoczenie oprócz

czynników finansowych zostay wzite pod uwag aspekty dydaktyczne pracowni

komputerowej, wymagania sprztowe i oprogramowania. Porównano cechy dwóch rozwiza

systemowych, ich wydajno i funkcjonalno.

Szkolna sie komputerowa oparta na SBS2000

Podstawowe informacje na temat budowy sieci szkolnej mona pokaza za pomoc

wymaga sprztu komputerowego, gwarantujcego stabiln prac sieci lokalnej. Pod uwag

musimy wzi w pierwszej kolejnoci dwa typowe stanowiska, skadajce si na sie szkoln:

stanowisko administratora sieci przy serwerze sieciowym oraz stanowisko uczniowskie w

pracowni komputerowej. Pene wymagania sieci komputerowej w szkole opartej na SBS w

szczegóach mona przeczyta na stronie MENiS 2 , natomiast w tabelach 1 i 2 s ukazane

tylko wybrane pozycje, majce zasadnicze znaczenie dla oceny poziomu technicznego oraz

komplikacji sprztu.

Tabela 1. Wybrane elementy specyfikacji serwera opartego na SBS2000.

Nazwa podzespolu

Sugerowany poziom sprztu

Pyta gówna

Serverworks® GC-SL/CSB6/400MHz, Ultra 160 SCSI,

ATA100, PCI 64bit/33MHz

Procesor

2,0 GHz, L2 Cache, 512 KB HT

RAM

512MB DDR ECC

Napd HDD

2 x 36 GB Ultra 160 SCSI

Oprogramowanie

SBS2000 lub Novell lub Linux

Tabela 2 Wybrane wymagania stacji uczniowskiej

Nazwa podzespou Sugerowany poziom sprztu

Pyta gówna (zintegrowana) 32MB/FastEthernet-10/100Mb/s /ATA100/2xUSB

Procesor

2GHz cache 128 KB

Pami

RAM 256MB DDR 266MHz

HDD

40 GB ATA 100

Oprogramowanie

Microsoft Windows XP Professional PL, Microsoft Office

XP Professional PL, Microsoft VisualStudio.net ANG,

oprogramowanie klienta (wersja klienta 4.83) dla Windows

XP Professional PL do Novell SBS 6, NetWare, GroupWise

6 PL, oprogramowanie antywirusowe Virus Scan

Lub:

Windows XP Professional PL, Microsoft Office XP

Professional PL, Microsoft VisualStudio.net ANG

Warto zwróci uwag na to, e tak wysoki poziom wymaga sprztowych

spowodowany jest sugerowanym na pierwszej pozycji rozwizaniem programowym,

mianowicie chodzi o systemy SBS2000 i Windows XP Professional, a take o skadniki

oprogramowania uytkownika, takie jak Office XP Professional lub VisualStudio. Logicznie

byo by wic zaproponowa alternatywne warianty oprogramowania, co moe obniy

poziom wymaga sprztowych, a co za tym idzie - obniy koszty.

Jeszcze jedna uwaga dotyczy licencjonowania zalecanego oprogramowania zgodnie z

uwag podan na teje stronie naley wykupi licencje przynajmniej na 15 stanowisk, co te

podwysza koszty prowadzenia szkolnej sieci. Wiadomo jednak, e tak jak na caym wiecie

tak i w Polsce szybko rozwija si oprogramowanie Open Source, na które nie obowizuje

wykupienie licencji uytkownika, gdy rozwizania standardowe nie mog by wyczn

wasnoci jednego dostawcy i musz by ogólnie dostpne[9].

Gazeta Wyborcza z dnia 03.11.2002r. donosi, e Komisja Europejska przyznaa jednej z

firm brytyjskich sum wier miliona euro na opracowanie projektu przejcia administracji

rzdowych krajów UE ze rodowiska Windows na Linux [5]. Decyzj o przejciu

administracji pastwowych na platformy Linuksowe podjy rzdy Woch, Finalndii,

Norwegii, Szwecji, Danii i Niemiec. Kolejne doniesienia o szerokim froncie wymiany

oprogramowania zamknitego na technologie Open Source przedstawia czasopismo

NetWorld, w którym czytamy, e ...na zastpieniu systemu operacyjnego Windows przez

Debian Linux na 8 tys. stacji roboczych hiszpaska administracja pastwowa zaoszczdzia

20 mln euro...[6]. Do pastw, które zdecydoway si na zmiany naley jeszcze doczy

administracj pastwow i edukacj Brazylii, Chin, Stanów Zjednoczonych i innych pastw.

Naley równie zaznaczy, e zawizuj si na caym wiecie stowarzyszenia

skupiajce uczelnie, szkoy i instytuty badawcze, które wdraaj bd te prowadz badania

nad zastosowaniem oprogramowania otwartego w szkolnictwie wszystkich poziomów [13,

14]. Skala propozycji programistycznych w tym obszarze jest szeroka na tyle, e umoliwia

praktyczn realizacje wszystkich pomysów które mog by zwizane z nauczaniem na

poziomie szkoy redniej. Dostpne s równie cae systemy operacyjne tak dla stacji

roboczych jak i dla serwerów. Przyjrzymy si na konkretnym przykadzie jak mona

wykorzysta takie oprogramowanie przy budowie niewielkiej lokalnej sieci szkolnej.

Projekt sieci szkolnej oparty na systemie Linux

Autorski projekt sieci 3 przewiduje obsug nie tylko szkolnej pracowni komputerowej

ale i administracji szkolnej, biblioteki oraz komputerów w pokoju nauczycielskim. Gówne

skadniki sieci oraz sposoby ich poczenia pokazane s na rysunku 1. Projekt obejmuje dwie

gówne odseparowane podsieci o nazwach odpowiednio: "Ucze" oraz "Administracja".

Architektura sieci zbudowana jest na zasadach ekranowanego hosta. Obie podsieci

korzystaj z cza internetowego poprzez serwer proxy znajdujcy si na serwerze

bastingowym penicym rol porednika i usugodawcy dla sieci LAN. Na wyjciu znajduje

si router zewntrzny z filtrowaniem pakietów zrealizowanym za pomoc regu IPtables w

celu zabezpieczenia sieci LAN (ang. firewall). Translacja adresów (ang. Network Address

Translation - NAT) zapewnia ukrycie adresów sieci wewntrznej.

Wyjcie do sieci Internet moe by realizowane za pomoc technologii SDI, ADSL,

kablowej sieci TV, poredniczy w tym wyjciu router, którego specyfikacja podana jest w

tabeli 3. Komputer klasy 486 z 32MB pamici RAM i 2.1GB dyskiem twardym pracowa

bezobsugowo jako router w opisywanej sieci od dwóch lat na czu SDI (obecnie czu TV

kablowej). Systemem operacyjnym jest tu darmowa dystrybucja Freesco (www.freesco.pl).

Filtrowanie pakietów i firewall zbudowano w oparciu o IPtables.

Tabela 3. Specyfikacja routera

Nazwa podzespou

Sugerowany poziom sprztu

Klasa komputera

486/Pentium I

RAM

16/32 MB

Karta graficzna

Dowolna

Dysk twardy

Okoo 1GB

Karta sieciowa

10/100Mbps Fast Ethernet

Monitor

14''

Zasilacz UPS

Dowolny 300W

Gówny serwer szkolny, usytuowany midzy bram internetow a sieci LAN szkoy,

jest centralnym punktem zarzdzania caym projektem. On udostpnia usugi DNS, poczty

elektronicznej, WWW (PHP i Perl), FTP, baz danych, udostpniania plików i drukarek

(Samba), routingu midzy podsieciami i NAT, skanera antywirusowego (MKS_VIR dla

Linux). System operacyjny serwera gównego to Linux w dystrybucji RedHat, wersja 7.2

(obecnie 8.0). Serwer taki musi by jednostk o duej wydajnoci i stabilnoci ze wzgldu na

obcienie sieci. Specyfikacja serwera przedstawiona w tabeli 4.

Tabela 4. Specyfikacja serwera gównego

Nazwa podzespou

Sugerowany poziom sprztu

Pyta gówna

Serwerowa jednoprocesorowa Intel L440+

Procesor

Pentium III 1GHz

RAM

256MB non ECC

Dysk twardy

10GB UW SCSI (2 sztuki)

Nazwa podzespou

Sugerowany poziom sprztu

Karta sieciowa

10/100Mbps Fast Ethernet (3 sztuki)

Karta graficzna

4MB

Monitor

15''

Zasilacz UPS

Fideltronik Ares 500VA / 300W

Rys. 1 Projekt sieci szkolnej, oparty na zastosowaniu OS Linux

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: