elastomery.pdf

PROT. STOM., 2005, LV, 4

Badania twardości wybranych elastomerów silikonowych

stosowanych do podścielania protez pooperacyjnych

Investigation of hardness of selected silicone elastomers used in postsurgical

prosthesis lining

Włodzimierz Więckiewicz

Do podścielania protez pooperacyjnych bardzo

często stosujemy materiały miękkie w celu odciążenia

obrzeża pooperacyjnego. W stomatologii europejskiej

pojawiły się nowe miękkie materiały: Uﬁ Gel C ﬁrmy

Voco-Niemcy, Permaquick ﬁrmy Kohler-Niemcy, Soft

Relininig ﬁrmyTokuyama-JaponiaorazMucoprenﬁr-

my Kettenbach-Niemcy. Do badań twardości przygoto-

wano 40 próbek jednowarstwowych po 10 w każdej se-

rii o wymiarach 20 x 20 mm i grubości 2 mm. Badania

wykonano wyjściowo, następnie po 5 próbek wprowa-

dzono do wody destylowanej i śliny syntetycznej. Po-

miary twardości dla każdej serii odbywały się po 2, 4 i

12 tygodniach leżakowania.

Badanie dowiodły, że najwyższą twardością charak-

teryzuje się Mucopren (57,2 o Sh). Następnie w kolejno-

ści: Permaquick (45,6 o Sh), UﬁGelC(41,8 o Sh) oraz

Soft Relining (37,9 o Sh).

Soft materials are commonly used in postsurgical

prosthesis lining in order to relieve the pressure in the

postsurgical margin. New soft materials appeared in

European dentistry: UﬁGelCmanufacturedbyVoco-

Germany, Permaquick manufactured by Kohler-Ger-

many, Soft Relining manufactured by Tokuyama-Japan

and Mucopren manufactured by Kettenbach-Germany.

In order to investigate hardness of the materials, 40

single-layer samples, 10 from every series, sized 2-

x 20 mm and 2 mm thick were prepared. After initial

measurements, the samples were immersed in distilled

water and synthetic saliva. The measurements of hard-

ness were performed after 2, 4 and 12 weeks for every

series.

The investigations revealed that the hardest material

was Mucopren (57.2 o Sh). It was followed by Perma-

quick (45.6 o Sh.), UﬁGelC(41.8 o Sh) and Soft Relining

(37.9 o Sh).

HASŁA INDEKSOWE:

elastomery silikonowe, protezy pooperacyjne, twar-

dość

KEY WORDS:

silicone elastomers, postsurgical prosthesis, hardness

Po zabiegu operacyjnym usunięcia nowotworu

szczęki, tkanki obrzeża operacyjnego należy zabez-

pieczyć przed uciskiem i drażnieniem. Zazwyczaj

pracuje nad tym zagadnieniem zespół specjalistów

w składzie: chirurg operujący, lekarz protetyk i

technik dentystyczny. Zabieg operacyjny prowadzi

w konsekwencji do wykonania płytki obturującej

lub wczesnej protezy zębowej (3, 5, 6, 7, 8). Chorzy

otrzymują płytki wykonane z tworzywa akrylowego

polimeryzowanego na gorąco lub z tworzywa ter-

moplastycznego formowanego pod ciśnieniem (9).

Wieloletnie obserwacje kliniczne użytkowanych

płytek pooperacyjnych doprowadziły do wniosku,

że obturatory tych protez powinny być wyścielane

tworzywem miękkim (2). Tworzywo to wprowadza

się w celu odciążenia tkanek obrzeża operowanego

kontaktującego się z protezą pooperacyjną.

Z Katedry i Zakładu Protetyki Stomatologicznej AM

we Wrocławiu

Kierownik: dr hab. n. med. H. Panek

Adres autorów:55-095 Mirków, ul. Jagiellońska 24b

301

W. Więckiewicz

Cel pracy

dowisku wody destylowanej; silikon w środowisku

sztucznej śliny. Oznaczenie przeprowadzono zgod-

nie z normą: PN – 80 C – 04238.

W badaniach dążono do ustalenia, który z nowo-

czesnych materiałów miękkich posiada najlepsze

właściwości przekazywania sił żucia na podłoże

śluzówkowo-kostne jamy pooperacyjnej.

Pojęcie twardości tworzyw sztucznych odnosi się

w praktyce do oporu, jaki stawia materiał, gdy wci-

ska się pionowo w jego powierzchnię odpowiedni

wgłębnik przy nacisku tak wielkim, aby powstało

odkształcenie trwałe. Wgłębniki posiadają znor-

malizowany kształt: kulki, stożka lub ostrosłupa

(4, 10).

Do badania twardości według metody Shore’a

nadają się tworzywa o właściwościach elastopla-

stycznych podobnych do gumy. Badania twardości

elastomerów silikonowych wykonywano przy uży-

ciu ręcznego aparatu Shore’a typ A, posiadającego

skalę od 0 do 100 o Sh, w którym wgłębnik zakoń-

czony był stożkiem. Pomiaru dokonywano z do-

kładnością do ± 1 o Sh. Wgłębnik wystający z pod-

stawy, wypychany sprężyną wgniata się w materiał

i ustala się równowaga między naciskiem sprężyny

a reakcją tworzywa.

Badania wstępne przeprowadzono na 40 wcze-

śniej przygotowanych próbkach wyjściowych (po

10 próbek każdego z materiałów), przed wprowa-

dzeniem ich do wody i śliny. Następnie 5 próbek

każdego elastomeru wprowadzono do wody desty-

lowanej i 5 próbek do sztucznej śliny. Badania twar-

dości elastomerów silikonowych wykonywano po

2, 4 i 12 tygodniach leżakowania.

Celem pracy jest ocena twardości wybranych

elastomerów silikonowych mogących mieć zasto-

sowanie w protetyce pooperacyjnej.

Materiał i metoda

Obecnie na rynku Unii Europejskiej pojawiło

się kilka nowych tworzyw miękkich. Skłoniło to

do badania twardości następujących elastomerów

silikonowych: UﬁGelCﬁrmyVoco,Niemcy,se-

ria 2025; Permaquick ﬁrmyKohler,Niemcy,seria

7021; Soft Relininig, ﬁrmy Tokuyama, Japonia,

seria 326E; Mucopren ﬁrmyKettenbach,Niemcy,

seria D35713.

UﬁGelC–trwały,miękkimateriałnabaziesi-

likonu A, posiadający właściwości autopolimery-

zacyjne, utwardzany w temperaturze pokojowej,

prosty i szybki w użyciu zarówno przy podścielaniu

protez bezpośrednio w jamie ustnej pacjenta, jak i

w laboratorium.

Permaquick – stosowany do bezpośredniego wy-

ścielania protez w jamie ustnej oraz do ostatecznego

w laboratorium. Materiał ten łączy się klejem z two-

rzywem akrylowym, co gwarantuje szybkie wyko-

nanie długotrwałego miękkiego podścielenia.

Soft Relining – usieciowany elastomer silikono-

wy używany do podścielania protez. Primer wiąże

akryl z silikonem w ciągu dwóch minut.

Mucopren – trwały, miękki materiał do długocza-

sowego podścielania na bazie winylopolisiloksanu

używany w metodzie bezpośredniej i pośredniej.

Badania przeprowadzono w środowisku: wody

destylowanej i śliny syntetycznej. W skład śliny

syntetycznej wchodzą: cukrzan sodu (C6H12O7Na)

– 0,5075 g, sorbit (Heksanoheksaol) (C6H14O6) –

1,5225 g, chlorek potasu (KCl) – 0,0609 g, chlorek

sodu (NaCl) – 0,0428 g, chlorek magnezu (MgCl2 x

6H2O) – 0,0026 g, chlorek wapnia (CaCl2 2H2O) –

0,0074 g, fosforan 1-wodoro-potasowy (K2HPO4)

– 0,0174 g oraz dwutlenek węgla, kwas sorbowy,

benzoesan sodu i woda.

Do badań użyto próbek silikonowych o wymia-

rach 20x20 mm, jednowarstwowych o grubości 2

mm. Testowano elastomery silikonowe w następu-

jących seriach: silikon przed zanurzeniem w wo-

dzie destylowanej i sztucznej ślinie; silikon w śro-

Wyniki

Z tabel wynika, że najmniejszą średnią twar-

dość wyjściową 37,80 o Sh posiada Soft Relining,

następnie 41,60 o Sh Uﬁ Gel C oraz 45,80 o Sh

Permaquick. Zdecydowanie najtwardszym mate-

riałem jest Mucopren o twardości 57,50 o Sh (tab. I,

II, III, IV).

Następnie wykonano badanie twardości materia-

łów po ich leżakowaniu w wodzie i ślinie, po 2, 4 i

12 tygodniach. Średnia twardość Soft Reliningu po

leżakowaniu w ślinie była na poziomie 37,80 o Sh;

37,80 o Sh i 38,20 o Sh, a w wodzie 38,20 o Sh;

38,00 o Sh i 37,60 o Sh (tab. III). Średnia twardość

302

Permaquick

Rodzaj materiału

UﬁGelC

Rodzaj materiału

Nr próbki

Twardość wyjściowa

[Sh]

Twardość wyjściowa

[Sh]

Średnia twardość przed

zanurzeniem [Sh]

Średnia twardość przed

zanurzeniem [Sh]

Środowisko

Nr próbki

Twardość po dwóch

tygodniach [Sh]

Twardość po dwóch

tygodniach [Sh]

Średnia twardość po dwóch

tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

dwóch tygodniach [Sh]

Twardość po czterech

tygodniach [Sh]

Twardość po czterech

tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

czterech tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

czterech tygodniach [Sh]

Twardość po dwunastu

tygodniach [Sh]

Twardość po dwunastu

tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

dwunastu tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

dwunastu tygodniach [Sh]

Mucopren

Rodzaj materiału

Soft Relining

Rodzaj materiału

Nr próbki

Twardość wyjściowa

[Sh]

Twardość wyjściowa

[Sh]

Średnia twardość przed

zanurzeniem [Sh]

Średnia twardość przed

zanurzeniem [Sh]

Środowisko

Nr próbki

Twardość po dwóch

tygodniach [Sh]

Twardość po dwóch

tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

dwóch tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

dwóch tygodniach [Sh]

Twardość po czterech

tygodniach [Sh]

Twardość po czterech

tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

czterech tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

czterech tygodniach [Sh]

Twardość po dwunastu

tygodniach [Sh]

Twardość po dwunastu

tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

dwunastu tygodniach [Sh]

Średnia twardość po

dwunastu tygodniach [Sh]

Elastomery silikonowe

Uﬁ Gelu C po leżakowaniu wślinie była na po-

ziomie 41,40 o Sh; 42,00 o Sh i 41,40 o Sh, a w wodzie

41,80 o Sh; 42,40 o Sh i 43,40 o Sh (tab. I). Średnia twar-

dość Permaquicku po leżakowaniu w ślinie była na

poziomie 45,60 o Sh; 45,20 o Sh i 45,80 o Sh, a w wo-

dzie 44,80 o Sh; 46,20 o Sh i 45,60 o Sh (tab. II). Średnia

twardość Mucoprenu po leżakowaniu w ślinie była

na poziomie 57,80 o Sh; 56,60 o Sh i 56,60 o Sh, a w

wodzie 56,20 o Sh; 56,80 o Sh i 58,20 o Sh (tab. IV).

Omówienie

Ryc. 1. Wartości średnie twardości elastomerów

silikonowych [Sh]

Należy stwierdzić, że wyniki badań twardości

elastomerów silikonowych przy użyciu ręcznego

aparatu Shore’a typ A, wyjściowe oraz po leżako-

waniu w wodzie i ślinie po 2, 4 i 12 tygodniach

są zbliżone. Badane tworzywa miękkie charakte-

ryzują się stabilną twardością, co jest pozytywną

cechą tych tworzyw stosowanych do podściela-

nia protez pooperacyjnych. Zwrócono także uwa-

gę na fakt, że warunki badania mogą różnić się

od istniejących w jamie ustnej, gdzie zmieniają

się one wraz z przyjmowaniem pokarmu, pozio-

mem pH śliny oraz obecnością enzymów i drob-

noustrojów.

Z badań wynika, że najwyższą średnią twardo-

ścią charakteryzuje się: Mucopren 57,20 Sh, na-

stępnie Permaquick 45,60 o Sh, UﬁGelC41,80 o Sh

oraz Soft Relining 37,90 Sh. Porównując badania

z wynikami uzyskanymi dla Flexoru i Molloplastu

B, w których uzyskano kolejno wyniki na pozio-

mie 43,78 Sh i 39,88 o Sh (1), można stwierdzić, że

różne elastomery silikonowe zalecane do podście-

lania protez charakteryzują się stabilną i zbliżoną

twardością. Należy jednak podkreślić, że najlepsze

właściwości posiada Soft Relining, ponieważ ma

najmniejszą twardość spośród omawianych elasto-

merów silikonowych (ryc. 1).

Piśmiennictwo

1. Bogucki A . Z.: Zastosowanie trwale miękkiej masy

wyścielającej Flexor w dolnych protezach całkowitych.

Rozprawa doktorska. Akademia Medyczna, Wrocław.

1995. – 2. Bogucki A. Z., Więckiewicz W .: Tworzywa

miękkie stosowane do podścielenia protez u pacjentów

po zabiegach operacyjnych. Prot. Stom., 1996, 45, 4, 233–

–235. – 3. Bollman F., Tetsch P .: Extensionsimplantate

als Hilfsmittel der Defektprothetik. Dtsch. zahnärztl. Z.,

1996, 31, 47–52. – 4. Broniewski T., Kapka J., Płaczek

W., Thomalla J .: Metody badań i ocena właściwości

tworzyw sztucznych. WN-T., Warszawa 2000, 47. – 5.

Ciechowicz B., Rusiniak-Kubik K .: Zasady rehabilita-

cji protetycznej pacjentów po rozległych zabiegach on-

kologicznych wykonywanych w obrębie części twarzo-

wej czaszki. Czas. Stomat., 1996, 49, 4, 280–290. – 6.

DaBreo E .: Dimensional change in maxillary prosthet-

ic obturators. J. Prosth. Dent., 1991, 66, 5, 669–673. –

7. Marker P., Svane-Knudsen V., Jorgensen K., Nielsen

A., Hansen O .: Immediate obturation of surgical defects

after partial maxillectomy in the endentulous patient.

Acta. Oncologica, 1997, 36, 1, 41–44. – 8. Pigno M.,

Funk J .: Augumentation of obturator retention by exten-

sion into the nasal aperture: a clinical report. J. Prosth.

Dent., 2001, 85, 4, 349–351. – 9. Więckiewicz W.,

Bogucki A. Z .: Płytka obturująca – proteza stosowana

w rehabilitacji pacjentów po zabiegach chirurgicznych.

Prot. Stom., 2002, 52, 4, 234–237. – 10. Żuchowska D .:

Polimery konstrukcyjne. Wprowadzenie do technologii

i stosowania. WN-T., wyd. 2. Warszawa 2000.

Wnioski

1. Twardość elastomerów silikonowych nie ule-

gła zmianie tak w środowisku wodnym, jak i w śli-

nie.

2. Badane materiały nadają się do podścielania

obturatorów protez pooperacyjnych

3. Najlepszym materiałem jest Soft Relining po-

siadający najmniejszą twardość.

Otrzymano: 6.IX.2004 r.

305

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: