nano_dds.pdf

Nanotechnologia w walce z chorob Ģ . System dostarczania leków

(DDS – Drug Delivery System)

Jakub M. Tomczak

Jednym z najwa Ň niejszych zada ı dzisiejszego przemysłu farmakologicznego jest

udoskonalenie leków tak, aby były one dostarczane do wybranych miejsc w ciele,

co spowodowałoby maksymalizowanie ich efektywno Ļ ci. Obecnie leki, brane systematycznie,

wywołuj Ģ korzystne działania, jednak mog Ģ one te Ň spowodowa ę reakcje uboczne

(nieporz Ģ dane) i/lub mog Ģ zbyt słabo oddziaływa ę z chorym organizmem. Przykładem mo Ň e

by ę klasyczna chemioterapia, która oprócz wpływów w walce z nowotworem powoduje

zniszczenia zdrowych i normalnie funkcjonuj Ģ cych komórek.

W 1891 Paul Ehrlich podał wst ħ pny opis paradygmatu dostarczania lekarstw. Według

niemieckiego naukowca leki maj Ģ by ę transportowane z odpowiednim st ħŇ eniem do

odpowiedniego miejsca i w odpowiednim czasie. Jak na razie cel ten nie został jeszcze

osi Ģ gni ħ ty. Jednak pojawia si ħ nadzieja za spraw Ģ nanotechnologii i wykorzystaniem m.in.

nanocz Ģ steczek do „noszenia” farmaceutyków.

Nanocz Ģ steczki zostały odkryte około 35 lat temu i s Ģ wykorzystywane do

przenoszenia szczepionek oraz do chemioterapii (z ró Ň nym skutkiem). Nanocz Ģ steczki s Ģ

stałymi, solidnymi cz ħĻ ciami koloidów zło Ň onych z ulegaj Ģ cych biodegeneracji polimerów

albo materiałów lipidowych o rozmiarach od 10 do 1000 nm. Lekarstwa mog Ģ by ę

wchłaniane do powierzchni nanocz Ģ steczki albo usidlone przez polimer lub lipid, albo

rozpuszczone w cz Ģ steczce. Przykładem systemu dostarczania leków (DDS – Drugs Delivery

System) jest liposom (liposomy s Ģ blisko poło Ň onymi podwójnymi warstwami fosfolipidów).

Tabela 1 przedstawia zaakceptowane jak dotychczas nanocz Ģ steczki słu ŇĢ ce do DDS (s Ģ one

zabierane i dostarczane przez fagocyty.

Tabela 1. Zaakceptowane nanocz Ģ stki FDA systemu dostarczania leków ( Ņ ródło: [1])

Obecnie istniej Ģ pomysły (zob. [1, 2]), b ħ d Ģ ce w stadium laboratoryjnym, takie jak

leczenia anty-nowotworowe oparte na polimerowych nanokapsułkach i nanosferach,

liposomy, odmiany polimerowe. Najcz ħĻ ciej naturalnymi oraz syntetycznymi polimerami

wykorzystywanymi do produkcji nanocz Ģ steczek s Ģ albumin, fibrynogen, alginat, chitosan i

kolagen. Ponadto, oprócz wy Ň ej wymienionych, cz ħ sto korzysta si ħ z kopolimerowego kwasu

mlekowo-glikolowego z powodu jego bioprzyswajalno Ļ ci oraz biorozkładalno Ļ ci.

Metodami przenoszenia leków przez nanocz Ģ steczki (zob. [1, 2]) s Ģ m.in. pasywne

przemieszczania si ħ poprzez wi Ģ zania mi ħ dzykomórkowe zdrowego Ļ ródbłonka (edothelium).

Ł Ģ czenie z MPS-ami (monocytami, makrofagami, mikroglejami, inaczej zwanymi glejami

drobnokomórkowych, komórkami w Ģ trobowymi Kuppfera i miazg Ģ czerwon Ģ Ļ ledziony

makrofagów) jest dodatkowym krokiem w kierunku udanego dostarczania lekarstw do celu.

MPS-y migruj Ģ poprzez ciało kierowane przez czynniki chemotaktyczne, Ň eby osi Ģ gn Ģę

odpowiednie miejsca organizmu. Po dotarciu MPS-y rozpoznaj Ģ specyficzne powłoki protein

ł Ģ cz Ģ cych i staj Ģ si ħ aktywne. Nast ħ pnie poprzez liczne procesy chemiczne i biologiczne

(ł Ģ czenie, dzielenie komórek, etc.) nanokapsułki z lekami s Ģ wchłaniane do wybranych cz ħĻ ci

ciała.

To jedna z metod DDS. Niestety jednak wci ĢŇ pozostaj Ģ nierozwi Ģ zane problemy,

takie jak:

zwi ħ kszenie biodost ħ pno Ļ ci;

redukcja ekonomicznych kosztów leczenia;

zwi ħ kszenie przestrzegania leczenia przez pacjenta,

które uniemo Ň liwiaj Ģ skorzystanie z nanocz Ģ steczek (głównie z powodu pierwszego

problemu) . B ħ dzie potrzeba wielu testów in vitro oraz in vivo , Ň eby móc wprowadzi ę DDS

oparty na nanocz Ģ steczkach do powszechnego u Ň ycia.

Na zako ı czenie warto wspomnie ę , i Ň prace nad rozwi Ģ zaniem powy Ň szych

problemów ci Ģ gle trwaj Ģ . W [1] podano, i Ň korzystaj Ģ c z baz danych PubMed w samym tylko

roku 2005 otrzymamo ponad 1650 artykułów zwi Ģ zanych z nanotechnologi Ģ i DDS! Takie

zainteresowanie nie mo Ň e jednak dziwi ę , bo przecie Ň zyska ę mo Ň na bardzo wiele…

LITERATURA:

[1].

KINGSLEY J.D., DOU H., MOREHEAD J., RABINOW B., GENDELMAN H.E.,

DESTACHE C.J., “ Nanotechnology: A Focus on Nanoparticles as a Drug Delivery

System” , Jurnal of Neuroimmune Pharmacol Vol. 1: 340-350, 2006

[2].

ORIVE G., HERNANDEZ R.M., GASCÓN A.R., PEDRAZ J.L., „Micro and Nano

Drug Delivery Systems in Cancer Therapy”, Cancer Therapy Vol. 3: 131-138, 2005

toksyczno Ļę nanocz Ģ stek;

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: