Anonimowe punkty badań a „ciemna liczba” zakażeń HIV
Obecnie, w związku z reformą służby zdrowia, utrudnione zostało wykonywanie anonimowych, bezpłatnych testów. Osoby chcące wykonać test bezpłatnie, muszą podać swoje pełne dane. Grozi to łatwą identyfikacją osób zakażonych i łamaniem ich prawa do prywatności - co naraża je na dyskryminację.
Punkty konsultacyjno – diagnostyczne (PKD), wykonujące anonimowo i bezpłatnie badania wykrywające zakażenia HIV
• wykonywanie anonimowych i bezpłatnych badań wykrywających zakażenia HIV, oferowanych wszystkim osobom o ryzykownych zachowaniach chcącym przeprowadzić badanie w sposób dyskretny, bez podawania danych personalnych. Pozwala to między innymi na wykrywanie wczesnych zakażeń HIV, prowadzące do przerwania dalszej transmisji tych zakażeń. Umożliwia to także wczesne objęcie opieką medyczną i swoistą terapią osób zakażonych, co w konsekwencji również ma znaczenie przeciwepidemiczne,
• prowadzenie profesjonalnego poradnictwa, mającego ważne znaczenie edukacyjne, polegające między innymi na uświadamianiu wszystkim zgłaszającym się do PKD ich ryzykownych zachowań i możliwości zmiany tych zachowań na inne zmniejszające lub eliminujące ryzyko zakażenia. Może to również obniżyć częstotliwość zakażeń HIV w populacji,
• gromadzenie danych epidemiologicznych o drogach szerzenia się zakażeń HIV w Polsce, w oparciu o informacje uzyskane od osób poddających się testowaniu.
W polskich aptekach dostępny jest bez recepty test na obecność przeciwciał HIV (HEMA STRIP HIV 1/2) do wykonywania w domu. Kosztuje około 80 zł, czas oczekiwania na wynik - 15 minut. Wykrywalność przy jego użyciu wynosi około 99,6 %, należy jednak pamiętać, że wynik pozytywny powinien zostać potwierdzony testem laboratoryjnym, któremu powinno towarzyszyć poradnictwo potestowe
problem z HIV polega na tym, że przez 10 - 12 lat nie powoduje żadnych dolegliwości, nie daje żadnych zmian w rutynowo wykonywanych badaniach laboratoryjnych. Dlatego wiele osób żyje z HIV, nie mając o tym pojęcia. Szacuje się, że w Polsce jest ich 3-4 razy więcej, niż osób świadomych swojego zakażenia. We Wrocławiu badania w kierunku HIV można wykonać w trzech punktach. I warto to zrobić, bo z HIV można żyć, gdyż AIDS stanowi schyłkowy okres zakażenia HIV.
• Polska jest krajem o małej liczbie osób poddających się testowi na obecność HIV. Tymczasem zakażenie dotyczy nie tylko narkomanów i prostytutek, ale coraz częściej “zwykłego człowieka”. Dlatego nie myśl: - to nie ja, to na pewno nie ona, przecież mój partner jest “porządny”.
• Aby uświadomić społeczeństwu skalę zagrożenia, 1 sierpnia rozpoczęła się ogólnopolska kampania społeczna w zakresie HIV/AIDS - ”Porozmawiaj o AIDS. Przeszłość bywa groźna”, a od 17 do 21 listopada będzie trwała akcja anonimowego i bezpłatnego testowania w kierunku HIV. Głównym organizatorem kampanii jest Krajowe Centrum ds. AIDS.
• Do końca maja 2003 odnotowano 8149 zakażeń, z czego ponad 50 procent to osoby w wieku 20 - 29 lat, 10 procent - poniżej 20. roku życia, a ponad 20 procent - kobiety.
Informacje statystyczne
W żadnym kraju nie udało się całkowicie powstrzymać rozprzestrzeniania się epidemii HIV, mimo że od 20 lat cały świat walczy z tą chorobą. Dane statystyczne UNAIDS i WHO wykazują, że liczba osób zakażonych na świecie rośnie każdego dnia o 16 tysięcy. W roku1999 liczba nowych zakażeń HIV wynosiła 5 mln dorosłych, w tym 2,3 mln kobiet (ok.46%) i 570 tysięcy dzieci poniżej 15 roku życia. Od początku epidemii z powodu AIDS zmarło 16,3 mln osób, w tym 6,2 mln kobiet i 3,6 mln dzieci. Około połowy nowych zakażeń dotyczy młodych ludzi w wieku pomiędzy 15. a 24. rokiem życia, wtedy bowiem rozpoczyna się życie seksualne. Rok 1998 przyniósł 3 mln nowych zakażeń w tej grupie wiekowej, czyli statystycznie co minutę zakażało się pięć kobiet i pięciu mężczyzn. Niepokojące jest to, że liczba zakażeń wśród kobiet wzrasta - niebawem przewyższy liczbę zakażeń wśród mężczyzn.
Liczba zakażeń HIV:
• Szacuje się, że w czasie dwóch dekad od wykrycia wirusa HIV zostało nim zakażonych na świecie ok. 33.6 miliona osób. Do około 90 % zakażeń dochodzi w krajach rozwijających się, gdzie choroba zredukowała już przewidywaną długość życia o ponad 10 lat.
• W regionie wschodnioeuropejskim skumulowana liczba przypadków zakażeń HIV wzrosła tylko między rokiem 1995 a 1997 ponad pięciokrotnie .
• W krajach byłego Związku Radzieckiego liczba osób żyjących z HIV/AIDS podwoiła się między rokiem 1997 a 1999. 90% wszystkich nowych przypadków wykryto na Ukrainie, Białorusi i w Rosji
• Ogólnie do ponad 50% wykrytych ostatnio zakażeń doszło drogą przyjmowania nśd.
• Za miarodajny wskaźnik wielkości tego zjawiska, nie tylko wśród narkomanów, uważa się natomiast liczbę zakażeń przenoszonych drogą płciową, takich jak kiła, rzeżączka czy chlamydiozy.
• W krajach Europy Środkowej - poza Polską - wzrost ogólnej liczby zakażeń był w ostatnich latach o wiele niższy, a jako główną drogę zakażeń podawano kontakty homoseksualne
WIRUS HIV EPIDEMIA XXI WIEKU
HIV - (ang.) human immunodeficiency virus AIDS – (ang.) acqiuired immune deficiency syndrome
Wirus HIV atakuje układ odpornościowy człowieka, upośledzając przede wszystkim odpowiedź komórkową organizmu na wszelkie choroby ( spadek liczby limfocytów CD-4). W konsekwencji doprowadza to do zespołu objawów AIDS.
DROGI ZAKAŻENIA WIRUSEM HIV :
n stosunek seksualny
n kontakt błon śluzowych i \ lub uszkodzonej skóry z : krwią, nasieniem , wydzielinami ustroju
n wydaliny (kał, mocz, gdy zawierają krew )
n stosowanie niesterylnych narzędzi medycznych i niemedycznych (przekłuwanie części ciała, tatuaż, dożylne środki narkotyczne)
n przeszczep narządów, przetaczanie krwi
n przeniesienie wirusa z ustroju matki na płód w czasie ciąży, okołoporodowo, podczas karmienia piersią
KIEDY WYKONYWAĆ TESTY SEROLOGICZNE ANTY-HIV ?
n jeśli ryzykownie się zachowywałeś (patrz poprzedni slajd)
n masz objawy zespołu limfadenopatycznego lub związanego z AIDS
n stwierdzono u ciebie jakąkolwiek chorobę przenoszoną drogą płciową
PRRZEBIEG ZAKAŻENIA HIV
n wczesny okres zakażenia
« występują średnio w 3-6 tygodniu od zakażenia
« objawy rzekomogrypowe, gorączka
« nadmierna potliwość
« pobolewania mięsni i stawów
« może wystąpić: wysypka, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, powiększenie węzłów chłonnych
n okres zakażenia bezobjawowego
• może trwać do 10 lat
• stan chorego jest dobry, może prowadzić aktywne życie zawodowe i towarzyskie
• postępujące pogarszanie się odporności
n wczesny okres objawowy
• infekcje nie zagrażające życiu
n późny okres objawowy, pełny zespół AIDS
• trwa kilka, kilkanaście miesięcy
• długotrwała gorączka
• znaczny ubytek masy ciała w krótkim czasie
• przetrwałe powiększenie węzłów chłonnych (zespół limfadenopatyczny)
• przewlekła biegunka
• nocna potliwość
• wyczerpanie fizyczne i psychiczne
• zakażenia oportunistyczne ( łojotokowe zapalenie skóry, leukoplakia włochata, mięsak Kaposiego, inne zmiany nowotworowe, pneumocystowe zapalenie płuc, mięczak zakaźny, grzybice układu pokarmowego, gruźlica , zapalenie mózgu i opon m-r )
RODZAJE WYKONYWANYCH TESTÓW
n testy serologiczne podstawowe :
• testy enzymoimmunologiczne (ELISA)
• metoda aglutynacji
• test adherencji cząsteczek
• testy typu „dot-blot”
• inne testy przesiewowe
n testy serologiczne potwierdzające (wryfikacyjne):
• western - blot
• line immunoassay (LIA)
• test immunofluorescencyjny
• test radioimmunoprecypitacyjny
n testy wirusologiczne
• hodowla wirusa
• wykrywanie kwasów nukleinowych
Testy wykonuje się po 6 tygodniach od domniemanego zakażenia, gdyż średnio po takim czasie pojawiają się przeciwciała przeciw HIV. Wynik negatywny oznacza brak przeciwciał tylko w danej chwili. wynik pozytywny w badaniu metodą ELISA sprawdza się najczęściej metodą western – BLOT i oznacza obecność przeciwciał przeciw HIV. w przypadkach wymagających wysoce wiarygodnej informacji, dotyczącej ewentualnego zakażenia, należy badanie powtórzyć po upływie co najmniej 3 miesięcy. spowodowane top jest pojawianiem się przeciwciał anty –HIV często w późniejszym czasie. W rzadkich przypadkach można przez okres około roku nie stwierdzić ani przeciwciał, ani antygenu HIV. Przeciwciała anty-HIV utrzymują się niemal do końca życia. spadek ich miana u chorych na AIDS rokuje niepomyślnie co do przeżycia.
DANE EPIDEMIOLOGICZNE ŚWIAT 2002
n liczba osób żyjących z HIV i AIDS
• ogółem 42 miliony
• dorośli 38,6 miliona
• kobiety 19,2 miliona
• dzieci poniżej 15 lat 3,2 miliona
n liczba osób zakażonych HIV w 2002 roku
• ogółem 5 milionów
• dorośli 4,2 miliony
• kobiety 2 miliony
• dzieci poniżej 15 lat 800 000
n zgony z powodu AIDS w 2002
• ogółem 3,1 miliona
• dorośli 2,5 miliona
• kobiety 1,2 miliona
• dzieci poniżej 15 lat 610 000
Od początku epidemii do końca 2002 roku na świecie z powodu AIDS zmarło około 22 miliony osób.
Szacunkowa liczba nowych zakażeń HIV dorosłych i dzieci w 2002 roku :
n Europa zachodnia 30 000
n Europa wschodnia i centralna Azja 250 000
n Azja wschodnia i region Pacyfiku 270 000
n południowa i środkowa Azja 700 000
n Australia i nowa zelandia 500
n północna Afryka i środkowy wschód 83 000
n Afryka podzwrotnikowa 3 500 000
n Ameryka północna 45 000
n Karaiby 60 000
n Ameryka łacińska 150 000
Szacunkowa liczba zgonów dorosłych i dzieci z powodu HIV\AIDS w 2002 roku : ogółem 3,1 miliona
n Europa zachodnia 8 000
n Europa wschodnia i centralna Azja 25 000
n Azja wschodnia i region Pacyfiku 45 000
n południowa i środkowa Azja 440 000
n Australia i nowa zelandia < 100
n północna Afryka i środkowy wschód 37 000
n Afryka podzwrotnikowa 2 400 000
n Ameryka północna 15 000
n Karaiby 42 000
n Ameryka łacińska 60 000
Anonimowe punkty badań, a „ciemna liczba” zakażeń HIV
Zgodnie z rozporządzeniem nr 89 rady europy, przeprowadzono pewien eksperyment z udziałem wielu krajów. Był on oparty na dobrowolnych, bezpłatnych testach wykrywających obecność wirusa HIV. Dodatkowo można było otrzymać darmowe porady i informacje dotyczące zapobiegania zakażenia HIV. Zapewniona była całkowita anonimowość badanych osób. W Polsce badania te przeprowadzono pod hasłem „ krajowy program zapobiegania HIV i opieki nad ludźmi żyjącymi z HIV\AIDS 1999-2003 „program przewidywał założenie co najmniej jednego anonimowego punktu badań w każdym województwie. Zachęceniem do wykonania testu by było zapewnienie całkowitej dyskrecji i niemożności ujawniania stanu serologicznego pacjentów bez ich zgody. Zarówno testy, jak i porady udzielane były darmowo. Zgodnie z oczekiwaniami ostateczna liczba zakażonych wirusem HIV okazała się dwukrotnie wyższa od liczby aktualnie wykrytych infekcji. Również dalece rozwinięte poradnictwo internetowe pozwala przewidywać, że liczba anonimowych osób z HIV będzie zbliżać się do aktualnie ustalonej.
Wrażliwość HIV na czynniki fizyczne
na powietrzu w temperaturze otoczenia może przeżyć 3-7 dni
w zakrzepłej krwi w temperaturze otoczenia może przeżyć 3-7 dni
w wodzie w temperaturze 23-27 c może przeżyć do 15 dni
na brudnej zanieczyszczonej krwią strzykawce
w środowisku wilgotnym i temp. Otoczenia może przeżyć kilka godzin
w środowisku suchym i temp. 20 c może przeżyć 3-7 dni
Wirus jest bardzo wrażliwy na działanie czynników środowiska zewnętrznego. Poza organizmem człowieka szybko traci zjadliwość. szybko również ginie pod wpływem działania środków dezynfekujących.
Gotowanie zabija HIV. w temperaturze 56 c ginie po 30 minutach.
WRAŻLIWOSĆ WIRUSA NA CZYNNIKI CHEMICZNE
ŚRODKI CHEMICZNE
ROZCIEŃCZENIE
CZAS POTRZEBNY DO ZABICIA HIV
DO DEZYNFEKCJI SKÓRY
n ALKOHOL ETYLOWY
n WODA UTLENIONA
n BETADINE
n 70 %
n 6 %
n BEZ ROZCIEŃCZENIA
n 1-4 MINUTY
n 3 MINUTY
n 15 MINUT
DO DEZYNFEKCJI POWIERZCHNI I PRZEDMIOTÓW
n...
grupa2anajlepsza