GLEBA.doc

GLEBA, STANOWISKO ORAZ UPRAWA ROLI
W OKRESIE LETNIO-JESIENNYM POD BURAKI CUKROWE
 

Burak cukrowy to jedna z ważniejszych roślin w gospodarstwie, jednakże na najwyższe efekty w uprawie buraków mogą liczyć tylko ci producenci, których wiedza i umiejętności praktyczne pozwolą na precyzyjne wykonywanie zabiegów uprawy roli, nawożenia, pielęgnacji i zbioru.
Poniżej przedstawiamy wymagania buraków cukrowych w odniesieniu do gleby i stanowiska oraz uprawę roli w okresie letnio-jesiennym.

GLEBA I STANOWISKO
Pod buraki cukrowe siane punktowo przeznaczać gleby o najwyższej przydatności rolniczej (gleby klasy od I do III, część gleb klasy IV a i IV b), odznaczające się wysoką kulturą rolną, głęboką warstwą orną - 30-40 cm, obojętnym odczynem gleby, zawartością próchnicy powyżej 1% oraz średnią i dobrą zasobnością w przyswajalne składniki pokarmowe.
Nieodpowiednie są gleby zlewne i zaskorupiające się, kamieniste, torfowe, gdyż te nie sprzyjają dobrym wschodom buraków.
Stanowisko powinno być wolne od perzu i innych chwastów wieloletnich. Dobrymi przedplonami są zboża, mieszanki zbożowo-strączkowe oraz strączkowe w czystym siewie. Z uwagi na niebezpieczeństwo występowania szkodników wielożernych (pędraki, drutowce, rolnice) oraz większego zachwaszczenia, nieodpowiednie są stanowiska po wieloletnich roślinach motylkowych (lucernie i koniczynie), a także po łąkach i pastwiskach. Nie należy uprawiać buraków po sobie (groźba wyburaczenia pola), roślinach krzyżowych (za wyjątkiem antymątwikowych odmian gorczycy białej i rzodkwi oleistej) sprzyjających rozmnażaniu się mątwika burakowego i kukurydzy, w której stosowano wysokie dawki (powyżej 4 kg/ha) herbicydów triazynowych (Gesaprim, Azoprim). Na tym samym polu buraki uprawiać co 4 lata.
Najlepszym stanowiskiem dla buraków są pola po roślinach strączkowych, zbożach, mieszankach zbożowo-strączkowych i udanych ziemniakach.

UPRAWA ROLI W OKRESIE LETNIO-JESIENNYM
Staranna i prawidłowa uprawa roli po zbiorze przedplonu decyduje o powodzeniu uprawy. W okresie tym trzeba zniszczyć jak najwięcej chwastów, a zwłaszcza wieloletnich, bardziej odpornych na zabiegi mechaniczne i herbicydy stosowane wiosną i w okresie wzrostu buraków.
Natychmiast po sprzęcie przedplonu wykonać podorywkę pługiem z doczepioną broną. Bronowanie powtarzamy po każdorazowym wzejściu chwastów. Na roli zaperzonej wskazane jest użycie kultywatora sprężynowego na przemian z broną.
Na glebach zwięzłych lub z podeszwą płużną należy zastosować głębosz na głębokość do 40 cm lub ciężki kultywator o sztywnych łapach na głębokość do 35 cm. Pogłębienie najlepiej wykonać pod przedplon buraka, ostatecznie przed orką odwrotką lub orką przedzimową.
Po zakończeniu uprawek odchwaszczających wykonać orkę średnią tzw. odwrotkę (głęb. 15 cm), mającą na celu przykrycie obornika oraz nawozów fosforowych i potasowych. Orkę tę zawsze należy zabronować, a w przypadku wystąpienia niedoboru wody w glebie zastosować wał pierścieniowy. Wschodzące chwasty niszczyć bronami.
Ostatnim zabiegiem uprawowym w okresie jesiennym jest wykonanie orki przedzimowej. Orka ta musi być głęboka (30 cm), ponieważ przy zbyt płytkiej korzenie rozwidlają się i plony są niskie. Nie należy jednak wydobywać na powierzchnię roli martwicy, dlatego też na glebach o płytszej warstwie uprawnej (20-24 cm) zaleca się orać z pogłębiaczem (30-35 cm) lub stosować głęboszowanie w okresie wcześniejszym. Unikać należy orki zbyt silnie wyskibionej, skiby powinny tworzyć powierzchnię bardziej wyrównaną, bez bruzd i zwałów. Zapewnia to równomierne warunki wilgotnościowe górnej warstwy gleby w okresie wiosennym.