Temat:  Powstanie Listopadowe

POWST listopad owe
poczatek

Powstanie Listopadowe, które trwało ponad 10 miesięcy było jednym z większych zrywów narodowościowych w historii państwa polskiego. Wymierzone ono było przeciw największej potędze militarnej Europy - Rosji. Polacy mimo braku potrzebnych środków, zdecydowanie mniejszej armii i słabszej gospodarce wielokrotnie toczyli zwycięskie walki z żołnierzami carskimi. Polaków z wszystkich zaborów jednoczyła myśl o wspólnej walce i ponownej niepodległości. Przez ten czas Polska była niezależnym państwem, które zmusiło Rosję do zaangażowania wszelkich sił w stłumienie rebelii.

Rozwoj
Powstanie wywołali w obronie łamanej konstytucji młodzi szlacheccy patrioci, nie mieli co prawda planu działań, ale mieli to, czego zabrakło najwyższym oficerom - wiarę w zwycięstwo.

Klęska
Do klęski przyczyniła się nie tylko słabość Królestwa Polskiego wobec potęgi państwa carów, ale przede wszystkim nieudolność najwyższych dowódców i polityków. Istotnym czynnikiem był też brak rozwiązania kwestii chłopskiej. Walka ta pokazała całej Europie, że Polacy jako naród ciągle istnieją i nadal należy się z nimi liczyć. Powstanie Listopadowe miało również decydujące znaczenie pod względem ratowania rewolucji we Francji i w Belgii. Uniemożliwiło ono zbrojną interwencję Rosji w obronie starego ładu w Europie Zachodniej. Powstanie Listopadowe było wielką szansą dla narodu polskiego, niestety szansą zaprzepaszczoną przez nas samych.

. Przyczyny wybuchu powstania
2. Wojna polsko-rosyjska w 1831 roku
3. Przywódcy powstania
4. Przyczyny klęski powstania
5. Powstanie straconych szans? Ocena szans powstania listopadowego.
podłoze
AJNE ZWIĄZKI W KRÓLESTWIE POLSKIM PRZED WYBUCHEM POWSTANIA
LISTOPADOWEGO
Przypadki łamania przepisów konstytucji przez administrację carską powodowały; że pojawiać zaczęły się tajne związki, w bliższej lub dalszej perspektywie przewidujące konieczność walki o pełną suwerenność Polski. Najczęściej rodziły się one w środowisku uczniowskim i studenckim, a także wśród wojskowych.
W pierwszej z tych grup przeważały organizacje, których głównym celem była praca oświatowa, dokształcanie się, poznawanie własnej historii, co w odległej dopiero przyszłości miało dać podstawę do skutecznej walki o niepodległość.
Tajne związki działające w środowisku wojskowych jednoznacznie stawiały postulat walki o niepodległość. Polityka księcia Konstantego spotykała się z silną krytyką środowisk polskich. Dbał on bowiem aby wszystkie wyższe stanowiska wojskowe znajdowały się w rękach rosyjskich. To budziło zrozumiałe niezadowolenie podoficerów polskiego pochodzenia.

PRZYCZYNY I SKUTKI POWSTANIA LISTOPADOWEGO
Powstanie listopadowe było kolejną w XIX wieku próbą odzyskania niepodległości przez Polaków. Przyczyny zrywu narodowego
· brak niepodległości
· permanentne łamanie konstytucji przez cara Aleksandra I i jego następcę
· niezadowolenie panujące wśród polskich podchorążych wynikające z polityki wojskowej Wielkiego Księcia Konstantego.
· sytuacja międzynarodowej

W latach 20. XIX wieku miało miejsce w Europie wiele Powstań narodowo-wyzwoleńczych. Były one swoistym wzorem dla polskich konspiratorów przygotowujących się do walki. Data wybuchu powstania listopadowego również nie była przypadkowa. Związana była z wydarzeniami dziejącym się wówczas w Belgii. W lipcu 1830 roku wybuchło tam powstanie, którego celem było oderwanie się od Holandii. Na wieść o tym polscy spiskowcy przyspieszyli wybuch powstania, obawiając się, że car Mikołaj I, przygotowujący się do zbrojnej interwencji, pozostawi w Królestwie Polskim wojska rosyjskie i zlikwiduje resztki swobód.
Klęska powstania listopadowego z kolei miała swe skutki odbijające się tak na losie konkretnych osób
(powstańców), jak i całego Królestwa Polskiego.
· przekreślenie autonomii tego obszaru
· zniesienie polskiego Sejmu, wojska i odrębnej koronacji
· odwołano konstytucję Królestwa Polskiego, a na jej miejsce car wydał tzw. statut organiczny w 1832 roku.
· Namiestnikiem Królestwa polskiego został dowodzący wojskami rosyjskimi w czasie powstania feldmarszałek Iwan Paskiewicz. W 1833 roku został wprowadzony stan wojenny; trwał on następnie 25 lat.
· W 1837 roku przemianowano dotychczasowe województwa na gubernie, co miało prowadzić do całkowitego zunifikowania ziem polskich z resztą Rosji.
· w 1841 roku zlikwidowano Radę Stanu. W tym samym roku wprowadzono rosyjski system monetarny i system miar i wag, W 1847 roku wreszcie zaczął obowiązywać w Królestwie rosyjski Kodeks karny Najczęściej stosowanymi karami indywidualnymi po upadku powstania listopadowego były konfiskaty majątku, aresztowania, zesłania na Syberię (m.in. Wysockiego). Królestwo Polskie nadal istniało lecz dysponowało już znacznie mniejszymi prawami.
POWSTANIE LISTOPADOWE 1830-1831
Powstanie listopadowe rozpoczęło się nocą z 29 na 30 XI 1830 roku. Sygnałem do walki miał być pożar browaru na Solcu. Ogień szybko jednak ugaszono; powstanie rozpoczęło się więc nierównocześnie w różnych dzielnicach. Nie udała się również przeprowadzona wówczas akcja cywilnych spiskowców na czele z Ludwikiem Nabielakiem i Sewerynem Goszczyńskim na Belweder, siedzibę Wielkiego Księcia Konstantego. Fiaskiem zakończyła się próba jego schwytania. Podczas pierwszej nocy także okazało się, że jedynie część mieszkańców Warszawy przyłączy się do walk (głównie biedota). Mimo tych niepowodzeń wojska rosyjskie obawiając się okrążenia w Warszawie postanowiły to miasto opuścić. Jednym z najpoważniejszych problemów, przed jakim stanęli powstańcy był brak dyktatora. Wysocki sądził, że wystarczy dać hasło do rozpoczęcia walk, a wówczas jeden z generałów walczących jeszcze u boku Napoleona przejmie nad powstaniem dowództwo. tymczasem generałowie Królestwa Polskiego nie wierzyli w sukces powstania, więc nie chcieli nim kierować. Wreszcie zgodził się stanąć na jego czele 5 XII 1830 roku gen. Józef Chłopicki. Ale i on nie wierzył w sukces powstania, a ogłosił się dyktatorem, by doprowadzić do ugody z carem Mikołajem I. Do porozumienia takiego nie doszło. W dniu 19 I 1831 roku wznowił działalność Sejm Królestwa Polskiego, który na wniosek posła Romana Sołtyka zdetronizował cara 125 I 1831 roku). Po tej decyzji nie było już mowy o ugodzie; realna była jedynie wałka zbrojna. Pierwszym sukcesem militarnym Polaków było zwycięstwo gen. Józefa Dwernickiego w bitwie pod Stoczkiem 14 II 1831 roku. Mimo to główne siły rosyjskie pod dowództwem Iwana Dybicza przesuwały się w stronę Warszawy, zatrzymywane w potyczkach pod Dobrem i pod Wawrem (17 i 19 II 1831 roku). Wreszcie, 24-25 II 1831 roku odbyła się decydująca bitwa tej fazy konfliktu - pod Olszynką Grochowską. w starciu tym ranny został gen. J. Chłopicki, ale Rosjanie zatrzymani zostali w marszu na Warszawę. Wodzem naczelnym został na krótko Michał Radziwiłł, a następnie gen. Jan Zygmunt Skrzynecki. Nie była to dobra kandydatura. J. Skrzynecki charakteryzował się kunktatorstwem, zwlekał z uderzeniem na oddziały I. Dybicza. W efekcie nie wykorzystane zostało zwycięstwo gen. Ignacego Prądzyńskiego pod Iganiami (10 IV 1831 roku). Zła polityka J. Skrzyneckiego doprowadziła do klęski w bitwie pod Ostrołęką 26 V 1831 roku. Od tego czasu inicjatywę w walce przejęli Rosjanie. Od 6 IX 1831 roku armia rosyjska rozpoczęła oblężenie Warszawy. Prowadził je feldmarszałek I. Paskiewicz, który zastąpił zmarłego w tym czasie I. Dybicza. Mimo bohaterskiej obrony Woli przez legendarnego gen. Józefa Sowińskiego linia obrony została przełamana, Warszawa skapitulowała 8 IX 1831 roku Ostatnim naczełnym wodzem powstania był Maciej Rybiński. Po kapitulacji w październiku twierdzy Modlin i Zamość oraz przekroczeniu granicy z Prusami i z Austrią przez wojska polskie, powstanie zakończyło się. Trwało ono 325 dni.