marcin1.doc

(238 KB) Pobierz
„Traditio hebraica” –

Opracowywane na podstawie niezliczonych stron biblijnych w necie

(myślę, że nie świadczy to o ubóstwie i bylejakości, bo jest tam tyle na ten temat, że naprawdę trzeba się namęczyć, żeby wybrać to co najważniejsze).

Niektóre fragmenty wspomagane lub przepisane z dobrych opracowań wcześniejszych roczników (np. gatunki i dramat biblijny).

Wszystko przepatrzone, uporządkowane (wygląda groźnie, trzeba się wgryźć…) i już i tak skrócone. Ale oczywiście można (a nawet trzeba…) bardziej.

„Traditio hebraica” –

1. Biblia (dzieje, podział, gatunki literackie).

2. Przekłady Biblii - Wulgata, przekłady polskie.

3. Oddziaływanie wzorców i tematów biblijnych w literaturze polskiej i powszechnej.

4. Humanistyczny dramat biblijny.

5. Psałterz – tłumaczenia i parafrazy.

ad. 1 Biblia (dzieje, podział, gatunki literackie)

Biblia (βιβλίον, biblion – mała księga, l.m. βιβλία, biblia – małe księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga.

Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje część kanonu Starego Testamentu. Muzułmanie uważają, iż część Biblii (np. Księgi Mojżeszowe, Psalmy) powstała w wyniku boskiego objawienia, ale jej treść została zafałszowana.

KANON UWAGA!! podaję podział tylko hebrajski i katolicki! (bez protestanckiego, prawosławnego, mormońskiego ;))

Na przestrzeni dziejów kanon ksiąg wchodzących w skład Biblii zmieniał się w obrębie każdej z wielkich religii monoteistycznych. Dotyczy to w szczególności chrześcijaństwa, w którego łonie bardzo długo trwały dysputy na temat kanonu, zarówno Starego, jak i Nowego Testamentu. Stary Testament

Księgi te powstawały w okresie od XII do II wieku p.n.e.

Księgi prorockie – jak się sądzi – powstały w IX-VI wieku p.n.e.,

księgi deuterokanoniczne powstały prawdopodobnie w II wieku p.n.e.

Według opinii niektórych badaczy najstarsze są Psalmy 90 i prawdopodobnie 91, Księga Hioba i Księgi Mojżeszowe.

Treścią Starego Testamentu jest historia i dziedzictwo kulturowe narodu izraelskiego. Zostały one pierwotnie spisane w języku hebrajskim, aramejskim i greckim (koine).

Podział:

Na Stary Testament składa się, w zależności od uznawanego kanonu:

·         39 ksiąg – kanon hebrajski, uznawany przez żydów i wyznania protestanckie

·         46 ksiąg – kanon katolicki

Księgi starotestamentalne, które nie wchodzą w skład kanonu hebrajskiego (a więc uznawane są przez żydów za apokryfy), a zaliczają się do katolickiego, katolicy nazywają księgami deuterokanonicznymi (kanon aleksandryjski).

W judaizmie:

·          Pięcioksiąg Mojżeszowy (hebr. Tora, Prawo), najstarsza część Biblii, dla judaizmu najważniejsza; opisuje powstanie świata, losy Żydów od czasów Abrahama aż do powrotu z Egiptu do Palestyny, oraz – co dla żydów jest najważniejsze – podstawowe zasady judaizmu, od sposobu sprawowania kultu i obchodzenia świąt, po szczegółowe zasady odżywiania się i ubioru. Na pięcioksiąg składają się:

o        Rodzaju

o        Wyjścia

o        Kapłańska

o        Liczb

o        Powtórzonego Prawa

·         Prorocy (hebr. Newiim), w nich (w sensie, że w księgach, nie w prorokach ;)) zawarte są wszystkie kolejne proroctwa, czyli zgodnie z tradycją treści, które prorocy na zlecenie Boga przekazywali wiernym; często znajdują się tam również opisy dziejów poszczególnych proroków.

o        Jozuego

o        Sędziów

o        1 i 2 Samuela (2 księgi)

o        1 i 2 Królów (2 księgi)

o        Izajasza

o        Jeremiasza

o        Ezechiela

o        Dwunastu proroków (Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza)

·         Pisma (hebr. Ketuwim), 1. księgi poetyckie, będące zbiorami pieśni, przysłów, kazań i poematów, które uznano za święte; 2. księgi o charakterze historyczno-legendarnym opisujące dzieje osób, które były dla żydów ważne ze względów religijnych, ale nie zostały uznane za proroków.

o        Psalmów, Przysłów, Hioba ,Pieśń nad pieśniami, Rut ,Lamentacje Jeremiasza (Treny)

o        Księga Koheleta (Eklezjastesa, Kaznodziei)

o        Estery

o        Daniela

o        Ezdrasza

o        Nehemiasza

o        1 i 2 Kronik (2 księgi)

W chrześcijaństwie (te same księgi [+ deuterokanoniczne], ale inny podział):

·         Historyczne

o        Pięcioksiąg Mojżesza (Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa)

o        Inne księgi historyczne (Jozuego, Sędziów, Rut, Samuela (1 i 2), Królów (1 i 2), Ezdrasza i Nehemiasza (początkowo były jedną księgą), Tobiasza (deuterokanoniczna), Judyty (d.), Estery (dodatki d.), Machabejska (1 i 2) (d.))

·         Dydaktyczne (Hioba, Psalmy, Przysłów, Pieśń nad Pieśniami, Kaznodziei [Koheleta, Eklezjastesa], Mądrości (d.), Mądrości Syracha (Eklezjastyk) (d.))

·         Prorockie

o        Prorocy więksi (Izajasza, Jeremiasza, Lamentacje (zbiór Jeremiasza), Barucha (zbiór Jeremiasza) (d.), Ezechiela, Daniela (dodatki d.))

o        Prorocy mniejsi (Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza).

Nowy TestamentSpisany w języku greckim...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin