CHARAKTERYSTYKA IMPROWIZOWANYCH URZĄDZEŃ.pdf
(
1127 KB
)
Pobierz
Saska-Artykuł IED-artykul
ZESZYTY NAUKOWE WSOWL
Nr 1 (147) 2008 ISSN 1731-8157
Piotr SASKA
*
Franciszek KLIMENTOWSKI
Piotr KOWALCZYK
CHARAKTERYSTYKA IMPROWIZOWANYCH URZĄDZEŃ
WYBUCHOWYCH STOSOWANYCH W KONFLIKCIE IRACKIM
Wstęp
Charakterystyczną cechą konfliktów zbrojnych prowadzonych w ostatnich latach
jest dysproporcja technologiczna w uzbrojeniu i sprzęcie wojskowym, znajdującym się
na wyposaŜeniu walczących stron. Większość naukowców i publicystów, zajmujących
się problematyką wojen oraz wojska, taki typ prowadzenia działań zbrojnych określa
mianem konfliktu lub wojny asymetrycznej
1
. Obecnie najbardziej znanymi konfliktami
jest wojna w Iraku i w Afganistanie. Po jednej stronie mamy w nich miejscowe armie
i policje, wspierane przez zaawansowane technologicznie wojska państw NATO. Po
drugiej stronie lokalne milicje, partyzantów, terrorystów czy grupy bandyckie
2
, które
nie dysponują zaawansowanym technologicznie sprzętem. Pomimo tego nie jest to ła-
twy przeciwnik dla dobrze wyszkolonych i wyposaŜonych wojsk, gdyŜ nie pozwala się
sprowokować do klasycznych bitew, a jego taktyka działania opiera się na prowadzeniu
działań nieregularnych i partyzanckich
3
. W ich działaniu zasadniczym sposobem pro-
wadzenia walki jest organizowanie zasadzek, a jednym ze środków słuŜących do osią-
gnięcia tego celu są improwizowane urządzenia (ładunki) wybuchowe - IED
4
. Do-
świadczenia irackie pokazały i niestety wciąŜ pokazują, iŜ jest to broń, która zadaje
najwięcej strat wojskom koalicyjnym, jak równieŜ przypadkowej ludności cywilnej.
Improwizowane urządzenia wybuchowe uznawane są za broń partyzantów, bo-
jowników i terrorystów, którzy nie mogą poradzić sobie z przewagą techniczną współ-
*
kpt. mgr inŜ. Piotr SASKA, kpt. mgr inŜ. Franciszek KLIMENTOWSKI, kpt. mgr inŜ. Piotr
KOWALCZYK – WyŜsza Szkoła Oficerska Wojsk Lądowych
1
A. Bujak,
MoŜliwe zmiany w reagowaniu kryzysowym
, [w:] „Zeszyty Naukowe WSOWL” – 2/2005,
s. 87.
2
N. Bączyk,
Megaodporne
, [w:] „Polska Zbrojna” – 2/2008, s. 52.
3
TamŜe, s. 52.
4
IED (Improvised Explosive Devices) – Improwizowane urządzenie wybuchowe
Piotr SASKA, Franciszek KLIMENTOWSKI, Piotr KOWALCZYK
czesnych armii
5
. Organizacje terrorystyczne dzięki łatwemu dostępowi do materiałów
wybuchowych, przy stosunkowo niskich nakładach finansowych oraz braku zaplecza
naukowo-badawczego, potrafią zaprojektować i wykonać skuteczny środek walki, zdol-
ny do niszczenia siły Ŝywej i sprzętu wojskowego przeciwnika.
Budowa, rodzaje stosowanych improwizowanych urządzeń wybuchowych i sposo-
by ich inicjowania
Improwizowane urządzenia wybuchowe to urządzenia wykonane w sposób im-
prowizowany, zawierające niszczące, śmiertelne, szkodliwe środki pirotechniczne lub
zapalające środki chemiczne przeznaczone do niszczenia, unieszkodliwienia, nękania
lub odwracania uwagi. Mogą zawierać materiały wojskowe, ale zwykle skonstruowane
są z elementów pochodzących z innych źródeł
6
.
Ładunki IED mogą być uŜywane przez terrorystów w róŜny sposób. Ich wybuch
moŜe być zainicjowany drogą przewodowa, bezprzewodową (zdalnie sterowane), jak
równieŜ przy wykorzystaniu pułapek.
Najczęściej urządzenia IED zbudowane są z następujących elementów:
-
urządzenie pobudzające (przełącznik);
-
materiał wybuchowy;
-
środek inicjujący wybuch;
-
źródło zasilania;
-
kadłub (opakowanie);
element zwiększający skuteczność IED (opcjonalnie)
7
.
Urządzenie pobudzające
– jest to zasadniczy element składowy improwizowa-
nego urządzenia wybuchowego, który słuŜy do jego aktywowania, przerwania lub
zmiany czasu ataku. Ze względu na sposób inicjowania wybuchu IED moŜemy podzie-
lić na następujące kategorie:
·
-
urządzenia detonowane na komendę (Command Operated);
·
urządzenia czasowe (Timed);
urządzenia – pułapki (Victim Operated).
Podział urządzeń IED ze względu na sposób inicjowania wybuchu przedstawia
rys. 1.
5
10 najbardziej śmiercionośnych broni świata
, [online].
[dostęp:28.02.2008]. Dostępny w Internecie:
http://facet.wp.pl/kat,69514,wid,9545325,wiadomosc.html?ticaid=153c6
6
Słownik terminów i definicji wojsk inŜynieryjnych NATO – AAP – 6
7
42
·
F. Klimentowski,
Niekonwencjonalne konstrukcje min pułapek oraz sposoby ich wykorzystania w
Iraku
, Wrocław 2007, s. 7.
CHARAKTERYSTYKA IMPROWIZOWANYCH URZĄDZEŃ WYBUCHOWYCH…
PRZYKŁADY
Urządzenia
przewodowe
(CWIED
)
Urządzenia
aktywowane
alarmem samochodowym
Urządzenia
aktywowane
pagerem
Urządzenia
aktywowane
dzwonkiem drzwiowym
Urządzenia detonowane
na komendę
(Command Operated)
Urządzenia
bezprzewodowe
sterowane drogą radiową
(RCIED)
Urządzenia
aktywowane
telefonami komórkowymi
Urządzenia
aktywowane
zdalnie sterowaną zabawką
Urządzenia
aktywowane
przenośnym odbiornikiem
radiowym
Urządzenia mechaniczne
(wyciągnięcie zawleczki
Urządzenia
aktywowane
odbiornikiem radiowym
Urządzenia
aktywowane
nadajnikiem radiowym
Urządzenia
aktywowane
samodzielnie zbudowanym
obwodem elektrycznym
Urządzenia aktywowane elektronicz-
nymi przełącznikami
czasowymi
PRZYKŁADY
Sposób
inicjowa-
nia IED
Urządzenia czasowe
(Timed)
Urządzenia
aktywowane mechanicz-
nymi przełącznikami czasowymi
Urządzenia
aktywowane
zegarkami (budzikami)
Urządzenia
aktywowane przełącznikami
czasowymi wymontowywanymi ze
sprzętu AGD
Urządzenia aktywowane chemiczny-
mi przełącznikami
czasowymi
PRZYKŁADY
Pasywna podczerwień
Napięcie odciągu
Nacisk
Urządzenia -pułapki
(Victim Operated)
Aktywna podczerwień
Zwolnienie odciągu
Zwolnienie urządzenia zabezpie-
czającego poprzez nacisk
Poruszenie ładunku
Strumień światła
Zakłócenie
pola magnetycznego
Ry s. 1. Podział urządzeń IED ze względu na sposób ich detonacji
Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Weapons Technical Intelligence (WTI). Improvised Explosive Device (IED) – Lexicon, USA
43
Piotr SASKA, Franciszek KLIMENTOWSKI, Piotr KOWALCZYK
Urządzenia detonowane na komendę
(Command operated)
– jest to typ improwizowa-
nych urządzeń wybuchowych, które detonuje się na określone polecenie lub sygnał.
W tego typu urządzeniach wykorzystuje się przewodowe i bezprzewodowe (sterowane
drogą radiową) sposoby aktywowania ładunków. Ze względu na sposób detonacji wy-
odrębnia się następujące typy IED:
·
Urządzenia przewodowe
(Command Wire - CWIED) - są to improwizowane urzą-
dzenia wybuchowe, detonowane drogą przewodową. Do tego celu wykorzysty-
wany jest elektryczny, ogniowy oraz mieszany sposób inicjowania wybuchu
(rys. 2).
PRZEPUST
PUNKT KIEROWANIA
WYBUCHEM IED
150m
D
R
O
G
A
Ok. 250 – 400m
Rys. 2. Urządzenie przewodowe CWIED. Do jego budowy wykorzystano pociski artyleryjskie
(4 x 155 mm), które połączono lontem detonującym, końcówki lontu uzbrojono w spłonki
Źródło: B. Bębenek, Ocena zagroŜenia minowego (prezentacja)
·
Urządzenia sterowane drogą radiową (Radio Controlled - RCIED) -
są to impro-
wizowane urządzenia wybuchowe,
sterowane drogą radiową. Fale radiowe wyko-
rzystywane są do aktywowania urządzenia pobudzającego, którego zadaniem jest
zamknięcie obwodu elektrycznego. Do urządzenia sterującego podłączony jest
odbiornik radiowy, źródło zasilania i zapalnik elektryczny. W wyniku aktywowa-
nia urządzenia następuje przekazanie impulsu elektrycznego do zapalnika, który
inicjuje wybuch IED. Do zapalnika elektrycznego moŜe być równieŜ podłączona
sieć ogniowa z lontu detonującego. Urządzenia wykorzystywane przez terrory-
stów do aktywowania IED to: alarmy samochodowe, telefony komórkowe, page-
ry, zdalnie sterowane zabawki, przenośne odbiorniki radiowe itp.
8
(rys. 3).
Weapons Technical Intelligence (WTI). Improvised Explosive Device (IED) – Lexicon,
Department of
Defence USA, 06 June 07, s. 19.
44
D
R
O
G
A
8
CHARAKTERYSTYKA IMPROWIZOWANYCH URZĄDZEŃ WYBUCHOWYCH…
ODBIORNIK Z ANTENĄ
+ URZĄDZENIE
STERUJĄCE + ŹRÓDŁO
ZASILANIA
ZAPALNIK ELEKTRYCZNY
Rys. 3. Przykład urządzenia sterowanego drogą radiową
Źródło: F. Klimentowski,
Niekonwencjonalne konstrukcje min pułapek oraz sposoby ich wyko-
rzystania w Iraku s. 34.
Urządzenia mechaniczne (Mechanical/Pull IED) - są to improwizowane urządze-
nia wybuchowe, detonowane za pomocą mechanicznych urządzeń pobudzających.
Wybuch ładunku następuje wskutek wyciągnięcia zawleczki zabezpieczającej.
Urządzenia czasowe
(Timed)
– jest to typ improwizowanych urządzeń wybu-
chowych, w których wykorzystuje się róŜnego rodzaju przełączniki czasowe o działaniu
mechanicznym, elektronicznym i chemicznym. Przełączniki umoŜliwiają detonację IED
w określonym miejscu i czasie. Zapewniają równieŜ moŜliwość bezpiecznego odejścia
osobom przygotowującym atak z miejsca, w którym są ustawiane, gdyŜ urządzenie po-
budzające dopiero po zaprogramowanym czasie zamyka obwód elektryczny, do którego
podłączone są podzespoły sterujące, odpowiedzialne za detonację improwizowanego
ładunku wybuchowego
9
. Urządzenia IED z tego typu przełącznikami często stosowane
są podczas ataków na obiekty infrastruktury komunikacyjnej. Ze względu na rodzaj
uŜywanych urządzeń pobudzających (przełączników) moŜemy wyodrębnić następujące
IED:
·
Urządzenia aktywowane elektronicznymi przełącznikami czasowymi - są to im-
prowizowane urządzenia wybuchowe, detonowane za pomocą róŜnego rodzaju
przełączników, stoperów i zegarków elektronicznych (rys. 4).
9
TamŜe, s. 20.
45
·
Plik z chomika:
adam1121-1990
Inne pliki z tego folderu:
świeca dymna(1).flv
(9765 KB)
Pirotechnika a.rar
(1613 KB)
Podstawy_pirotechniki A.Szydłowski(1).rar
(53112 KB)
Jak zrobić czarny proch - profesjonalna pirotechnika.flv
(31549 KB)
Światowe tendencje w konstrukcji zapalników do min lądowych.pdf
(294 KB)
Inne foldery tego chomika:
!Blitz
## PORNO HD ##
(6) Szybcy i wściekli 6 - lektor 100% działa
[Szybcy i wściekli 6]
►►►Filmy FULL HD - NOWOŚCI !!!
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin