ZEN.pdf

ZEN A OSTRE KOŁO _ KOMENTARZ

W Matrix była scena walki w programie treningowym. Tam Neo

usłyszał co Ļ w stylu: nie my Ļ l, wtedy wygrasz. Wiemy Ň e słowo „my Ļ le ę ” jest

wieloznaczne. I rozumiemy Ň e Morfeusz nie chciał by Neo od kopa stał si ħ

bezmy Ļ lnym ę wokiem. Co miał wi ħ c na my Ļ li? 1

O zwi Ģ zku ostrego koła z zen zacz ħ to mówi ę szerzej zapewne od czasu

ukazania si ħ w Nonduality Salon Magazine tekstu „No brakes – or zen on wheels” 2 .

Od wtedy ka Ň dy kto wpisywał w g.... zapytanie -ostre koło- trafiał do tego artykułu

poprzez niezrównany tekst „Ostre koło a sprawa polska” który czytał chyba ka Ň dy.

St Ģ d sił Ģ rzeczy ka Ň demu si ħ obiło o uszy hasło „zen a ostre koło” i zapewne zostało w

głowie bo „zen” to słowo które na Europejczyku robi wra Ň enie 3 . Intuicyjnie wiemy co

ł Ģ czy ostre koło z zen, cho ę jednak nie do ko ı ca. Ostatnio pojawiły si ħ w Ļ ród

ostrokołowców wypowiedzi mówi Ģ ce Ň e „w Krakowie wszystko jest zen” oraz

pytaj Ģ ce „i gdzie tu ten zen?” 4 . Ostatnie padło w rozmowie o tym co dzieje si ħ z

ostrym na gruncie powiedzmy kulturowo społeczno ekonomicznym. Gdybym miał

ochot ħ na wzniosło Ļę i patos napisałbym : oto głos współczesnego człowieka

wołaj Ģ cego o Boga w niesko ı czonej Galerii Handlowej.

Wiem, Ň e nie o to zapewne chodziło pytaj Ģ cemu ale jest w tej sytuacji co Ļ

dwuznacznego. Wszyscy sobie rozmawiamy o tym jak ostre staje si ħ towarem w

supermarkecie współczesnego Zachodu, modnym gad Ň etem, mamy ró Ň ne zdania i

nagle pytanie o zen pada.

Wydaje mi si ħ Ň e zen jest mało znane, cz ħ sto opacznie pojmowane i obrosłe

fałszywymi opiniami. Dlatego teraz musi nast Ģ pi ę błyskawiczna indoktrynacja w

temacie (ustawi ę si ħ w szeregu i otworzy ę głowy na znak). Nie b ħ d ħ tłumaczył co to

jest ostre koło, je Ļ li czytasz nas lajkoniku – zapraszam do „Ostre koło a sprawa

polska” na www. Potem przejd ħ do tego co zen a fixed maj Ģ do siebie, i dzi ħ ki cało Ļ ci

mam nadziej ħ nast Ģ pi pełne zrozumienie i za Ļ niemy dzi Ļ wszyscy spokojni.

Z N A Q

1 Zauwa Ň yłem dwuznaczno Ļę - „od kopa” rozumie ę tu nale Ň y jako „tu i teraz, od razu, natychmiast” – bo nie

mam, pewno Ļ ci na ile jest to rozpowszechnione poza Bojem:)

grono.net

Nonduality.com wrzesie ı 2000

3 www.creative.com

Zen w skrócie : ņ yjemy w iluzji. To co uwa Ň amy za Ja jest złudzeniem,

które powoduje cierpienie, poniewa Ň przywi Ģ zujemy si ħ do niego. Nale Ň y si ħ

przebudzi ę . Koniec.

Jak komu Ļ za mało niech doczyta. Skrót jest ogromny, Ļ mia ę mi si ħ chce gdy go

czytam ale có Ň . Proponuj ħ jeszcze dwa koany czyli zen w praktyce (rozmy Ļ lanie nad

koanami to jedna z metod pracy nad umysłem)

Poznawa ę Ļ cie Ň k ħ to poznawa ę swoje ja.

Poznawa ę swoje ja to zapomnie ę o swoim ja

Zapomnie ę o swoim ja to zosta ę o Ļ wieconym przez 10,000

rzeczy.

Tak, to był Dogen z XIII wieku. A teraz drugi, który bez znajomo Ļ ci pierwszego jest

nieczytelny. A fajny jest.

Bezgraniczny wiatr i ksi ħŇ yc – oko oka,

Niewyczerpane niebo i ziemia – Ļ wiatło poza Ļ wiatłem,

Ciemna wierzba, jasny kwiat – dziesi ħę tysi ħ cy domów

Zapukaj do których Ļ drzwi – nikt nie odpowie

Niesamowicie wa Ň ne w zen jest to, Ň e jest to droga praktyki. Mówienie o zen w

Ň adnym przypadku nie jest zen, ba nawet my Ļ lenie o zen nie jest zen. Zen to praktyka.

Usi Ģ d Ņ , odpu Ļę my Ļ li – to jest zen.

Teraz krótkie odtruwanie głów z ewentualnych stereotypów ł Ģ cz Ģ cych zen z

koralikami i sektami. Ka Ň da religia kojarzy nam si ħ z warstw Ģ materialn Ģ . Ona nie jest

istotna w Ň aden sposób, a ju Ň na pewno w przypadku zen. Mo Ň na chodzi ę przebranym

za Ň ab ħ i by ę mnichem zen. A je Ļ li chodzi o sekciarstwo – zen wyrasta z tradycji

starszej ni Ň chrze Ļ cija ı stwo. Chrze Ļ cija ı stwo jest bardzo zreszt Ģ podobne do zen.

Albo i na odwrót. Do tego stopnie Ň e s Ģ klasztory w Polsce (chyba Karmelici, ale nie

jestem pewien) gdzie mnisi maj Ģ codzienn Ģ medytacj ħ wpisan Ģ w reguł ħ . Okazuje si ħ

zreszt Ģ Ň e chrze Ļ cijanie maj Ģ swoje własne tradycje medytacyjne (kontemplacyjne)

które teraz s Ģ odnawiane a papie Ň wr ħ cz pisał o takiej potrzebie. 5 Społeczno Ļę

jezuitów z tego co wiem jest zaanga Ň owana w cał Ģ t Ģ ide ħ . W ka Ň dym wi ħ kszym

mie Ļ cie s Ģ o Ļ rodki Medytacji Chrze Ļ cija ı skiej 6 . Zen wi ħ c jak wida ę jest bli Ň sze

tutejszej duchowo Ļ ci ni Ň zazwyczaj si ħ s Ģ dzi 7 i dlatego zawsze warto bli Ň ej mu si ħ

przyjrze ę . Tym bardziej, Ň e wielu osobom pozwala na nowo odkry ę własn Ģ tradycj ħ

duchow Ģ – a komu to si ħ przydarzy – uwierzcie mi Ň e nie tłucze w Ļ ciekły głow Ģ o

Ļ cian ħ z tego powodu:)

Polecam min. Praktyka medytacji chrze Ļ cija ı skiej wyd. Homini Kraków 2004

6 www.wccm.pl

Polecam Ļ w. Jana od Krzy Ň a, szczególnie Drog ħ na gór ħ Karmel. Naprawd ħ niespodziewacie si ħ ;)

Teraz koan i powiemy co ostre koło ma wspólnego z powy Ň szym

Trzask pioruna z bł ħ kitnego nieba;

Wszystkie istoty na ziemi otwieraj Ģ oczy;

Wszystko pod niebem kłania si ħ razem;

Góra Sumeru podskakuje i ta ı czy 8

. Postanowiłem wyró Ň ni ę trzy obszary na których mo Ň na w ró Ň ny sposób

poł Ģ czy ę fixed z zen. Pierwszy b ħ dzie najbardziej symboliczny, drugi praktyczny lecz

mało istotne - powiem o nim jedynie dla porz Ģ dku. Ostatni natomiast zawiera ę b ħ dzie

sedno tego co nas interesuje.

Warstwa zewn ħ trzna to estetyka. Rower torowy jest w naturalny sposób

predystynowany do bycia najwy Ň szym wyrazem estetyki zen po Ļ ród rowerów. Pod

warunkiem Ň e nie uspstrzy si ħ go ponad miar ħ oczywi Ļ cie. Sam w sobie stanowi

spełnienie postulatów estetyki minimalizmu i o tym ka Ň dy wie wi ħ c nic nowego nie

napisz ħ . Sztuka była wysoko ceniona w kr ħ gach zen, co wi ĢŇ e si ħ z jej potencjałem

wyra Ň ania niewyra Ň alnego. Pomy Ļ l ilu rzeczy nie jeste Ļ w stanie zakomunikowa ę

nawet sobie. ĺ wiadectwa mistyków b Ģ d Ň osób maj Ģ cych kontakt z LSD jasno

pokazuj Ģ Ň e j ħ zyk to tylko Ļ lizganie si ħ po słowach. Słowa jako symbole s Ģ zbyt mało

pojemne, cho ę ich czytelno Ļę jest wielk Ģ zalet Ģ w codziennej komunikacji typu “chodz

tu przynie Ļ czosnek”. Jednak gdyby Ļ przypadkiem do Ļ wiadczył o Ļ wiecenia, zapewne

słowa okazałyby si ħ nieprzydatne w przekazaniu tego faktu znajomym. Tu zaczyna si ħ

rola sztuki w zen. Ostre oczywi Ļ cie nie komunikuje o Ļ wiecenia, jedynie spełnia

postulat minimalizmu i dlatego jest to ta warstwa jedynie zewnetrzna, powierzchowna,

najprostsza.

Dalej mo Ň na mówi ę o prostocie mechanizmu którym posługuje si ħ

ostrokołowiec. Raptem kierownica i korby. Tu kierowanie, tu opanowanie wirujacych

pedałów. Kontrast w stosunku do full`a z manetk Ģ do blokowania skoku (jak wisienka

na torcie rozd ħ tej przesady) jest mia Ň dz Ģ cy. Uproszczenie, prostota – ł Ģ czymy to

intuicyjnie z zen – niech wi ħ c prostota mechanizmu stanowi warstw ħ drug Ģ .

Warstwa trzecia jest t Ģ najwa Ň niejsz Ģ , t Ģ która stanowi o istocie. To tu moim

zdaniem najmocniej elementy praktyki zen ł Ģ cz Ģ si ħ z jazd Ģ na ostrym kole. To co

pisz ħ odnosz ħ jedynie do roweru torowego, czy te Ň jak kto woli : ostrego koła bez

hamulca. Hamulec zdecydownie przekre Ļ la warstw ħ trzeci Ģ . Sklada si ħ ona z kilku

Mistrz zen Mu-Mon (1183-1260), Bezbramna Brama

elementów, tzn odnosi si ħ do trzech faktów zwi Ģ zanych z zen. Przedstawi ħ je teraz, by

potem poł Ģ czy ę w jedno i ujrze ę w cało Ļ ci.

Słowo zen pochodzi od chi ı skiego słowa chan oznaczaj Ģ cego medytacj ħ .

Buddyzm powstał w Indiach, sk Ģ d trafił do Chin. Tam rozpocz ħ to tłumaczenie go na

chi ı skie poj ħ cia, zacz ħ ły formowa ę si ħ chinskie szkoły. Jedna z nich to wła Ļ nie Szkoła

Chan 9 zwi Ģ zana. ze słynnym klasztorem Młody Las znanym szerzej jako Xiao Lin . W

Chinach nast Ģ pił maria Ň buddyzmu z tradycyjn Ģ my Ļ l Ģ chinsk Ģ , przede wszystkim

taoizmem. Tym co istotne dla nas, jest taoistyczna koncepcja wuwei czyli słynnego

działania przez niedziałanie 10 . Jest to metoda post ħ powania która wykorzystywana

jest np. przez ludzi chodz Ģ cych po w Ģ skich półkach w górach lub praktykujacych

aikido. Ka Ň demu zda Ň a robi ę si ħ rzeczy bezwiednie, i co zaskakuj Ģ ce okazuje si ħ Ň e

my Ļ lenie o czynno Ļ ci nie jest konieczne do tego by wykona ę j Ģ perfekcyjnie, a czasem

wr ħ cz my Ļ lenie jest przeszkod Ģ do tego. W taoizmie było to zwi Ģ zane silnie ze Ļ cie Ň k Ģ

ę wiczenia ciała jako jednym ze sposobów osi Ģ gania m Ģ dro Ļ ci i opanowania. Słynnym

m ħ drcem tao był łapacz Ļ wierszczy (spełniały one rol ħ kanarków w chi ı skich

domach). Posługiwał si ħ przy tym lask Ģ , a ę wiczył biegło Ļę balansuj Ģ c na ko ı cu

wspomnianej kilkoma piłkami jedna na drugiej. Oczywi Ļ cie niemy Ļ l Ģ c o tym. Idea

działania wuwei została przedstawiona tak Ň e w przykładzie z sal Ģ balowej na której

ta ı czony jest walc. Wyobrazmy sobie, Ň e chcemy przejsc przez sal ħ do wyjscia

znajduj Ģ cego si ħ po drugiej stronie. Wystarczy wejs ę w ta ı cz Ģ cych, a oni ponios Ģ nas

wokół sali jak rzeka. Wszystko to odb ħ dzie si ħ bez naszego zanga Ň owania, cho ę

zrobimy to. To jest wła Ļ nie wuwei. Wymaga to “zharmonizowania” si ħ z biegiem

rzeczywisto Ļ ci wokół nas (tu przykład aikido). Widoczne wpływy tej koncepcji znajd Ģ

si ħ potem w my Ļ leniu zen. To jak działa wuwei tłumaczone jest w sposób który

zainteresowany sam odnajdzie.

II.

Tym co si ħ ę wiczy siedz Ģ c przed Ļ cian Ģ i wpatruj Ģ c si ħ w ni Ģ godzinami

utrzymuj Ģ c przy tym stan pustego umysłu (praktyka zazen) jest uwa Ň no Ļę , bycie tu i

teraz całym sob Ģ . Dokładnie w tym miejscu i dokładnie teraz cytat:

Uwa Ň no Ļę pomaga nam utrzyma ę skupienie i by ę swiadomym tego, co

robimy. Zazwyczaj jeste Ļ my wi ħ zniami społecze ı stwa. Rozmieniamy na drobne

swoj Ģ energi ħ . Nasz umysł i ciało nie s Ģ ze sob Ģ w harmonii. Pocz Ģ tek bycia

Ļ wiadomym tego, co robimy, mówimy i my Ļ limy, to pocz Ģ tek stawiania oporu

9 zach ħ cam do poznania historii buddyzmu w Pa ı stwie ĺ rodka. Polecam podr ħ cznik Filozofia Wschodu zło Ň ony

z podr ħ cznika i zbioru tekstów, wydawnictwo UJ.

10 Działanie rozumiane było jako czynno Ļę + intencja. St Ģ d nie-działanie znaczyłoby tu czynno Ļę bez intencji,

bez my Ļ lenia o niej (czynno Ļ ci).

inwazji otoczenia i bł ħ dnego postrzegania. Kiedy zapali si ħ lampa uwa Ň no Ļę i

zaczyna ja Ļ nie ę te Ň cała nasza istota. Wraca pewno Ļę siebie, nie przytłacza nas

ju Ň mrok ułudy i w pełni rozwija si ħ nasza koncetracja. Myjemy r ħ ce, ubieramy

si ħ , wykonujmey, jak do tej pory, czynno Ļ ci dnia codziennego, ale teraz jeste Ļ my

Ļ wiadomi naszych działa ı , słów i my Ļ li. 11

III.

Gdy mamy ju Ň uwa Ň no Ļę , wuwei pozostaje jeszcze trzeci element - gor Ģ ce

zaanga Ň owanie w praktyk ħ . Jest taka opowie Ļę , niestety nie mog ħ znale Ļę oryginału

wi ħ c przytocz ħ z pamieci :

Był sobie mnich X który przyszedł do mistrza Y. Y mówi : si Ģ dz w zazen i siedz

rok. X po roku mówi : nic si ħ osi Ģ gn Ģ łem. Y na to : usi Ģ dz na 5 lat. Po 5 latach dalej

nic. Wi ħ c Y : si Ģ d Ň na 10 lat. Dalej nic. Wiec mówi Y do X :si Ģ dz na 3 dni. Je Ļ li nie

osi Ģ gniesz o Ļ wiecenia, zabij si ħ bo nic nie jestes wart. X usiadł i osi Ģ gn Ģ ł oswiecenie

drugiego dnia.

To pokazuje rol ħ gor Ģ cego zaanga Ň owania w praktyk ħ .

Final

Teraz wró ę my ponownie do ostrego koła. My Ļ l ħ Ň e ju Ň zaczyna układa ę si ħ wam

cało Ļę trzeciej warstwy. Mkn Ģ c przez miasto jeste Ļ my na wielkiej sali balowej gdzie

ta ı cz Ģ cy zachowuj Ģ si ħ chaotycznie. Piesi, samochody, latarnie , psy i dzieci – i fixed

bez hamulca który po prostu przeje Ň dza miedzy nimi. Uwaga jad Ģ cego musi ogarniac

wszystko, zarazem nie skupiaj Ģ c si ħ na pojedynczych elementach. Trzeba by ę cały

czas czujnym i gotowym (i pełnym ufno Ļ ci?) , bo brak hamulca po prostu zmusza do

tego. Wyostrzony słuch i wzrok. To jest wła Ļ nie aspekt gor Ģ cego zaanga Ň owania si ħ w

praktyk ħ . Musisz by ę uwa Ň ny – bo inaczej si ħ rozbijesz. I to uwa Ň ny w ten

specyficzny sposób – widzie ę wszystko, i zarazem nic. Jecha ę intuicyjnie, nie

rozumowa ę logicznie tylko po prostu reagowac. Ulica jest jak sala balowa na której

uskutecznia si ħ wuwei bo tak jest najwygodniej – nawet nie my Ļ lac o tym. I tu tkwi

najbli Ň szy zwi Ģ zek z zen. Ostre wyrabia pewn Ģ specyficzn Ģ aktywno Ļę umysłu, o

której nie mo Ň e by ę mowy na zwykłym rowerze. Fixed “przykleja” Ļ wiadomo Ļę do

otoczenia w skali 1:1, przynajmniej w moim odczuciu. Fenomenalnie ł Ģ czy uwa Ň no Ļę ,

działanie-niedziałanie oraz gor Ģ ce zaanga Ň owanie w ow Ģ uwa Ň no Ļę (instynkt

samozachowawczy ma tu podejrzewam te Ň swoj Ģ rol ħ ).

Thich Nhat Hanh , Zen Keys

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: