· ze względu na funkcje wyróżniamy:
- mRNAtzw. matrycowy RNA (informacyjny), który powstaje na matrycy jądrowego DNA w procesie transkrypcji, i w ten sposób informacja genetyczna z DNA w jądrze jest przenoszona w postaci sekwencji nukleotydów w RNA do cytoplazmy, gdzie bierze udział w biosyntezie białek,
- rRNA tzw. rybosomowy; buduje rybosomy,
- tRNA tzw. transportujący; transportuje aminokwasy niezbędne do syntezy cząstek białka w procesie translacji.
W encyklopedii "Biologia Komórki" w rozdziale "Związki chemiczne komórki" zanalizuj: przestrzenny model oraz dwuwymiarową strukturę cząsteczki tRNA. Dla zainteresowanych:"Droga informacji genetycznej w komórce".
· drugiego łańcucha polinukleotydowego,
· średnica helisy wynosi 2 nm a na jeden pełny skręt spirali przypada 10 par nukleotydów leżących w stałej odległości 0.34 nm,
· zasady azotowe łączą sie komplementarnie tzn. adenina (A) z tyminą (T), cytozyna (C) z guaniną (G),
· pomiędzy zasadami tworzą sie słabe wiązania wodorowe (tzw. mostki wodorowe) A=T, C=G,
· cząsteczka DNA jest także stabilizowana wiązaniami fosfodiestrowymi - łączącymi poprzez grupę fosforanową nukleotydy jednej nici,
· zasady azotowe, zwrócone do wnętrza struktury DNA, są przyłączone wiązaniem N-glikozydowym do dezoksyrybozy,
· kolejność występowania zasad warunkuje tzw. sekwencję nukleotydów w łańcuchu DNA i jest ona różna,
· fragment DNA zawierający zakodowaną informację o budowie jednego polipeptydu nosi nazwę genu,
· cząsteczka DNA ulega replikacji czyli samopowieleniu. Pod wpływem enzymu, polimerazy DNA, rozerwane zostają wiązania wodorowe łączące dwa łańcuchy. Powstałe w ten sposób wolne łańcuchy dobudowywują komplementarnie brakujące nukleotydy łańcucha dopełniającego. W wyniku tego procesu powstają dwie cząsteczki DNA. Proces ten zachodzi w czasie interfazy, w jądrze komórkowym.
· do najważniejszych funkcji DNA należą: przekazywanie cech dziedzicznych z pokolenia na pokolenie, synteza białek (strukturalnych, enzymatycznych itp.), kierowanie podziałem komórek i ich metabolizmem. RNA
· RNA zbudowany jest z tak zwanych rybonukleotydów, różniących się swym składem od dezoksyrybonukleotydów jedynie obecnością rybozy (brak dezoksyrybozy) oraz U (uracylu) zamiast T (tyminy),
· RNA ma strukturę jednoniciową, z wyjątkiem tRNA, który zawiera krótkie fragmenty mające postać podwójnego heliksu,
· RNA pełni swoistą funkcję pierwotnego materiału genetycznego, który jest magazynem informacji, u wirusów (tzw. retrowirusów np. HIV, wirusów roślinnych, wirusów wścieklizny, grypy itp.)
kaaasiulek