pytania:
Mimo zasadniczych podobieństw w różnych krajach stosunki feudalne miały też swoją specyfikę. Typowy stosunek lenny, personalno-realny powstały z połączenia wasalstwa z beneficjum, występował w Średniowieczu głównie na zachodzie Europy. W X wieku Niemcy były krajem rolniczym. Od XII wieku ożywienie gospodarcze. Gospodarka wymienna, towarowo-pieniężna, powstanie miast, rozwój handlu i przemysłu cechowego. Rozwój systemu lennego na terenie Niemiec sięga jeszcze czasów państwa frankońskiego. Nawiązywał on do tradycji rzymskich latyfundiów. Największym właścicielem lennym był król. Dla zapewnienia sobie poparcia królowie zaczęli rozdawać ziemie możnym duchownym i świeckim. Skutkowało to ogromnym rozwinięciem się własności kościelnych i świeckich. Właściciele ziemscy mogli powiększać swoje dobra poprzez nadania królewskie, prekaria (dobrowolne oddawanie się wolnych chłopów pod opiekę wielkich właścicieli). Ustrój lenny dotyczy powiązań między feudałami i monarchą. Wasale mogli dzierżyć bezpośrednio od króla – suwerena lub innych seniorów. Ustrój lenny wywodzi się z wasalstwa i beneficjum. Stosunek wasalny był stosunkiem osobistym. Wolni oddawali się pod opiekę króla lub możnych w zamian za dożywotnią wierną służbę wojskową i porady. Akt ten nosił nazwę komendacji. Zjawisko to wynikało głównie z braku poczucia bezpieczeństwa. Wasalstwo rozpowszechniło się do tego stopnia że królewski kapitularz z Mersen z 847 nakazał wszystkim wolnym oddać się pod opiekę seniora a seniorom pod opiekę króla. Stosunek wasalny z biegiem czasu przekształcił się w stosunek dziedziczny. Struktura ta uzyskała trwałość przez powiązanie jej z systemem beneficjalnym. Beneficjum tworzyło stosunek rzeczowy między feudałami. W dobie merowińskiej było nadaniem ziem w pełną i dziedziczną własność. W dobie karolińskiej natomiast było to nadanie dożywotnie i tylko na użytkowanie. Było darem i nie nakładało na beneficjenta żadnych obowiązków. Około IX w. utrwaliła się zasada przenoszenie beneficjum z ojca na syna i stało się ono dziedziczne. Połączenie się instytucji beneficjum i wasalstwa dało początek instytucji lenna. W Niemczech na czoło hierarchii społecznej wysunęło się tytułem lenna rycerstwo. Przekształciło się w stan dziedziczny i wyodrębniony od reszty społ. Od X wieku zaczęły się wyodrębniać kategorie wyższej szlachty książęta szczepowi zwane później od upadku Henryka Lwa w 1180 r. książętami Rzeszy. Królowie niemieccy podlegali także przymusowi lennemu tzn. ze musieli każde opróżnione lenno oddać w ciągu roku innemu wasalowi. We Francji przeciwnie, król mógł wcielać do swojej domeny lenna jak np. w przypadku Jana bez ziemi. Monarchia wczesnofeudalna trwała w Niemczech od X do XIII wieku. Dzielila się na 2 okresy. W 1 król jako także cesarz rzymski miał duży autorytet i 2 po 1180 gdy Fryderyk II zaczął nadawać przywileje i tym samym ograniczył władzę królestwa i otworzył drogę ku rozdrobnieniu feudalnemu.
ograniczone konstytucjami sejmowymi z lat 1562 i 1576. Ustanowiły one, że król kaduki szlacheckie musiał nadać (najpóźniej na początku najbliższego sejmu) i to wyłącznie szlachcicom. Kadukami mieszczan z miast królewskich mógł nadal swobodnie dysponować. Kaduki chłopskie i mieszczan z miast prywatnych przypadały panu feudalnemu. Jednocześnie utrzymywały się ograniczenia testamentów dla chłopstwa i mieszczan. Kolejne ograniczenie prawa kaduka królewskiego nastąpiło w 1588 roku, gdy dziedziczenie wśród szlachty rozszerzono aż do ósmego stopnia pokrewieństwa. Sejm Czteroletni (1788-1792) wprowadził zasadę, że kaduki miały przypadać po połowie skarbowi państwa i obdarowanemu przez króla.
W związku z podbojami Napoleona książęta Rzeszy ponosiły ogromne straty materialne. Aby zmniejszyć straty książąt deputacja Sejmu Rzeszy z 1803 zniosła księstwa duchowne i wolne miasta przyznając je poszkodowanym. W związku z kolejnymi podbojami Napoleona w 1806r. książęta Rzeszy zawiązali pod protektoratem Napoleona Związek Reński poprzez wystąpienie formalne 16 państw z zachodnich i południowych Niemiec z Rzeszy Niemieckiej i przyjęcie przez nich protektoratu cesarza Francuzów Napoleona Bonapartego. Po klęsce w bitwie pod Austerlitz cesarz Franciszek II zrzekł się tytułu cesarza rzymskiego, pozostając przy tytule cesarza austriackiego (jako Franciszek I). Związek Reński był związkiem państw suwerennych. Miał charakter konfederacji. Akt związkowy z 1806 przewidywał powstanie Sejmu Związkowego we Frankfurcie. Napoleon zastrzegł sobie nad nim protektorat. Nie weszły w jego skład Austria i Prusy prowadząc dalsze wojny z Napoleonem. W czasie jego istnienia dokonały się W Niemczech przemiany: zredukowano ogólną liczbę państw niemieckich, zsekularyzowano księstwa duchowne, przeprowadzono mediatyzację terenów Rzeszy – drobniejsze terytoria weszły w skład większych państw niemieckich. Zniesiono wzorem Francji przywileje szlachty i duchownych oraz dano chłopom wolność. Wprowadzono wolność przemysłową. Przejmowano kodyfikację Napoleona jako prawo obowiązujące.
Po Kongresie Wiedeńskim nie utworzono jednolitego państwa niemieckiego. Akt Związkowy powoływał natomiast do życia Związek Niemiecki. Związek objął wszystkie terytoria dawnej Rzeszy łącznie z Austrią i Prusami. Miał on charakter konfederacji. Organem Związku stał się Sejm Związkowy. Sprawy bieżące załatwiano w tzw. Radzie Ściślejszej. Przewodniczył w obradach przedstawiciel Austrii. Próby przekształcenia w ściślejszą organizację państwową się nie powiodły gdyż kolidowały z interesami władców a także Austrii i Prus. Prusy kontrolowały północną część związku, Austria południową. Związek został powołany w celu zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego oraz zewnętrznego państw członkowskich. W razie wojny Związek wybierał dowódcę wspólnych sił zbrojnych. Jednak wspólna akcja zaczepna ze strony Związku nie była możliwa, a należące do niego państwa niemieckie miały zakaz jednoczenia się. Związek Niemiecki został rozwiązany po wojnie austriacko-pruskiej o Holsztyn, na mocy pokoju praskiego (1866 r.). Był to jeden z etapów jednoczenia Niemiec. Od 1866 r. wzrosła rola Prus, które po wygranej w 1871 r. wojnie z Francją zjednoczyły Niemcy. W 1866 roku został utworzony Związek Północnoniemiecki, składający się tym razem tylko z 21 państw. Na czele tych państw zawsze występowały Prusy.
Związek państw utworzony przez Prusy w 1866, po wojnie austriacko-pruskiej i rozwiązaniu Związku Niemieckiego. Na początku był to związek wojskowy później państwo federalne. Do Związku Północnoniemieckiego weszły 22 państwa niemieckie położone na północ od linii Menu oraz Wielkie Księstwo Poznańskie, jako część Prus. Do Związku nie weszła Austria, Bawaria, Wirtembergia, Badenia, Luksemburg, Liechtenstein i część Hesji. W 1867 roku Reichstag uchwalił nową konstytucję opracowaną przez Ottona Bismarcka (kanclerz Związku), była ona wstępem do zjednoczenia Niemiec pod przewodnictwem Prus. Przewodniczącym Związku Północno-Niemieckiego był król Prus. Kolegialnymi organami Związku były Sejm Rzeszy (Reichstag) i Rada Związku (Bundesrat). Sejm realizował kompetencje ustawodawcze i ratyfikował umowy międzynarodowe. Większość ustaw uchwalanych przez Reichstag musiała być zatwierdzana przez Radę. Rada posiadała także uprawnienia administracyjne i pełniła funkcję sądu rozjemczego między członkami federacji. Rada Związku realizowała uprawnienia przy pomocy wydziałów. Powoływała także Prezydium Rady, do którego należała władza wykonawcza. Na czele Prezydium stał kanclerz (pierwszym był Otto von Bismarck).
7. II Rzesza Niemiecka 1871-1918
Oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Była państwem federalnym, złożonym z państw wchodzących w skład Rzeszy oraz wolnych miast. Godność cesarską sprawował król Prus. Jego oficjalny tytuł nie brzmiał "cesarz niemiecki” tytuł był dziedziczny. Cesarz miał szerokie uprawnienia: dowodził siłami zbrojnymi, reprezentował państwo na zewnątrz, mianował i odwoływał urzędników Rzeszy, zwoływał i zamykał posiedzenia izb ustawodawczych, przygotowywał i ogłaszał ustawy. Kierownikiem polityki wewnętrznej i zewnętrznej był kanclerz. Władza ustawodawcza należała do Rady Związku i Sejmu Rzeszy. Konstytucja II Rzeszy określała sprawy uznane za wspólne takie jak : cła, polityka zagraniczna, waluta i sprawy Gospodarcze. Najwyższym sądem Rzeszy był Trybunał Rzeszy w Lipsku. Poza II Rzeszą pozostała tylko Austria. O wszystkich najważniejszych sprawach decydował w istocie kanclerz powoływany przez cesarza.
8. Republika Weimarska 1919-1933
Powstała w wyniku rewolucji listopadowej(Po klęskach na froncie zachodnim w czasie I wojny światowej oraz długotrwałej blokadzie gospodarczej przez państwa Ententy całokształt wystąpień o charakterze rewolucyjnym w Niemczech w roku 1918). Było to państwo federalne, demokratyczne, z mieszaną prezydencko-parlamentarną formą rządów. Parlamentem był Reichstag, stolicą – Berlin. Nazwa republiki pochodzi od miasta Weimar, w którym obradowało zgromadzenie narodowe, uchwalające konstytucję. Na powstanie republiki bezpośredni wpływ miały skutki I wojny światowej. Upadek republiki spowodowało powstanie i umocnienie się nazizmu. Konstytucja weimarska nadała Niemcom kształt państwa związkowego. Stały się republiką (a nie monarchią) federalną. Była oparta na wzorach demokracji liberalnych Francji i USA. Na czele państwa stał prezydent wybierany na 7 lat. Władza ustawodawcza należała do Rady Rzeszy i Sejmu Rzeszy. Prezydent mianował kanclerza i ministrów którzy byli odp. Politycznie. Ustaliła się jednak praktyka rządów osobistych prezydenta.
Magna Charta Libertatum (lub Magna Carta), czyli Wielka Karta Swobód (ang. The Great Charter) – akt wydany w Anglii w 1215 przez króla Jana bez Ziemi pod naciskiem możnowładztwa, wzburzonego królewską samowolą i uciskiem podatkowym. Formalnie była przywilejem mającym równocześnie znamiona umowy między królem a jego wasalami. Ograniczała władzę monarszą, głównie w dziedzinie skarbowej (nakładanie podatków za zgodą rady królestwa) i sądowej (zakaz więzienia lub karania bez wyroku sądowego), określając uprawnienia baronów, duchowieństwa i zakres swobód klas niższych.Wielka Karta Swobód przyznawała feudałom prawo oporu przeciwko królowi w razie naruszenia przez niego praw w niej zawartych.
Ad solemnitatem (łacińskie), skutek (rygor) niezachowania określonej, szczególnej formy czynności prawnej, powodujący jej nieważność. Wyjątkowo niezachowanie formy ad solemnitatem może nie skutkować rygorem nieważności, jeżeli czynność prawna może być konwalidowana, tzn. może uzyskać moc prawną na skutek nowych okoliczności.
Republika Weimarska – potoczna nazwa państwa niemieckiego istniejącego w latach 1919-1933 (nazwa urzędowa: Rzesza Niemiecka). Powstała w wyniku rewolucji listopadowej. Było to państwo federalne, demokratyczne, z mieszaną prezydencko-parlamentarną formą rządów. Parlamentem był Reichstag, stolicą – Berlin. Nazwa republiki pochodzi od miasta Weimar, w którym obradowało zgromadzenie narodowe, uchwalające konstytucję. Na powstanie republiki bezpośredni wpływ miały skutki I wojny światowej. Upadek republiki spowodowało powstanie i umocnienie się nazizmu.
Fryderyk I z dynastii Hohenstaufów doprowadził do upadku lennika Henryka Lwa. Za nieudzielenie pomocy królowi i niestawienie się na jego prośbę w sądzie cesarskim Henrykowi odebrano lenno i skazano go na wygnanie. Saksonie i Bawarie rozdzielono między wasali gdyż bo lennem było musiało lennem pozostać. Rok 1180 oznaczał więc likwidacje potęgi książąt szczepowych. Po upadku Henryka Lwa ukształtowało się nowe pojęcie wyższej szlachty która wywodziła się z Książąt Rzeszy. Byli to panowie świeccy i duchowni którzy dzierżyli lenno bezpośrednio od króla. W 1180 liczba ich wynosiła 16 świeckich i 60 duchownych. Książęta Rzeszy cieszyli się specjalnymi przywilejami a lenna ich przekształcały się w coraz bardziej niezależne terytoria zmierzające ku „zwierzchnictwu terytorialnemu”. Wasale bezpośredni dążyli do uzyskania przywilejów. W wyniku „polityki włoskiej” Fryderyka II zyskali szerokie uprawnienia zwłaszcza skarbowe (1220 i 1232)
III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka
Ustrój – totalitaryzm a w początkowej fazie demokracja.
36. Act of attainder
37. Dwuwładza we Francji 1789-1791
Wiecej nie pamiętam, nie sugeruj się numerkami pytań, bo to akurat zmienia.
ziomek217