1
PRZEPISY
regulujące zasady
wykonywania zadań pracownika ochrony fizycznej
1. ORGANIZACJA OCHRONY FIZYCZNEJ
1.1. Podmioty sprawujące ochronę
Zgodnie z ustawą, wykonywaniem ochrony fizycznej zajmują się dwa rodzaje podmiotów:
1) wewnętrzne służby ochrony,
2) przedsiębiorcy, którzy uzyskali koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia.
W ustawie używa się określenia uzbrojone formacje ochronne.
Z wyjaśnienia zamieszczonego w art. 1 pkt 7 wynika, że formacjami tymi są wewnętrzne służby ochrony i przedsiębiorcy, którzy niezależnie od koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, posiadają pozwolenie na broń na okaziciela, wydane na podstawie odrębnych przepisów. Wynika z tego, że do uzbrojonych formacji ochronnych nie będą zaliczani ci przedsiębiorcy, którzy wykonują usługi w zakresie ochrony osób i mienia bez używania w tym celu broni.
Ustawa wprowadza także podział wśród pracowników ochrony. Kryterium podziału to kwalifikacje zawodowe pracownika udokumentowane posiadaniem licencji pracownika ochrony fizycznej.
Z posiadaniem licencji związane są uprawnienia pracownika ochrony do stosowania środków przymusu bezpośredniego i możliwości wykorzystywania broni palnej w służbie.
Generalnie można stwierdzić, że:
- pracownicy posiadający licencję to grupa osób o wyższych kwalifikacjach zawodowych niż pozostali. Ich możliwości wykonywania czynności ochronnych są znacznie szersze niż pracowników, którzy licencji nie posiadają;
- pracownicy nie posiadający licencji nie będą mogli m.in. ochraniać osób, transportów wartości i obiektów podlegających obowiązkowej ochronie, nie będą mogli stosować środków przymusu bezpośredniego i pełnić służby z bronią.
(Zagadnienie to bardziej szczegółowo omówione zostanie w dalszej części.)
1.2. Przedmiot i cele ochrony fizycznej
Przedmiotem ochrony fizycznej są:
1) obiekty, obszary i urządzenia,
2) osoby,
3) transporty wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych.
Celem ochrony fizycznej jest:
1) szeroko rozumiana ochrona mienia, czyli mienie znajdujące się w obiektach lub na obszarach ochranianych, jak i mienie transportowane albo występujące w formie jakiegoś urządzenia. Pod pojęciem ochrony mienia należy rozumieć wszelkiego rodzaju działania zapobiegające przestępstwom i wykroczeniom przeciwko mieniu, a także przeciwdziałające powstawaniu szkód wynikających z tych zdarzeń oraz nie dopuszczające do wstępu osób nieuprawnionych na teren ochrania
2) zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia i nietykalności osobistej osób. Cel ten może być realizowany jako zadanie samoistne w odniesieniu do konkretnej osoby albo określonej grupy osób (ochrona osób) lub jako jedno z zadań ochrony obiektów, obszarów lub urządzeń gdzie obok zadania ochrony mienia występuje także zadanie zapewnienia bezpieczeństwa życia, zdrowia i nietykalności osobistej znajdujących się tam osób (np. personel i klienci banku).
1.3. Formy ochrony osób i mienia
Mienie i osoby mogą być chronione przez:
1) specjalnie przygotowanych do wykonywania zadań w tym zakresie pracowników ochrony (ochrona fizyczna),
2) zastosowanie różnego rodzaju elektronicznych urządzeń i systemów alarmowych sygnalizujących wystąpienie zagrożenia lub urządzeń i środków mechanicznego zabezpieczenia uniemożliwiających dostęp osób nieupoważnionych do ochranianych osób lub mienia (zabezpieczenia techniczne).
Ochrona fizyczna polegać może na:
1) stałym lub doraźnym ochranianiu osób albo mienia,
2) stałym odbieraniu sygnałów przesyłanych przez elektroniczne urządzenia i systemy alarmowe oraz podejmowaniu czynności ustalających przyczynę naruszenia strefy chronionej,
3) konwojowaniu wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych.
2. OBSZARY, OBIEKTY I URZĄDZENIA PODLEGAJĄCE OBOWIĄZKOWEJ OCHRONIE
Ustawa wprowadza prawny obowiązek ochrony obszarów, obiektów i urządzeń ważnych dla interesu państwa m.in. takich jak gospodarka, obronność, bezpieczeństwo publiczne i inne. Te ważne obszary, obiekty i urządzenia podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenia techniczne.
W ustawie wymienia się przykładowo niektóre dziedziny działalności państwa, których obszary, obiekty i urządzenia muszą być ochraniane. Przykładowo podaje się, że w zakresie ochrony interesu gospodarczego państwa, obowiązkowo muszą być chronione porty morskie i lotnicze, a także banki i przedsiębiorstwa wytwarzające, przechowujące bądź transportujące wartości pieniężne w znacznych ilościach.
Ewidencję obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie prowadzą wojewodowie. Szczegółowe wykazy w poszczególnych województwach powstają w następujący sposób:
1) Prezes Narodowego Banku Polskiego, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, ministrowie, kierownicy urzędów centralnych i wojewodowie sporządzają szczegółowe wykazy obszarów, obiektów i urządzeń w podległych im podporządkowanych lub nadzorowanych jednostkach organizacyjnych,
2) wykazy, o których mowa wyżej Prezes NBP, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, ministrowie i kierownicy urzędów centralnych przesyłają do właściwych terytorialnie wojewodów oraz bieżąco aktualizują,
3) wojewodowie prowadzą ewidencję obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie znajdujących się na terenie województwa. Ewidencja ma charakter poufny,
4) wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, może umieścić w ewidencji, o której mowa, znajdujące się na terenie województwa obiekty, obszary i urządzenia podległe innym podmiotom niż zgłoszonym do ewidencji.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na wniosek Prezesa NBP, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, ministrów lub kierowników urzędów centralnych, może wprowadzić dla jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych wnioskującemu organowi albo przez niego nadzorowanych regulaminy ogólnych warunków i trybu wykonywania ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie.
Regulamin taki miałby na celu ujednolicenie ważnych warunków i trybu wykonywania ochrony we wszystkich jednostkach organizacyjnych podległych danemu ministrowi lub kierownikowi centralnego urzędu. W tworzeniu takich regulaminów zainteresowani mogą być ci ministrowie i kierownicy, którym podlega duża liczba jednostek o identycznym charakterze działalności, funkcjonujących na terenie całego kraju. Warunki i tryb wykonywania ochrony określone w tych regulaminach będą różne dla poszczególnych ministerstw, centralnych urzędów czy central banków, gdyż różnego charakteru są podległe im obszary, obiekty i urządzenia podlegające obowiązkowej ochronie.
Kierownik jednostki, który bezpośrednio zarządza obszarami, obiektami i urządzeniami podlegającymi obowiązkowej ochronie albo upoważniona przez niego osoba jest obowiązana uzgadniać z właściwym terytorialnie komendantem wojewódzkim Policji plan ochrony tych obszarów, obiektów i urządzeń.
Należy zwrócić uwagę na wymóg posiadania licencji drugiego stopnia przez pracownika, który sporządza plan ochrony, gdyż zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 tylko ta osoba upoważniona jest do sporządzania takiego dokumentu.
Dla obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie sporządzenie planów ochrony jest obowiązkowe.
Plan ochrony powinien:
· uwzględniać charakter produkcji lub rodzaj działalności jednostki,
· zawierać analizę stanu potencjalnych zagrożeń i aktualnego stanu bezpieczeństwa jednostki,
· podawać ocenę aktualnego stanu ochrony jednostki,
· zawierać dane dotyczące specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej, a w tym:
· stan etatowy;
· rodzaj oraz ilość uzbrojenia i wyposażenia;
· sposób zabezpieczenia broni i amunicji;
· zawierać dane dotyczące rodzaju zabezpieczeń technicznych,
· zawierać zasady organizacji i wykonywania ochrony jednostki.
Komendant wojewódzki Policji przy uzgadnianiu planu ochrony bierze pod uwagę potencjalny stan zagrożenia jednostki oraz wymagania określone w obwiązujących przepisach prawa.
Ochrona obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa jest obowiązkiem prawnym, to znaczy, że osoba, na której ciąży obowiązek zapewnienia ochrony w przypadku niedopełnienia tego obowiązku, może ponieść odpowiedzialność karną. Wynika to z art. 48 ustawy Kto wbrew obowiązkowi nie zapewni fizycznej lub technicznej ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
3. WEWNĘTRZNE SŁUŻBY OCHRONY
Ustawa nie wskazuje, który z podmiotów zaliczanych do specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych ma chronić obszary, obiekty i urządzenia podlegające obowiązkowej ochronie.
Z powyższego wynika, że zarządzający obiektem podlegającym obowiązkowej ochronie będzie mógł zdecydować, czy ochronę powierza przedsiębiorcy wykonującemu usługę w tym zakresie, czy też utworzy w tym celu wewnętrzną służbę ochrony.
Wewnętrzne służby ochrony to uzbrojone i umundurowane zespoły pracowników zatrudnionych w obiekcie podlegającym obowiązkowej ochronie, powołane do jego ochrony.
Do zadań wewnętrznej służby ochrony należy:
· ochrona mienia znajdującego się w granicach obszarów i obiektów należących do jednostki, która utworzyła wewnętrzną służbę ochrony;
· zapewnienie ochrony ważnych urządzeń jednostki, znajdujących się poza granicami ochranianych obiektów i obszarów;
· konwojowanie mienia jednostki;
· wykonywanie innych zadań wynikających z planu ochrony jednostki.
Wewnętrzne służby ochrony zaliczane są do uzbrojonych formacji ochronnych.
Zainteresowany, do wniosku o utworzenie wewnętrznej służby ochrony załączyć musi plan ochrony obiektu opracowany zgodnie z wymogami art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia.
Wewnętrzne służby ochrony podlegają kierownikowi jednostki lub innej osobie pisemnie przez niego upoważnionej, bezpośrednio podporządkowanej temu kierownikowi (art. 9 ustawy o ochronie osób i mienia).
Wewnętrzne służby ochrony, powołane przez przedsiębiorców, mogą wykonywać usługi w zakresie ochrony osób i mienia po uzyskaniu przez nich koncesji (art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia).
Zezwolenie na utworzenie wewnętrznej, służby ochrony nie może być wydane, jeżeli:
1) plan ochrony nie zawiera informacji, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy,
2) jednostka wnioskująca nie zapewnia spełnienia warunków wynikających z przepisów wydanych na podstawie ustawy (art.11 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia).
Komendant wojewódzki Policji, w drodze decyzji administracyjnej, cofa zezwolenie na działalność wewnętrznej służby ochrony, jeżeli:
1) kierownik jednostki złoży taki wniosek,
2) nie utworzono wewnętrznej służby ochrony w okresie trzech miesięcy od dnia wydania zezwolenia,
3) nie usunięto w wyznaczonym terminie stwierdzonych podczas kontroli rażących uchybień lub nieprawidłowości w organizacji wewnętrznej służby ochrony (art.11 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia),
4) działalność wewnętrznej służby ochrony prowadzona jest niezgodnie z planem ochrony,
5) ustały okoliczności, dla których zezwolenie zostało wydane.
Od decyzji, o których mowa przysługuje odwołanie do Komendanta Głównego Policji.
Wewnętrzne służby ochrony w zakresie ochrony osób i mienia współpracują z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, ochrony cywilnej i strażami gminnymi (art.12 ustawy o ochronie osób i mienia).
Ustawa postanawia, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określi w drodze rozporządzenia ,dla wewnętrznych służb ochrony:
1) szczegółowe zasady oraz tryb ich tworzenia,
2) strukturę organizacyjną, zakres działania i sposób prowadzenia dokumentacji ochronnej,
3) uzbrojenie i wyposażenie,
4) umundurowanie i odznaki służbowe oraz sposób tworzenia dla nich nazw.
Do czasy przekazania słuchaczom przedmiotowego materiału tj. do 15 grudnia 1998 r. rozporządzenie to nie zostało opublikowane. W związku z tym wskazanym jest, aby organizatorzy kursów w stosownym czasie zapoznali słuchaczy z tym rozporządzeniem.
4. WYMAGANIA KWALIFIKACYJNE PRACOWNIKÓW OCHRONY
Wykonywanie niektórych zadań w ochronie osób i mienia wymaga posiadania specjalistycznych kwalifikacji. Dokumentem uprawniającym do wykonywania czynności wymagających kwalifikacji specjalnych jest licencja pracownika ochrony osób i mienia.
Ustawa wprowadza licencję pierwszego i drugiego stopnia. Obydwa stopnie licencji występują w ochronie fizycznej i w ochronie technicznej.
Poniżej omówione zostaną wymagania kwalifikacyjne odnoszące się do pracowników fizycznej ochrony osób i mienia.
Licencja pierwszego stopnia pracownika ochrony fizycznej wymagana jest do wykonywania czynności przez:
1) członków specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych,
2) członków zespołów konwojujących wartości pieniężne oraz inne przedmioty wartościowe lub niebezpieczne,
3) pracowników ochrony wykonujących bezpośrednio czynności związane z ochroną osób,
4) osoby nadzorujące i kontrolujące pracę pracowników ochrony fizycznej nie posiadających licencji,
5) pracowników ochrony mających prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego i użycia broni palnej na zasadach określonych w ustawie
6) pracowników ochrony wykonujących zadania na obszarach, w obiektach i urządzeniach podlegających obowiązkowej ochronie.
Aby uzyskać licencję pracownik musi spełnić warunki określone w ustawie. Warunki te można podzielić na dwie grupy.
Pierwsza grupa to warunki formalne:
1) obywatelstwo polskie,
2) ukończenie szkoły podstawowej,
3) posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych, stwierdzonej własnym oświadczeniem,
4) osoba nie mogła być skazana prawomocnym orzeczeniem za przestępstwa umyślne,
5) uregulowany stosunek do służby wojskowej,
6) nienaganna opinia wydana przez komendanta komisariatu Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o licencję,
7) zdolność fizyczna i psychiczna do wykonywania zadań, stwierdzona orzeczeniem lekarskim.
Druga g...
rompaj