Koszty.doc

Koszty dzielimy na:
-Krótkookresowe-technologia wytwarzania się nie zmienia się Dzielimy je na:
a)stałe-nie zależą od wielkości produkcji
np. zakup budynków, pensja administracji itp.
b)zmienne-ich wielkość zależy od wielkości produkcji, rosną wraz z wzrostem produkcji
np. koszty surowców, energii, wody itp.
-Długookresowe-technologia wytwarzania nie zmienia się, można dowolnie zmieniać podaż.
Można wyróżnić tylko koszty zmienne, bo zmieniająca się podaż i technologia powoduje, że koszty stałe należy traktować jako zmienne.

Koszty całkowite = koszty stałe + zmienne

Koszty przeciętne(jednostkowe)-koszt wytworzenia jednej jednostki produktu. Są to koszty całkowite podzielone przez wielkość produkcji.

Koszty krańcowe-koszt wytworzenia jednej dodatkowej jednostki produktu.

Utarg –wyrażony w pieniądzu przychód przedsiębiorstwa ze sprzedaży pewnej ilości dóbr po cenie rynkowej. Dzielimy go na:
-całkowity-przychód wyr. w pieniądzu
-przeciętny-utarg całkowity podzielony przez wielkość produkcji(czyli średnia cena!)
-krańcowy-w konkurencji doskonałej jest to dodatkowy utarg ze sprzedaży dodatkowej jedn. produktu po cenie rynkowej. Dla konk.niedoskonałej-wynika z takiego obniżenia ceny, aby można było sprzedać jedną jedn.więcej

Konkurencję dzielimy na:
-cenową-prod. tańsze znajdą więcej klientów
-niecenową-towar lepszy przy tej samej cenie

4 rodzaje konkurencji:
-Konkurencja doskonała-występuje bardzo duża liczba podmiotów sprzedających i kupujących. Żaden nie ma wpływu na cenę. Cena jest wynikiem gry rynkowej. Na tym rynku znajdują się dobra, które są w 100%substytutami
Nie ma sposobu na przyciągnięcie klienta, np. w Polsce jest to rynek płodów rolnych.
-Monopol pełny-jedno przedsiębiorstwo, które wytwarza produkt lub usługę, które nie posiadają na rynku substytutów. Występuje nieograniczona liczba konsumentów. Kontrola cen jest bardzo duża a reklama zbyteczna. Najczęściej występuje w sektorze usług publicznych np. dostawa wody.
-Konkurencja monopolistyczna-występuje wielu producentów, ich produkty są bliskimi substytutami. Istotna jest konkurencja poza cenowa. Można zauważyć istotny stopień kontroli i narzucania cen. Np. rynek pasty do zębów.
-Oligopol-jest niewielu producentów(od 2 do kilkunastu) i pojawia się spore zróżnicowanie produktów. Kontrola cen jest zauważalna. Duża konkurencji pozacenowej.Np.rynek motoryzacyjny.

Zysk = utarg całkowity-koszt całkowity.
Maksymalizacja zysków
1. Zwiększenie przychodów
2. Zmniejszenie kosztów
3.Maksymalizacja przychodów i zmniejszenie kosztów.
Najpopularniejsza metoda to restrukturyzacja.
Przedsiębiorca-osoba fizyczna lub prawna oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które prowadzą działalność zarobkową.
Przediębiorstwo-3 aspekty:
Rzeczowy-zespół składników materialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych.
W jego skład wchodzi: firma (nazwa), znaki towarowe, księgi handlowe, nieruchomości i ruchomości, patenty i wzory użytkowe, zobowiązania i obciążenia związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, prawa wynikające z najmu i dzierżawy lokali
Czynnościowy-wskazuje, że przedsiębiorstwo jest prowadzone przez przedsiębiorcę.
Podmiotowy – przedsiębiorstwo jest podmiotem praw i obowiązków wynikających z prowadzenia dział. gosp. na własny rachunek, ryzyko i odpowiedzialność.
Rodzaje przedsiębiorstw:
-państwowe
-prywatne(spółki)np. cywilne, z o.o., akcyjne
-spółdzielcze
Cele: maksymalizacja zysków, trafienie w potrzeby klientów i zaspokojenie ich, cel marketingowy.
Majątek trwały-w jego skład wchodzą:
-Finansowy majątek trwały-udziały w innych podmiotach gospodarczych.
-Środki trwałe-dzielimy je na własne i obce(trwale wykorzystywane na podst. Umów)
-Wartości niematerialne i prawne-nabyte przez jednostki prawa majątkowe nadające się do gosp. wykorzystania np. znaki towarowe itp.
Monopson - jedyny nabywca, odpowiednik monopolu w dziedzinie zakupu.
Monopsonista może zatem wyznaczyć ceny dla siebie najkorzystniejsze.

KOSZTY DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA
Każda firma wytwarzająca dobra i usługi ponosi określone nakłady finansowe na rzecz czynników produkcji, co odzwierciedlają koszty produkcji.
Koszty produkcji określa się jako ogół wydatków związanych z funkcjonowaniem przes. oraz wytwarzaniem określonej wielkości produkcji.
Finansowym wyrazem działalności gosp. przeds. , a zarazem zwierciadłem tych działalności są koszty. Są one ważna kategorią rachunku ekonomicznego.
Zużyte czynniki produkcji w procesie wytwarzania i sprzedaży wyrażone w pieniądzu nazywamy kosztami. Czynnikami takimi mogą być np. materiały i surowce, praca ludzka, maszyny i urządzenia, części zapasowe, opakowania, energia technologiczna i oświetleniowa.
Koszty można umownie podzielić:
1)koszty materialne-tj. zużywanych w procesie prod. Materiałów i surowców, półproduktów, paliwa, komponentów, energii oraz amortyzacji maszyn i urządzeń oraz budynków i budowli.
2koszty osobwe-wynagrodzenia za pracę zatrudnionych pracowników i kierownictwa przeds.
3)koszty finansowe-składki na ubezp. społeczne i rzeczowe, oprocentowanie od zaciągniętych kredytów, czynsze od dzierżawionego majątku, nieściągalne długi.
W teorii i praktyce wyróżnia się kilka kryteriów klasyfikacyjnych kosztów np. rodzaj kosztów, miejsce powst. Kosztów, sposób rozliczania na gotowy produkt oraz reakcja kosztów na zmianę wielkości produkcji.
Koszty w układzie rodzajowym związane z zużyciem określonego rodzaju czynnika:
1)materiałowe 2)amortyzacja środków trwałych 3)osobowe 4)inne
Koszty wg miejsc ich powstawania:
1)koszty prod. podstawowej 2)koszty prod. pomocniczej i ubocznej 3)koszty działalności marketingowej 4)koszty bezpieczeństwa i higieny pracy 5)koszty informacji naukowej i technologicznej
Koszty z punktu widzenia przeprowadzenia kalkulacji :
1)bezpośrednie- to te,które można bezpośrednio, dokładnie w oparciu o dokumentację skalkulować na gotowy wyrób
2)pośrednie-są to koszty wydziałowe i ogólnozakładowe, rozlicza się je na dany wyrób lub usługę za pomocą tzw. klucza rozliczeniowego (np. ilość przepracowanych roboczo godzin, ilość zużytego mat.)
Ponadto rozróżniamy:
1)koszty stałe- obejmujące te wydatki, które są związane z funkcjonowaniem przeds. i nie są one zależne od wielkości wytwarzanej produkcji np. koszty amortyzacji kapitału trwałego, opłaty za dzierżawę, koszty ogrzewania, oświetlenia, odsetki od kredytów itp. Nawet gdy przeds. nie produkuje musi ponosi koszty stałe.
2)koszty zmienne- są one zależne od wielkości produkcji i obejmują przede wszystkim koszty zużytych materiałów i surowców, koszty ruchu maszyn i urządzeń, koszty robocizny bezpośredniej. Mogą być: proporcjonalne, progresywne i degresywne
KS+KZ=KC
Dzieląc kc prze ilość produkcji Q = przeciętne koszty całkowite na jednostkę produkcji
Koszty krańcowe określane są przyrostem kosztów całkowitych (delta KC) w stosunku do przyrostu produkcji (delta Q).