Linux3d.pdf

Ćwiczenie 3

Cel ćwiczenia: zapoznanie się z obsługa edytora vi, Poznanie podstaw pisania skryptów w

powłoce bash.

Wykorzystane polecenia

vi, vim - uruchamia edytor tekstu

at - uruchamia polecenia o podanym czasie

date - wyświetla bieżącą datę i godzinę

sleep - pauza na określony czas podany w sekundach

Edytor vi.

Vi jest najpopularniejszym edytorem tekstu w systemach uniksowych. Można go znaleźć

praktycznie w każdym systemie. W systemie Linux dostępny jest edytor vim (vi improved)

Edytor vi uruchamiamy w bardzo prosty sposób podając jego nazwę wraz z opcjonalną nazwą

pliku, który chcemy utworzyć lub otworzyć.

vi pliktekstowy

Vi pracuje w trybie komend i w trybie wpisywania. Niektóre komendy wywoływane są

wciśnięciem odpowiednich klawiszy lub poprzez wpisanie ich w linii poleceń. Aby dostać się

do linii poleceń należy użyć znaku dwukropka. Po dokumencie można poruszać się za

pomocą strzałek jak również klawiszy:

k - góra

j - dół

h - lewo

l - prawo

Podstawowe komendy vi

i - rozpoczęcie wpisywania w miejscu w którym znajduje się kursor

a - rozpoczęcie wpisywania od następnego znaku za kursorem

A - rozpoczęcie wpisywania na końcu wiersza

c - usunięcie wiersza i rozpoczęcie wpisywania

o - wstawienie wiersza pod tym w którym znajduje się kursor i rozpoczęcie wpisywania

x - usunięcie znaku w miejscu kursora

dd - wycięcie wiersza (przeniesienie do bufora)

dw - wycięcie od miejsca w którym znajduje się kursor do końca słowa wraz ze spacją

de - wycięcie od miejsca w którym znajduje się kursor do końca słowa bez spacji

d$ - wycięcie od kursora do końca wiersza

p - wklejenie zawartości bufora

Jeśli komenda wymaga pewnej ilości powtórzeń to można podać przed komendą odpowiednią

liczbę. Na przykład 15x usunie piętnaście znaków, 4dd wytnie 4 wiersze poczynając od

kursora w dół.

:q - wyjście (działa tylko w przypadku braku zmian w pliku)

:q! - wyjście z pominięciem zmian

:w - zapis

:wq - zapis i wyjście

:x -zapis i wyjście

ZZ - zapis i wyjście

W edytorze vi możliwe jest zapisanie dowolnego fragmentu tekstu z dokumentu do innego

pliku:

:n,m w nazwa_pliku

gdzie n i m to numer pierwszego i ostatniego wiersza.

W dowolne miejsce dokumentu można wstawić dowolny plik:

:r nazwa_pliku

Pomoc dla programu vi dostępna jest po wpisaniu :help

Skrypty.

Skrypty w systemie Linux można porównać do plików wsadowych z systemu DOS (.bat).

Jednak skrypty Linuksowe są o wiele bardziej rozbudowane i stwarzają więcej możliwości.

Są to zwykłe pliki tekstowe zawierające m. in. polecenia powłoki. W skryptach mogą

znajdować się także instrukcje warunkowe, pętle, działania arytmetyczne.

Skrypty można uruchamiać na trzy różne sposoby:

1. Poprzez określenie powłoki w której ma on zostać uruchomiony na przykład sh skrypt

parametry

2. Poprzez nadanie praw do wykonywania.

3. Używając znaku kropka do uruchomienia skryptu na przykład: . skrypt parametry

W skryptach można używać zmiennych. Do oznaczania parametrów pozycyjnych

(podawanych za nazwą skryptu przy uruchamianiu) używamy numerów poprzedzonych

znakiem $. Przy czym:

$0 - nazwa skryptu

$numer - kolejny numer parametru.

Aby odwołać się do parametru o numerze większym od 9 należy użyć nawiasów klamrowych

na przykład:

${10}

Aby przypisać zmiennej wartość równą działaniu arytmetycznemu na liczbach należy użyć

polecenia let. Na przykład wyświetlenie sumy dwóch liczb:

Z1=10

Z2=20

let ZS=$Z1+$Z2

echo $ZS

Warunki.

Do sprawdzania warunków służy instrukcja if . Jej format wygląda następująco

if [ test ]

then

polecenia

else

polecenia

elif [ test ]

then

polecenia

[ -d plik ] - plik istnieje i jest katalogiem

[ -f plik ] - plik istnieje i plikiem zwykłym

[ -r plik ] - plik istnieje i mamy do niego prawo czytania

[ -w plik ] - plik istnieje i mamy do niego prawo pisania

[ -x plik ] - plik istnieje i mamy do niego prawo wykonywania

[ -s plik ] - plik istnieje i mam rozmiar większy niż zero bajtów

[ -z s1 ] - długość łańcucha s1 jest zerowa

[ -n s1 ] - długość łańcucha s1 nie jest zerowa

[ s1 = s2 ] - łańcuchy s1 i s2 są identyczne

[ s1 != s2 ] - łańcuchy s1 i s2 nie są identyczne

[ s1 ]

- łańcuch s1 nie jest pusty

Należy zwrócić uwagę na znak spacji pomiędzy nawiasami kwadratowymi a testem warunku.

Jest to często popełniany błąd przy pisaniu skryptów.

Instrukcja elif przeprowadza test gdy pierwszy warunek nie zostanie spełniony.

Możemy tu używać operatorów logicznych takich jak AND ( -a ) OR ( -o ) NOT ( ! ). Na

przykład:

if [ -d plik -a -f plik2 ]; then

mv plik plik3

mv plik2 plik

else

touch plik

Innym rodzajem instrukcji warunkowej jest instrukcja case. Jej format to:

case $1 in

wartosc1) polecenia ;;

wartosc2) polecenia ;;

wartosc3) polecenia ;;

esac

Ćwiczenia.

1. Przeczytaj pomoc man na temat wszystkich poleceń użytych w ćwiczeniu.

2. Przeczytaj pomoc man na temat powłoki bash.

3. Wyprowadź do pliku lista zawartość katalogu /usr/local, a następnie wykorzystując

edytor vi zapisz 4 ostatnie wiersze do pliku koniec .

4. Wyprowadź do pliku lista_etc zawartość katalogu /etc Wstaw ten plik na początek

pliku koniec z poprzedniego ćwiczenia używając vi.

5. Napisz skrypt wyświetlający nazwę skryptu oraz cztery jego parametry.

6. W katalogu domowym stwórz plik o nazwie data . Stwórz z niego skrypt

wyświetlający datę w formacie RRRR-MM-DD.

7. Stwórz skrypt nadający prawo do zapisu dla grupy, plikowi podanemu jako parametr

(wywołanie: skrypt nazwapliku ). Jeśli nazwa pliku nie zostanie podana wyświetl

komunikat o błędzie.

8. Załóżmy, że w systemie nie ma polecenia mv. Napisz skrypt, który umożliwi

zastąpienie tego polecenia.

9. Napisz skrypt obliczający sumę, iloczyn, iloraz 4 liczb podanych jako parametry.

10. Stwórz skrypt wyświetlający grupami pliki do których mamy prawo do odczytu,

zapisu i wykonania.

11. Napisz skrypt, który po 1 minucie od uruchomienia wyświetli napis „Minela jedna

minuta” (polecenie at )

12. Napisz skrypt wyświetlający trzy komunikaty w odstępach pięciosekundowych.

13. Napisz skrypt dodający do podanej nazwy pliku rozszerzenie .old

14. Znajdź błędy w skrypcie:

if [-d plik ]; then

mv plik plik2

elif [ -f plik3 ] then

mw plik3 plik4

Opisz działanie skryptu.

15. Stwórz skrypt, który wyszuka nazwę procesu podaną jako parametr wśród wszystkich

procesów obecnych w systemie i wyświetli informacje dotyczące tego procesu.

16. Napisz skrypt, który w zależności od podanego parametru wyświetli następujące

komunikaty:

- pomoc: „Nie ma dostepnej pomocy”

- usun: „Nie ma nic do usuniecia”

- kopiuj: „Nie ma plikow do kopiowania”

Jeśli podany parametr nie będzie pasował do wymienionych należy wyświetlić jego

nazwę.

17. W pliku .bash_logout umieść polecenie usuwające wszystkie pliki z katalogu

domowego. Wyloguj się i zaloguj ponownie. Jaki efekt?

18. Napisz skrypt przeszukujący plik .bash_history i wyświetlający wszystkie wystąpienia

polecenia cat

Pytania:

1. Jak zapisać w programie vi dowolny fragment tekstu do pliku?

2. Jak wyświetlić informacje o pozycji kursora w dokumencie?

3. Czy skryptmoże być wywoływany z innego skryptu?

4. Jak deklarować zmienne w skryptach?

5. Kiedy wykonuje się skrypt . bash_logout, a kiedy .bash_profile ?

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: