1.MODEL UWARUNKOWAŃ ZDROWIA (MODEL LALONDE’A
W latach 70-tych XX wieku (1973 r.) M. Lalonda (kanadyjski minister zdrowia) zdefiniował tzw. "pola zdrowia” (ilustruje rys. poniżej), które mają wpływ na nasze zdrowie:
· Największy, bo 53% wpływ na zdrowie człowieka ma styl życia, na który składają się między innymi takie elementy:
ü aktywność fizyczna,
ü sposób odżywiania się,
ü umiejętności radzenia sobie ze stresem,
ü stosowanie używek (nikotyna, alkohol, środki psychoaktywne),
ü zatrudnienie,
ü czynniki ryzyka zdrowotnego i zawodowego,
ü sposób rekreacji czy zachowania seksualne.
· Środowisko fizyczne
ü warunkuje stan zdrowia człowieka w około 21%.
ü Korzystny wpływ na zdrowie ma czyste powietrze, woda, zdrowa i bezpieczna szkoła oraz zakład pracy.
ü Negatywne oddziaływanie środowiska na zdrowie wynika w znacznym stopniu z degradacji środowiska naturalnego, promieniowania jonizującego, hałasu, szkodliwych substancji chemicznych oraz czynników biologicznych.
· czynniki genetyczne
ü Zdrowie człowieka w 16% uwarunkowane jest przez czynniki genetyczne,
· opiekę zdrowotną
ü zaś jedynie 10%, czyli w najmniejszym stopniu poprzez opiekę zdrowotną,
ü jej strukturę, organizację, funkcjonowanie czy też dostępność do świadczeń medycznych i ich jakość, samo leczenie i rehabilitację (droga i żmudna rehabilitacja często nie byłaby potrzebna, gdyby zadbano o zdrowie wcześniej).
2.DEFINICJE ZDROWIA PUBLICZNEGO WG. WINSLOW’A, MILTONA TERRISA, FUNDACJI MILBANK.
WINSLOW
„zdrowie publiczne to nauka i sztuka zapobiegania chorobom, przedłużania życia i promocji zdrowia fizycznego, poprzez wysiłek społeczności ukierunkowany na:
-higienę środowiska, kontrolę zakażeń, nauczanie zasad higieny indywidualnej
-organizację służb medycznych i pielęgniarskich
-ukierunkowana na zapobieganie chorobom i wczesną diagnozę
-rozwój mechanizmów społecznych zapewniających każdemu indywidualnie i społeczności warunki życia pozwalające na utrzymanie zdrowia”.
MILTON TERRIS
Rozszerzył definicję zdrowia publicznego Winslowa o :
-walkę z bezrobociem i ubóstwem i
-wszelką dyskryminacją
FUNDACJA MILBANK
„Zdrowie publiczne to zorganizowany wysiłek społeczeństwa w celu ochrony, promowania i przywracania zdrowia ludzi. Programy, świadczenia i instytucje z nim związane ukierunkowane są na zapobieganie chorobom oraz na potrzeby zdrowotne populacji w całości. Działania z zakresu zdrowia publicznego zmieniają się w miarę zmian technologii i wartości społecznych, lecz cele pozostają te same: zmniejszenie występowania chorób i liczby przedwczesnych zgonów oraz stanów powodujących cierpienie i niepełnosprawność.”.,
3.EVIDENCE BASED PUBLIC HEALTH
EBPH
· jest podejściem do praktyki zdrowia publicznego, która rozwinęła się po części z rozwoju w dziedzinie Evidence - Based Medicine
· rozwój, wprowadzenie i ocena programów i polityk w publicznej służbie zdrowia przez podanie zasad naukowego rozumowania, wliczając w to systematyczne wykorzystania danych i systemów informatycznych, i odpowiednie wykorzystanie teorii związanej z zachowaniem naukowej i modelów programu planistycznych
Kroki postępowania w EBPH
1. formułowanie jasnego pytania dotyczącego społecznego problemu zdrowotnego;
2. przeglądanie odpowiedniej literatury
3. ocena dowodów;
4. decyzja o wyborze najlepszego dowodu dla wybranego problemu zdrowotnego;
5. powiązanie dowodów z doświadczeniem, wiedzą, praktyką służby zdrowia oraz z preferencjami i wartościami społeczeństwa;
6. wprowadzanie w życie orzeczenia w społecznej praktyce zdrowotnej i programach zdrowotnych;
7. oceniana wyników.
EBPH pozwala na :
-zdobycie naukowych dowodów dla podejmowanych decyzji
-ocenia skuteczność programów zdrowotnych
-ustala nowe programy zdrowotne
4.PROBLEM STARZENIA SIĘ SPOŁECZEŃSTW W KONTEKŚCIE ZDROWIA PUBLICZNEGO.
Proces biologicznego starzenia się to:
· stopniowe narastanie z wiekiem różnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu każdej części naszego organizmu;
· to powolny proces degeneracji tych mechanizmów naszego ciała, których zadaniem jest odpowiednie reagowanie na różne silne oddziaływania.
· Starzenie się społeczeństw
· to wynik zwiększającej się liczby osób starszych w stosunku do całości populacji.
W badaniach demograficznych za stare uznaje się takie społeczeństwo, w którym:
· odsetek osób powyżej 60 roku życia przekracza 12 % lub
· odsetek osób powyżej 65 roku życia przekracza 7%.
Czynniki warunkujące starzenie się społeczeństwa:
Ø Wydłużenie średniej długości trwania życia
Ø Spadek przyrostu naturalnego
Ø Ruch migracyjny
Powstaną duże dysproporcje między osobami w wieku produkcyjnym i nieprodukcyjnym.
Proporcje osób pracujących i pobierających świadczenia mogą się tak dalece zmienić, że pojawi się problem wydolności systemu emerytalnego i opieki zdrowotnej.
W strukturze placówek opieki długoterminowej wyróżnia się :
1.zakłady opiekuńczo-lecznicze (ZOL) –w liczbie 285
2. zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze (ZPO)-w liczbie 122
3.hospicja- w liczbie 59
4.oddziały szpitalnej opieki paliatywnej
(dane GUS na rok 2007)
Zasadniczym celem jest udzielanie świadczeń zdrowotnych obejmujących
· leczenie,
· rehabilitację,
· pielęgnację
· dostęp do środków farmaceutycznych i materiałów medycznych .
Grupę celową stanowią ludzie starsi, często niepełnosprawni, niezdolni do samodzielnego funkcjonowania, którzy jednak nie kwalifikują się do leczenia szpitalnego ale wymagają stałej, profesjonalnej opieki ze względu na stan zdrowia i brak zdolności do samoobsługi.
5.„Organizacja lecznictwa uzdrowiskowego w Polsce”
Lecznictwo uzdrowiskowe - zorganizowana działalność polegająca na udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzona w uzdrowisku przez zakłady lecznictwa uzdrowiskowego przy wykorzystaniu warunków naturalnych, takich jak:
a) właściwości naturalnych surowców leczniczych,
b) właściwości lecznicze klimatu, w tym
ü talassoterapia i
ü subterraneoterapia o
ü właściwości lecznicze mikroklimatu
ü towarzyszące temu zabiegi fizykalne;
4) ścieżki ruchowe;5) urządzone odcinki wybrzeża morskiego;6) lecznicze i rehabilitacyjne baseny uzdrowiskowe;7) urządzone podziemne wyrobiska górnicze.
Lecznictwo uzdrowiskowe jest prowadzone przy wykorzystaniu urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego służących do leczniczego wykorzystania naturalnych surowców leczniczych oraz właściwości leczniczych klimatu, w szczególności takich jak:
1) pijalnie uzdrowiskowe;2) tężnie;3) parki;
3) prewentoria uzdrowiskowe dla dzieci;4) przychodnie uzdrowiskowe
Zakładami lecznictwa uzdrowiskowego są:1) szpitale uzdrowiskowe
2) sanatoria uzdrowiskowe;.
Do zadań szpitala uzdrowiskowego należy w szczególności zapewnienie pacjentowi, którego skierowano na leczenie
1) udzielania całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach stacjonarnych;2) całodobowej opieki lekarskiej i pielęgniarskiej;3) realizacji przewidzianych programem leczenia zabiegów przyrodoleczniczych i leczenia farmakologicznego;4) korzystania z naturalnych surowców leczniczych oraz urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego;5) edukacji zdrowotnej.
Do zadań sanatorium uzdrowiskowego należy w szczególności zapewnienie pacjentowi, którego skierowano na:
1) udzielania całodobowych świadczeń opieki zdrowotnej w warunkach stacjonarnych;2) opieki lekarskiej i całodobowej opieki pielęgniarskiej;3) realizacji przewidzianych programem leczenia zabiegów przyrodoleczniczych z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych oraz urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego;4) świadczeń profilaktycznych;5) edukacji zdrowotnej.
9) cukrzyca;
10) otyłość;11) choroby endokrynologiczne;12) osteoporoza;13) choroby skóry;14) choroby kobiece;15) choroby nerek i dróg moczowych;16) choroby krwi i układu krwiotwórczego;17) choroby oka i przydatków oka.
Ustala się następujące kierunki lecznicze uzdrowisk:1) choroby ortopedyczno-urazowe;2) choroby układu nerwowego;3) choroby reumatologiczne;4) choroby kardiologiczne i nadciśnienie;5) choroby naczyń obwodowych;6) choroby górnych dróg oddechowych;7) choroby dolnych dróg oddechowych;8) choroby układu trawienia;
6.Definicja bioterroryzmu oraz ustawodastwo dotyczące broni biologicznej.
BIOTERRORYZM - istotą terroryzmu jest bezprawne i nielegalne użycie przemocy z zamiarem
wymuszenia działania lub zastraszania ludności lub rządu dla osiągnięcia celów np. politycznych,
społecznych, religijnych. Czynnikiem zastraszenia jest użycie lub groźba użycia biologicznie
czynnych substancji toksycznych lub patogennych drobnoustrojów wywołujących choroby zakaźne.
Cele ataków bioterrorystycznych:
- ludność
- zwierzęta hodowlane
- rośliny uprawne
- skażenie żywności
- ekosystem wodny
-
Zastosowanie broni biologicznej w ataku terrorystycznym może nastąpić przez rozpylenie
aerozolu lub skażenie wody, żywności, gleby. Wg danych amerykańskich patogeny to:
· wirus ebola
· wirus ospy prawdziwej
· pałeczki dżumy
· pałeczki jadu kiełbasianego
· laseczki wąglików
Światowe ustawodawstwo:
&...
ekorkosz