Temat: Serce oraz naczynia głowy, tułowia i kończyny górnej
Śródpiersie
1. Górne
Ø Żyły ramienno głowowe
Ø Łuk aorty
Ø Grasica u dorosłych
Ø Tchawica
Ø Przełyk
Ø Nerwy błędne i przeponowe
Ø Splot sercowy
2. Dolne
Ø Przednie
Ø Tętnica piersiowa wewnętrzna
Ø Grasica u dzieci
Ø Serce
Ø Środkowe
Ø Serce i osierdzie
Ø Pień płucny wychodzący z serca
Ø Korzenie płuc
Ø Tylne
Ø Ductus thoracinium
Ø Aorta
Ø Węzły chłonne
Ø Żyła nieparzysta
Ø Nerwy przeponowe
Ø Pnie współczólne
Pomost z końcowego odcinka embrionalnej zatoki żylnej i właściwego prawego przedsionka. Wyróżniamy 2 części rozdzielone są od wew. uwypukleniem – grzebień graniczny (trista terminalis), od zewnątrz bruzdą graniczną (sulcus terminalis)
Ø Zatoka żył głównych (sinus venatum cavarum) początkowy oddcinek do którego uchodzą obie żyły głównie i zatoka wieńcowa
Ø Właściwy przedsionek ma tzw. uszko prawe (auricula dextra ) które tak jak cały przedsionek ma wypustkipionowe tzw. mięśnie grzebieniaste (musculi pectinati) – zwiększają rozciągliwość ściany bocznej i uszka
Ściany przedsionka
Ø Przednia – uszko prawe
Ø Górna – ujście żyły głównej górnej (ostium v. carae superioris) tuż przy przegrodzie międzyprzedsionkowej
Ø Tylna –
Ø ujście żyły głównej dolnej (ostium v. carae inferioris) z zastawką tej żyły (valvula v. carae inferioris)
Ø między ujściem żył znajduje się guzek międzyżylny (tuberculum intervenosum)
Ø ujście zatoki wieńcowej – powięzie zastawki żyły głowowej dolnej w kącie między dolną i przysrodkową ścianą przedsionka posiada szczątkową zastawk zatoki wieńcowej (valvula sinus coronarii)
Ø Przyśrodkowa
Ø Przegroda międzyprzedsionkowa (septum interatriule)
Ø Dół owalny (fossa ovalis) dno dołu tworzy zastawka otworu owalnego (valvula foramini ovalis). Objęty jest rąbkiem dołu owalnego (linbus fossae ovalis). jest pozostałością otworu owalnego (foramen ovale) przez który krew z żyły głównej dolnej przepływa do lewego przedsionka – u płodu. U dorosłych otwarty orwór owalny powoduje zaburzenia przepływu krwi.
Ø Boczna
Ø Otworki dla żył przednich serca , żył najmniejszych ( foramina renarum minimarum)
Ø Grzebień graniczny
Ø Dolna
Ø Prawe ujście przedsionkowo komorowe
Komora prawa (ventriculus dexter)
Ma kształt ostrosłupa trójściennego skierowanego podstawą do góry. W przekroju poprzecznym ma światło w sormie półksiężyca.
Wyróżniamy 3 ściany komory: przednią tylną i przyśrodkową
Na podstawie komory (skierowanej do góry ku tyłowi i w prawo) znajdują się 2 otwory:
Ø Ujście przedsionkowo komorowe prawe (ostrium atroventricularedextrum) ma zaokrąglony kształt i zawiera zastawkę trójdzielną (przedsionkowo komorowa prawa) valva atrioventicularis dextra / tricus piclatis. Posiada trzy płaciki. Płaty brzeżne
Ø Przedni (cuspi anterior) leży przyśrodkowo
Ø Tylny (cuspi posterior) leży bocznie
Ø Przyśrodkowy (cuspi medialis) leży z tyłu
Wszystkie trzy wychodzą z pierścienia włóknistego. Ich powierzchnia przedsionkowa jest gładka komorowa szorstka od przyczepów strun ścięgnistych
Ø Ujście pnia płucnego (ostium truna pulmonalis) jest zakończeniem drogi odpływowej komory tzw. stożka tętniczego prawego (conus arteriosus dexter). zawiera zastawkę pnia płucnego / półksiężycowatą (valva tranci pulmonalis / semilumaris) składającą się z 3 półksiężycowatych pładków: przedni, prawy i lewy. Ujście jest idealnie koliste. Otrzymuje krew z prawego przedsionka i pod słabym ciśnieniem tłoczy ją do płuc przez ujście pnia płucnego.
Droga dopływowa komory i odpływowa (storzek tętniczy) odzielone są od siebie wałem mięśniowym – Grzebień nadkomoriwy (arista supraventracularis) który biegnie pionowo w zdłuż przegrody międzykomorowej
Mięśnie brodawkowatekomory prawej (mm. papilares)są również rozwinięte. Wyróżniamy 3 mięśnie ( grupy) odpowiadające wcięciom między płatkami zastawki trójdzielnej
Ø M. brodawkowaty przedni (m. papilaris anterior)
Ø M. brodawkowaty tylny (m. papilaris posterior)
Ø M. brodawkowatyprzegrodowy (m. papilaris septales) – najbardziej zmienny
Przedsionek lewy (atrium sinistrum)
Do przedsionka lewego wchodzą żyły płucne ( vv. pulmonales)połączone ze sobą poprzecznie odcinkiem uchodzącym bezpośrednio do przedsionka. Wyróżniamy od 2 do 4 żył płucnych. Ściana przedsionkowa jest gładka wyróżniamy uszko lewe (anricula sinistra) wychodzące z przedniej ściany przedsionka, pokryte od wewnątrz mm. grzebieniastymi, jest dłuższe i dłuższe i węższe niż prawe, zachodzi na pień płucny.
Na ścianie międzyprzedsionkowej widoczna jest czerwień, pozostałość zastawki otworu owalnego osłaniającą szczelinkę z prawego przedsionka i otworki drobniutkich żyłek (foramina venarum minimarum)
Na tylnej ścianie widać wycisk przełyku, na przedniej wyciski aorty i pnia płucnegodo których przylega przedsionek. Ścianę dolną tworzy ujście przedsionkowo komorowe lewe.
Otrzymuje krew z lewego przedsionka i pod silnym ciśnieniem wtłacza ją przez ujście aorty do całego ustroju. Ma grubsze ściany i jest dłuższa niż prawa (15mm), kształt stożka. W przekroju poprzecznym światło komory jest owalne. (zanika w skurczu)
Wyróżniamt 3 ściany: przednią, tylną i przyśrodkową
Wierzchołek komory to koniuszek serca wypełniony beleczkami mięśniowymy.
Droga dopływowa i odpływowa komory schodzą się pod bardzo ostrym kątem, są przedzielone pładkiem zastawki dwudzielnej (płatkiem przednim) który działa jak drzwi wachadłowe.
Droga odpływowa to stożek tętniczy lewy kierujący się do ujścia aorty.
Ø Ujście przedsionkowo komorowe lewe (ostium atrioventricularesinistrum) jest bardziej owalne i mniejsze niż prawe. Zamyka je zastwka przedsionkowo komorowa /dwudzielna (valva atrioventicularis sinistra /bicuspidali)
Ø Płatek przedni (przegrodowy, wew, aortowy) jest większy od tylnego i odziela drogę dopływową i odpływową. Ku przegrodzie do przodu
Ø Płatek tylni mniejszy zwrócony do tyłu i boku (brzeżny, zewnętrzny)
Oba płatki wychodzą od pierścienia włuknistego. Obie powierzchnie pładka przedniego są gładnie !!!!
Ø Ujście aorty (ostium aortae)
Leży w przejściu lewego stożka tętniczego w aortę. Po iada zastawkę (valva aortae) zbudowaną z 3 płacików półksiężycowatych (valvalae semiluneres): tylnego, prawego i lewego. Obwód ujścia jest nieznacznie mniejszy od prawego. Płatki są skierowane wkłęsłością do aorty i są grubsze od tych pnia płucnego.
Pzegroda serca (septum corchis)
Odziela ściany serca, jest ustawiona silnie skośnie. Składa się z:
Ø Przegroda międzyprzedsionkowa (septum interatriale). Nieregularna mniej więcej czworokątna blaszka. Ma zróżnicowaną grubość (najcięśza w dole owalnym) w przedsionku prawym zstępuje niżej niż w lewym.
Ø Przegroda międzylomorowa (septum interventriculare). Ma kształt trójkątnej blaszki skierowanej do przedsionków wypukła po stronie prawej , wklęsła po lewej. Na powierzchni zwenętrznej serca odpowiada bruździe międzykomorowej przedniej i tylnej. Składa się z 2 części:
Ø Dolnej grubej części mięśniowej (pars musculis) im bliżej wierzchołka tym grubsza składa się z odcinków mięśniówki komór nie dających się rozdzielić.
Ø Górnej małej cienkiej części błoniastej (pars membranacea) składa się z blaszki tkanki łącznej spręzystej wysłanej wsierdziem. Tzw. część bezbronna. Ma zmienny kształt (od O po D) i grubość. Położona jest bezpośrednio poniżej zastawki aorty.
Płatek przegrodowy zastawki trójdzielnej dzieli ją na część komorową i przedsionkową po stronie prawej.
Budowa ściany serca
___________________________________
Osierdzie włukniste (perycardum fibrosa)
Blaszka ścienna
Osierdzie (pericardium) ___________________________________
Jama osierdziowa( cavitas perycardialis) osierdzie surowicze
___________________________________ (pericardium serosa)
Blaszka trzewna/ nasierdzie (epicardium)
układ przewodzący serca
____________________________________
śródsierdzie (myocardium) mięsień sercowy
szkielet serca
tkanka podosierdziowa
wsierdzie (endocardium) blaszka właściwa wsierdzia
śródbłonek
Układ przewodzący serca (systema conductus cordis)
Swoisty układ mięśniowy regulujący rytmiczne ruchy sreca, prawidłową kolejność skurczów przedsionków i komór. Stanowi jedyne połączenie między mięśniówką komór i przedsionków przedzielonychy pierścieniem włuknistym. Wyróżniamy 2 części układu:
Ø Zatokowo-przedsionkowa
Położona na granicy zatoki żył głównych i właściwego przedsionka prawego. Buduje ją węzeł zatokowo przedsionkowy (nodus sinuatrialis) tzw. węzeł Keithflacka. Ma nieregularny kształt (poszerzona część głowowa podkowiasto obejmująca przedni brzeg ujścia żyły głównej górnej). Od części głowowej odchodzą 2 odnogi:
Ø Prawa – dłuższa biegnie wzdłuż grzebienia granicznego
Ø Lewa – boegnie do przyczepu przegrody międzykomorowej
Ø Przedsionkowo-komorowa
Jedyne połączenie mięśniowe między komórkami przedsionkowymi. Skałada się z :
Ø Węzła przedsionkowo komorowego (nodus atriorentriculatis). znajduje się na dnie prawego przedsionka, powyżej przedsionka włuknistego prawego. W części początkowej staniowi zgrubienie części przedsionkowo-komorowej. Rozszerzony wachadłowato zwęrza się w cylindryczny pęczek przechodzący w pień pęczkaprzedsionkowo-komorowego. Po przeciwnej stronie przechodzi kilkoma wypustkami w mięśniówkę przedsionka.
Ø Pęczka przedsionkowo-komorowego (fascialis atriorentricularis) który składa się z pnia czyli odnogi wspólnej odnogi lewej i prawej ...
Neitiri