bhp.doc

Przebieg oceny ryzyka zawodowego

1. Informacje potrzebne do oceny ryzyka zawodowego

Zaleca się, aby do oceny ryzyka zawodowego były wykorzystywane informacje dotyczące:

- lokalizacji stanowiska pracy i/lub realizowanych na nim zadań,

- osób pracujących na stanowisku, ze szczególnym uwzględnieniem tych osób, dla których przyjmuje się inne szczególne kryteria, takich np. jak kobiety w ciąży, młodociani lub osoby niepełnosprawne,

- stosowanych środków pracy, materiałów i wykonywanych operacji technologicznych,

- wykonywanych czynności oraz sposobu i czasu ich wykonywania przez pracujące na stanowisku osoby,

- wymagań przepisów prawnych i norm, odnoszących się do analizowanego stanowiska,             

- zagrożeń, które już zostały zidentyfikowane, i ich źródeł,

- możliwych skutków występujących zagrożeń,

- stosowanych środków ochronnych,

- związa­nych z warunkami pracy, a także awarii.

Źródłami tych informacji mogą być:

- dane techniczne o stosowanych na stanowisku maszynach i urządzeniach:

- dokumentacja techniczno-ruchowa i instrukcje stanowiskowe,

- wyniki pomiarów czynników szkodliwych i/lub niebezpiecznych, a także uciążliwych, występujących na stanowisku pracy,

- dokumentacja dotycząca wypadków przy pracy, zdarzeń potencjalnie wypadkowych, chorób zawodo­wych oraz awarii,

- przepisy prawne i inne dokumenty normatywne,

- literatura naukowo-techniczna,

- karty charakterystyk substancji chemicznych itp.

Informacji o analizowanym stanowisku mogą dostarczyć również:

- obserwacja środowiska pracy,

- obserwacja zadań wykonywanych na stanowisku pracy,

- obserwacja zadań wykonywanych poza stanowiskiem pracy,

- wywiady z pracownikami,

- obserwacja czynników zewnętrznych, które mogą wpłynąć na stanowisko pracy (np. prace wykonywane przez pracowników na innych stanowiskach pracy, czynniki atmosferyczne),

- analiza organizacji działań, których celem jest zapewnienie właściwych warunków pracy.

2. Identyfikacja zagrożeń.

Do identyfikacji zagrożeń można zastosować metodę list kontrolnych, które mogą być opracowywane na przy­kład z wykorzystaniem wykazów czynników szkodliwych i/lub niebezpiecznych, zawartych w odpowiednich przepisach i normach. W niektórych przypadkach może się okazać potrzebne przyjęcie bardziej zaawansowa­nych metod identyfikacji zagrożeń.

Na etapie identyfikacji przydatna jest przede wszystkim dotychczasowa wiedza na temat zagrożeń występują­cych na analizowanym stanowisku. W każdym przypadku zaleca się sprawdzić, czy wszystkie zagrożenia zostały zidentyfikowane i czy dostępne na ich temat informacje ( jak np. wyniki pomiarów i obliczeń wartości wielkości charakteryzujących zagrożenie) są wystarczające do oceny ryzyka zawodowego.              .

3. Oszacowanie ryzyka zawodowego

Oszacowanie ryzyka zawodowego związanego z poszczególnymi zagrożeniami zidentyfikowanymi na stanowi­skach pracy polega na ustaleniu:

- prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożeń,

- ciężkości szkodliwych następstw tych zagrożeń.

Podstawą do oszacowania ryzyka zawodowego mogą być informacje wymienione w punkcie 1., a także opinie ekspertów.

Oszacowanie ryzyka zawodowego można przeprowadzać w różny sposób, w zależności od potrzeb organizacji. Zaleca się przede wszystkim takie sposoby szacowania ryzyka zawodowego, których stosowanie nie wymaga wiedzy specjalistycznej i które mogą być w prosty sposób wykorzystywane przez osoby przeprowadzające oceny.

Równocześnie istotne jest, aby otrzymane wyniki oszacowania były w pełni wystarczające do wyznaczenia jego dopuszczalności i właściwego planowania działań korygujących i zapobiegawczych.

Zalecanym sposobem jest oszacowanie ryzyka zawodowego w skali trójstopniowej, którego zasady przedsta­wiono w tablicy 1.

Tablica 1. Oszacowanie ryzyka zawodowego w skali trójstopniowej

Przy oszacowaniu ryzyka zawodowego zgodnie z tablicom 1. ciężkość szkodliwych następstw zagrożenia i prawdopodobieństwo ich wystąpienia można określić stosując niżej wymienione wskazówki:

- do następstwo małej szkodliwości zalicza się te urazy i choroby, które nie powodują długotrwałych dolegliwości i absencji w pracy; są to czasowe pogorszenia stanu zdrowia, takie jak niewielkie stłuczenia i zranienia, podrażnienia oczu, objawy niewielkiego zatrucia, bóle głowy itp.

- do następstwo średniej szkodliwości zalicza się te urazy i choroby, które powodują niewielkie, ale długotrwałe lub nawracające okresowo dolegliwości i są związane z okresami absencji; są to np. zranienia, oparzenia II stopnia na niewielkiej powierzchni ciała, alergie skórne, nieskomplikowane złamania, zespoły przeciążeniowe układu mięśniowo-szkieletowego (np. zapalenie ścięgna) itp.,

-do następstw o dużej szkodliwości zalicza się te urazy i choroby, które powodują ciężkie i stale dolegliwo­ści i/lub śmierć: są to np. oparzenia III stopnia, oparzenia II stopnia dużej powierzchni ciała, amputacje, skomplikowane złamania z następową dysfunkcją, choroby nowotworowe, toksyczne uszkodzenia narzą­dów wewnętrznych i układu nerwowego w wyniku narażenia na czynniki chemiczne, zespół wibracyjny, zawodowe uszkodzenia słuchu, astma, zaćma itp.

- do mało prawdopodobnych zalicza się te następstwa zagrożeń, które nie powinny wystąpić podczas całego okresu aktywności zawodowej pracownika,

- do prawdopodobnych zalicza się te następstwa zagrożeń, które mogą wystąpić nie więcej niż kilkakrotnie podczas okresu aktywności zawodowej pracownika,             

- do wysoce prawdopodobnych zalicza się te następstwa zagrożeń, które mogą wystąpić wielokrotnie podczas okresu aktywności zawodowej pracownika,

Tam, gdzie jest to możliwe, zaleca się oszacować ryzyko zawodowe na podstawie wartości wielkości charakteryzujących narażenie. Ogólne zasady oszacowania ryzyka zawodowego w skali trójstopniowej na podstawie wartości wielkości charakteryzujących narażenie przedstawiono w tablicy 2.

Tablica 2. Ogólne zasady oszacowania ryzyka zawodowego w skali trójstopniowej na podstawie wartości wielkości charakteryzujących narażenie

Podane w tablicy 2. ogólne zasady oszacowania ryzyka zawodowego nie uwzględniają zmniejszania narażenia przez zastosowanie środków ochrony indywidualnej, W przypadku zastosowania i prawidłowego doboru tych środków oszacowanie ryzyka zawodowego może ulec zmianie (np. z dużego na średnie), Zasadę tę można zastoso­wać po wyczerpaniu możliwości ograniczenia ryzyka zawodowego za pomocą innych środków ochronnych.

4. Wyznaczenie dopuszczalności ryzyka zawodowego

Podstawowym kryterium dopuszczalności ryzyka zawodowego są wymagania odpowiednich przepisów praw­nych i innych dokumentów normatywnych. W przypadku braku takich wymagań , zaleca się, aby organizacje ustalały własne kryteria dopuszczalności ryzyka zawodowego z uwzględnieniem opinii ekspertów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy, własnych doświadczeń, oraz opinii pracowników i/lub ich przedstawicieli, Dążąc do poprawy warunków pracy, organizacje mogą również ustalać własne kryteria dopuszczalności ryzy­ka zawodowego, oparte na wymaganiach wyższych niż wymagania przepisów prawnych i innych dokumen­tów normatywnych,

Dopuszczalność ryzyka zawodowego można na ogół wyznaczyć bezpośrednio na podstawie jego oszacowa­nia. W tablicy 3. podano zasady wyznaczania dopuszczalności ryzyka zawodowego, które zostało oszacowane w skali trójstopniowej.

...