Kopia e.pdf

Pedagogika Kwalifikacyjna

Organizacja procesu nauczania/ćwiczenia/-dr Izabela Łukasik

Scenariusz lekcji- Powstanie listopadowe -Gimnazjum

Cele ogólne;

– dalsza integracja zespołu klasowego.

– Przełamywanie barier psychologicznych związanych z wystąpieniami

publicznymi

Cele szczegółowe;

Po zakończeniu lekcji uczeń:

- zna przyczyny wybuchu powstania listopadowego,

- rozumie wpływ wydarzeń w Europie na decyzję o wybuchu powstania,

- potrafi wskazać na planie Warszawy miejsca związane z wydarzeniami nocy z 29 na 30

listopada 1830 r.,

- ocenia postawę mieszkańców stolicy i generalicji wobec tych wydarzeń,

- charakteryzuje organizację władz powstańczych,

- zna przyczyny klęski dyktatury Józefa Chłopickiego

- charakteryzuje rolę, jaką odegrało Towarzystwo Patriotyczne w powstaniu,

- zna przyczyny wybuchu wojny polsko-rosyjskiej i dowódców wojsk polskich,

- potrafi lokalizować na mapie najważniejsze bitwy,

- zna pojęcia: detronizacja, dyktator, kunktator.

Plan wynikowy

W wyniku lekcji uczeń kształci umiejętności:

- wyszukiwania i gromadzenia potrzebnych informacji,

- pracy z mapą i planem Warszawy,

- pracy z tekstami źródłowymi i materiałami ikonograficznymi,

- pracy w grupie,

- jasnego, poprawnego, przekonującego wypowiadania się,

- budowania własnej opinii i jej uzasadniania.

Metody pracy

- praca w grupach,

- praca z tekstem źródłowym,

- praca z mapą i planem Warszawy,

- metaplan.

–

Środki dydaktyczne

- Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych , oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B.

Lenard,

- N. Davies, Boże igrzysko ,

- J. Łojek, Kalendarz historyczny. Polemiczna historia Polski ,

- K. Groniowski, J. Skowronek, Historia Polski 1795-1914,

- T. Łepkowski, Powstanie listopadowe,

- S. Kieniewicz, A. Zahorski, W. Zajewski, Trzy powstania narodowe, Warszawa 1992,

- M.M. Drozdowski, A. Zahorski, Historia Warszawy

- Encyklopedia Warszawy ,

- T. Łepkowski, Piotr Wysocki ,

- Kronika powstań polskich 1794-1944,

- Atlas historyczny Polski , PPW

- mapa ścienna - Dawne ziemie Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1795-1864,

- W. Chybowski, Historia. Zeszyt do ćwiczeń na mapach konturowych , Warszawa 2002,

- film Noc Listopadowa, Nauka SA, Wideoteka MEN, Historia cz. IV,

- plany Warszawy.

Przebieg lekcji – czas lekcji 45 min, jedna jednostka lekcyjna

Faza wstępna;

1 sprawdzenie obecności. 2min

2 Wpisanie tematu do dziennika 1 min

Faza realizacji;

Uwaga:

Podczas zajęć wyświetlany będzie film edukacyjny, dlatego należy

zapewnić sobie wcześniej dostęp do sprzętu audiowizualnego.

Po podaniu tematu lekcji nauczyciel proponuje uczniom pracę metodą

metaplanu. Jej celem będzie odpowiedź na pytanie, dlaczego rządy

carskie w Królestwie Polskim w latach 1815-1830 doprowadziły do

wybuchu powstania. Nauczyciel dzieli uczniów na kilka grup i rozdaje im

duże arkusze papieru ze schematem metaplanu. Oto propozycja

rozwiązania metaplanu.

PROBLEM

Dlaczego rządy carskie w Królestwie Polskim w latach 1815-1830

doprowadziły do wybuchu powstania?

JAK BYŁO?

JAK BYĆ POWINNO

- Łamanie konstytucji - wprowadzenie

cenzury, niezwoływanie sejmu.

- Zastosowanie aresztu domowego

wobec przywódców opozycji legalnej -

braci Wincentego i Bonawentury

Niemojowskich.

- Przywrócenie w wojsku kar cielesnych,

bezduszna dyscyplina, obrażanie

oficerów przez wielkiego księcia

Konstantego.

- Carski komisarz, Mikołaj Nowosilcow w

Królestwie Polskim.

- Działalność tajnej policji i liczne

aresztowania, m.in. Waleriana

Łukasińskiego.

- Niespełnienie przez cara obietnicy

włączenia tzw. ziem zabranych do

Królestwa Polskiego.

- Przestrzeganie przez cara zasad

konstytucji i szanowanie autonomii

Królestwa Polskiego.

- Regularne zwoływanie sejmu i

jawność jego obrad.

- Wolność słowa, swobodnie

działająca opozycja sejmowa.

- Wojsko oparte na zasadach

wyniesionych z tradycji

napoleońskiej.

- Urzędy dla Polaków.

- Spełnienie przez cara obietnicy

włączenia tzw. ziem zabranych do

Królestwa Polskiego.

DLACZEGO NIE BYŁO TAK, JAK BYĆ POWINNO?

Car dążył do likwidacji autonomii Królestwa Polskiego.

WNIOSKI

Polacy będą upominać się o poszanowanie praw konstytucyjnych i

wypełnienie obietnic przez cara.

Rozpoczną walkę o niepodległość.

Uczniowie wieszają na tablicy arkusze papieru z rozwiązanymi w grupach

metaplanami. Nauczyciel krótko komentuje wykonaną pracę.

Czas przeznaczony na wykonanie tego zadania to 7min

Rozwinięcie

Nauczyciel zadaje pytania dotyczące wydarzeń międzynarodowych

w 1830 roku. Pyta o cele istnienia Świętego Przymierza i

wynikającej z nich możliwej reakcji Rosji na rewolucje lipcową we

Francji i powstanie w Belgii. Następnie nauczyciel wyświetla

uczniom krótki film dydaktyczny Noc Listopadowa , Nauka SA,

Wideoteka MEN, Historia cz. IV.

Przed rozpoczęciem projekcji wszyscy uczniowie dostają odbity na

ksero fragment planu Warszawy, na którym w trakcie projekcji

zaznaczają miejsca związane z wydarzeniami nocy listopadowej. Po

obejrzeniu filmu uczniowie dokonują rekonstrukcji wydarzeń nocy z

29 na 30 listopada 1830 roku, oceniają także postawę mieszkańców

Warszawy i generalicji Królestwa Polskiego wobec wybuchu

powstania.

Następnie nauczyciel informuje uczniów o kolejnych etapach organizowania się władz powstańczych - powołanie

rządu tymczasowego, dyktatura gen. Józefa Chłopickiego, zwołanie sejmu, powołanie Rządu Narodowego.

Nauczyciel poleca uczniom przeczytanie tekstu źródłowego "Uchwała sejmu o detronizacji Mikołaja I"

Uczniowie pod kierunkiem nauczyciela dokonują analizy tego tekstu, dając odpowiedź na pytania:

W jaki sposób uzasadniony był akt detronizacji?

Dlaczego książę Adam Jerzy Czartoryski podpisując ten dokument powiedział "Zgubiliście Polskę"?

Jakie skutki prawne dla stosunków z Rosją miał akt detronizacji?

Przebieg wojny polsko-rosyjskiej krótko przedstawia nauczyciel,

wskazując na mapie miejsca bitew i ruchy wojsk polskich i rosyjskich.

Podsumowanie

Nauczyciel podkreśla bohaterstwo polskich żołnierzy, talent strategiczny

generała Ignacego Prądzyńskiego, trudną sytuacją wojsk rosyjskich

wywołaną epidemią cholery, nastroje patriotyczne wśród mieszkańców

Warszawy, różnice zdań wśród polityków, opieszałość dowódców.

Zaznacza, że o dalszych losach powstania uczniowie będą dyskutować na

następnej lekcji.

Praca domowa

Uczniowie na podstawie wiedzy wyniesionej z lekcji oraz informacji

zamieszczonych w podręczniku wypełniają następującą tabelę:

Data

Miejsce bitwy

Dowódca

Rezultat i skutki

Uczniowie otrzymują także polecenie, by miejsca bitew zaznaczyć na

mapce konturowej "Królestwo Polskie w latach 1815-1846" .Każdy z

uczniów otrzymuje ksero tekstu

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: