sciaga.doc

Podatki kosztowe obciążają koszty bieżącej działalności przedsiębiorstwa bezpośrednio i pośrednio.

Wynikają z dwóch źródeł:

1. z tytułu posiadanego majątku – podatek od nieruchomości, leśny, rolny, od posiadania psów itp.

2. z tytułu podejmowania czynności koniecznych do uzyskania przychodu – podatek od czynności cywilno-prawnych, opłata skarbowa, miejscowa, administracyjna i targowa, cło.

Podatki przerzucalne

Podstawą opodatkowania jest to obrót wyrażony jako kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o należny podatek od towarów i usług.

Kwota należności brutto (sprzedaż) = Obrót + Należny podatek VAT

Stawka podatku to kwota wyrażona w procentach obrotu, która stanowi o należnym podatku VAT. W Polsce obowiązują:

1. stawka podstawowa – 23% (90% towarów i usług),

2. stawki obniżone – 8 i 5%

Zobowiązanie podatkowe to obliczona różnica pomiędzy podatkiem VAT należnym (ze sprzedaży) i podatkiem VAT naliczonym (przy zakupie). Zobowiązanie to rozstrzyga sie w deklaracji VAT składanej miesięcznie (do 25 dnia kolejnego m-ca) lub kwartalnie. Oprócz ewidencji rachunkowej podmiot zobowiązany jest prowadzić ewidencje podatkowa – rejestry VAT zakupu i sprzedaży, w których wyszczególnia kwoty netto, brutto i VAT naliczonego i należnego od odpowiednich faktur.

Przerzucalność podatku VAT jest ograniczona dla podatników prowadzących sprzedaż opodatkowaną i zwolnioną:

1. dla zakupionych środków trwałych – kwota podatku niepotrącalnego podnosi wartość środka trwałego,

2. dla pozostałych zakupów – kwota podatku niepotrącalnego obciąża koszty przedsiębiorstwa (407 Podatki i opłaty).

Kwotę VAT naliczonego, którego podmiot taki nie ma prawa odliczyć od VAT należnego oblicza się za pomocą struktury sprzedaży w roku poprzedzającym zakup:

VAT niepotrącalny (200x) = (sprzedaż zwolniona od podatku VAT (200x - 1)/ sprzedaż ogółem (200x - 1)) * VAT naliczony (200x)

Saldo Wn konta 223 Rozrachunki z tytułu VAT świadczy o nadwyżce VAT naliczonego nad należnym i występującej nadpłacie podatku VAT. Zgodnie z ustawa o VAT może ona być przeniesiona na następny okres sprawozdawczy jako VAT naliczony bądź w szczególnych przypadkach zwrócona na rachunek bankowy podatnika (25 – 180 dni).

Saldo Ma konta 223 Rozrachunki z tytułu VAT świadczy o nadwyżce VAT należnego nad naliczonym i występującym zobowiązaniu podatkowym regulowanym do 25 dnia kolejnego miesiąca kalendarzowego (wraz ze złożeniem deklaracji VAT-7).

Oprócz ewidencji rachunkowej podmiot zobowiązany jest prowadzić ewidencje podatkowa – rejestry VAT zakupu i sprzedaży, w których wyszczególnia kwoty netto, brutto i VAT naliczonego i należnego od odpowiednich faktur.

Podatki potrącalne

Daniny publiczne należące do grupy podatków i opłat potrącalnych wynikają z wypłacanych przez przedsiębiorstwo wynagrodzeń z różnych tytułów obciążających bieżącą działalność firmy.

Wynagrodzenie to ekwiwalent pieniężny wykonanej pracy na rzecz danego podmiotu przez jego pracowników oraz inne osoby fizyczne na podstawie zawartych z nimi umów o prace lub innych umów cywilno-prawnych (np. zlecenia, o dzieło itp.).

Wynagrodzenia z tytułu umów o prace oraz niektórych umów cywilno-prawnych podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz zdrowotnym. Wszystkie wynagrodzenia podlegają podatkowi dochodowemu.

Potracenie składek na ubezpieczenia oraz zaliczki na podatek, a także ich odprowadzenie na rzecz odpowiednich instytucji należy do podstawowych obowiązków pracodawcy, który w tym przypadku z podatnika staje się płatnikiem.

W przypadku składek na ubezpieczenia społeczne finansowane są one częściowo przez pracownika (pobierane z wynagrodzenia) oraz częściowo przez pracodawcę (dodatkowy koszt związany z pracownikiem – część kosztowa).

Dokumentacja urzędowa związana ze świadczeniami potrącalnymi:

PIT - 4: Deklaracja na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy od łącznej kwoty dokonanych wypłat; do 20 dnia kolejnego m-ca do Urzędu Skarbowego właściwego dla pracodawcy,

PIT - 11: Informacja o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy; do końca lutego następnego roku kalendarzowego lub do 15 dnia kolejnego m-ca po ustaniu stosunku pracy do Urzędu Skarbowego właściwego dla pracownika (umowy o prace),

PIT – 8B: Informacja o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy; do końca lutego następnego roku kalendarzowego do Urzedu Skarbowego właściwego dla zleceniobiorcy (umowy cywilno-prawne),

ZUS ZUA: zgłoszenie pracownika do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, w ciągu 7-dmiu dni od daty podjęcia pracy,

ZUS ZZA: zgłoszenie zleceniobiorcy do ubezpieczeń zdrowotnych, w ciągu 7-dmiu dni od daty podjęcia pracy,

ZUS RCA: imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach, do 15 dnia kolejnego m-ca,

ZUS RZA: imienny raport miesięczny o należnych składkach ubezpieczenia zdrowotnego, do 15 dnia kolejnego m-ca,

ZUS RSA: imienny raport miesięczny o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek, do 15 dnia kolejnego m-ca,

ZUS DRA: miesięczna zbiorcza deklaracja rozliczeniowa, do 15 dnia kolejnego m-ca,

ZUS ZWA: wyrejestrowanie z ubezpieczeń, w ciągu 30 dni od daty wygaśnięcia tytułu ubezpieczenia,

Podatki i środki trwałe

Środki trwałe wycenia sie w kwocie wartości początkowej ustalonej na podstawie:

• wartości rynkowej – dla środków otrzymanych w sposób nieodpłatny lub wniesionych aportem,

• wartości brutto wynikającej z ksiąg podmiotu przekazującego,

• ceny lub kosztu nabycia (cena zakupu lub koszty wytworzenia powiększone o: koszty zakupu, VAT niepotrącalny oraz wszystkie koszty z nimi związane łącznie z finansowymi, poniesione od dnia zakupu lub rozpoczęcia budowy do dnia oddania do użytkowania – w tym podatki i inne opłaty publicznoprawne) – dla środków zakupionych w kraju lub za granica, pomniejszonej o kwotę dotychczasowego umorzenia.

Odsetki budżetowe, kary finansowe i dopłaty podatków

Kary finansowe to grzywny i mandaty nakładane przez organa skarbowe za naruszenie prawa podatkowego. Dotyczą one osób odpowiedzialnych za jego przestrzeganie, a wiec nie maja wpływu na stan finansowy przedsiębiorstw, którymi te osoby zawiadują.

Dopłaty podatkowe to dodatkowe zobowiązania podatkowe wynikające z błędnie obliczonych podatków za lata ubiegłe. Zazwyczaj dotyczą okresów, za które księgi rachunkowe są już' zamknięte (dekret Wn 76 Pozostałe koszty operacyjne, Ma 22 Rozrachunki publiczno-prawne).

Odsetki budżetowe to sankcyjna opłata wynikająca z tytułu przeterminowanego regulowania zobowiązań podatkowych np. dopłat podatkowych (dekret: Wn 75 Koszty finansowe, Ma 22 Rozrachunki publiczno-prawne).

Podatek – publiczno-prawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pienieżne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy wynikające z ustawy podatkowej.

Obowiązek podatkowy - wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pienie0nego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.

Zobowiązanie podatkowe - wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.

Podatnik - osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Płatnik - osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Inkasent - osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:

1) zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wia0e powstanie zobowiązania;

2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania.

Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Je0eli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w tej decyzji. Zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarcza i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów następuje w formie polecenia przelewu.

Za termin dokonania zapłaty podatku uwa0a sie:

1) przy zapłacie gotówka – dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta;

2) w obrocie bezgotówkowym – dzień obcia0enia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu.

Zaległość podatkowa - podatek lub jego zaliczka niezapłacone w terminie płatności.

Od zalęgłości podatkowych, naliczane są odsetki za zwlokę w wysokości 200% stopy kredytu lombardowego NBP. Odsetki za zwlokę nalicza i wpłaca bez wezwania organu podatkowego podatnik, płatnik, inkasent, nastepca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe.

Podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwlokę, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia płatników i inkasentów zaokrągla sie do pełnych złotych. Zaokrąglania podstaw opodatkowania i kwot podatków nie stosuje sie do opłaty skarbowej oraz opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych.

Zobowiązanie podatkowe przedawnia sie z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Dla celów ewidencyjnych w przedsiębiorstwie, podatki i inne opłaty publiczne

możemy podzielić na:

1. podatki i opłaty kosztowe (cenotwórcze) – obciążajace koszty przedsiębiorstwa i wynikające z posiadanego przezeń majątku lub dokonywania czynności związanych z uzyskiwaniem przychodów,

2. podatki przerzucalne – pośrednie, a wiec takie dla których obcia0enie z nich wynikające można przerzucić w cenie sprzeda0y wyrobu, towaru lub usługi na kupującego,

3. podatki i opłaty potracalne – świadczenia nie wynikające bezpośrednio z działalnosci przedsiebiorstwa oraz niezale0ne od jego wyników ani majatku, których obowiazek obliczenia, potracenia i odprowadzenia cia0y na przedsiebiorstwie jako płatniku,

4. podatki dochodowe – stanowiace obowiazkowe obcia0enie wyniku finansowego brutto i wynikajace z przepisów prawa podatkowego.

Ad. 1. Do podatków kosztowych zaliczaja sie:

1. podatek od czynnosci cywilno-prawnych (ustawa z 9.09.2000r. o podatku od czynnosci cywilno-prawnych, Dz. U. 86/2000 poz. 959),

2. podatek rolny (ustawa z 15.11.1984r. o podatku rolnym, Dz. U. 93/1994r. poz. 431 z pózniejszymi zmianami),

3. podatek lesny (ustawa z 30.10.2002r. o podatku lesnym, Dz. U. 200/2002 poz. 1682),

4. podatek od spadków i darowizn (ustawa z 28.07.1983r. o podatku od spadków i darowizn, Dz. U. 16/1997 poz. 89 z pózniejszymi zmianami),

5. podatek od nieruchomosci,

6. podatek od srodków transportowych,

7. podatek od posiadania psów, pozycje 5-7 reguluje ustawa z 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, Dz. U. 2/1991 poz. 84 z pózniejszymi zmianami.

8. podatek od gier (ustawa z 29.07.1992r. o grach i zakładach wzajemnych, Dz. U. 4/2004 poz. 27 z pózniejszymi zmianami),

9. quasi-podatki – wszystkie pozostałe opłaty o charakterze publicznoprawnym, nie noszace miana podatków ale majace wszystkie ich cechy m.in. opłata skarbowa, administracyjna, miejscowa i targowa, czesc składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, których finansowanie obcia0a

pracodawce.

Ad. 2. Podatki przerzucalne to:

1. podatek od towarów i usług (ustawa z 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług, Dz. U. 54/2004 poz. 535 z pózniejszymi zmianami),

2. podatek akcyzowy (ustawa z 23.01.2004r. o podatku akcyzowym, Dz. U. 29/2004 poz. 257 z pózniejszymi zmianami).

Ad. 3. Potracalnymi opłatami i podatkami mo0na nazwac:

1. podatek dochodowy od osób fizycznych (ustawa z 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. 14/2000, poz. 176 z późniejszymi zmianami), płacony z wypłacanych wynagrodzen pracowniczych,

2. składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pracownika finansowane z wypłacanych wynagrodzen (ustawa z dnia 13 pazdziernika 1998r. o systemie ubezpieczen społecznych, Dz. U. 137/1998 poz. 887, ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze srodków pubkicznych – Dz. U. 210/2004 poz. 2135).

Ad. 4. Podatki dochodowe w Polsce to:

1. podatek dochodowy od osób fizycznych (ustawa z 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. 14/2000, poz. 176 z późniejszymi zmianami), płacony od dochodu z prowadzonej działalnosci gospodarczej,

2. podatek dochodowy od osób prawnych (ustawa z 31.01.1989r. o podatku dochodowym od osób prawnych, Dz. U. 3/1989 poz. 12 z późniejszymi zmianami).

Charakterystyka wybranych danin publicznych

Podatek dochodowy od osób fizycznych.

1. Podatnicy – osoby fizyczne (ka0dy człowiek osiagajacy przychody ze źródeł wymienionych w ustawie).

2. Przedmiot opodatkowania – indywidualne dochody osiagane ze wszystkich zródeł przychodu (z wyłaczeniem produkcji rolnej). Dochód = przychód – koszty uzyskania przychodów.

3. Zródła przychodów:

• stosunek słu0bowy, stosunek pracy,

• działalnosc wykonywana osobiscie (umowy zlecenia i dzieła),

• pozarolnicza działalnosc gospodarcza,

• działy specjalne produkcji rolnej,

• nieruchomosci lub ich czesci,

• najem, podnajem, dzier0awa i inne umowy o podobnym charakterze,

• kapitały pienie0ne i prawa majatkowe,

• odpłatne zbycie nieruchomosci, prawa wieczystego u0ytkowania gruntów, innych rzeczy,

• inne zródła.

Przychód – otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniadze i wartosci pienie0ne oraz wartosc otrzymanych swiadczen w naturze i innych nieodpłatnych swiadczen.

4. Zwolnienia – 129 enumeratywnie wymienionych swiadczen zwolnionych z PDOF m.in. zasiłki z pomocy społ., diety i inne nale0nosci za czas podró0y słu0bowej, stypendia itp.

5. Koszty uzyskania przychodów:

- dla okreslonych zródeł okresla sie je jako koszty ryczałtowe np. dla stosunku pracy i umów cywilno-prawnych,

- dla innych sa okreslone jako wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu – dla działalnosci gospodarczej,

- art. 23 wymienia prawie 50 pozycji, których nie zalicza sie do kosztów uzyskania przychodów (m.in. odsetki bud0etowe, kary pienie0ne za naruszenie ...