gen2.doc

(43 KB) Pobierz
GENETYKA (prelekcja 1)

GENETYKA (prelekcja 2)

 

UKŁADY KRWI:

a)     AB0 (austriacki patolog K. Landsteiner) – układ ten zawiera antygeny A i B; przeciwciała skierowane przeciw antygenowi układu AB0 stanowią stały składnik ludzkiego osocza i należą do klasy IgM; cząsteczki krzyżowo reagujące z antygenami układu AB0 znaleziono w komórkach bakterii, roślin, zwierząt, np. w surowicy końskiej znajdują się przeciwciała aglutynujące krwinki człowieka;

 

antygeny krwinkowe

izoaglutyniny obecne w osoczu

fenotyp

A

anty-B

A

B

anty-A

B

A i B

---

AB (kodominacja)

---

anty-A i anty-B

0

 

jeżeli brak transferaz – nieprzekształcona H à grupa krwi 0 – recesywna do A, B i AB;

 

w Europie występuje najczęściej grupa krwi A i 0, rzadziej B, a najrzadziej AB;

 

AGLUTYNACJA – zlepienie erytrocytów; zjawisko wtórne do powstawania kompleksu antygenu z przeciwciałami z zewnątrz; podstawowa metoda identyfikacji antygenów grupowych krwi oraz skierowanych przeciw nim przeciwciał; wystąpienie zależy od:

→    liczby i lokalizacji antygenów na powierzchni erytrocytów;

→    stężenia odpowiednich przeciwciał w surowicy;

antygeny układu AB0 umieszczone są zewnątrzkomórkowo na błonie erytrocytów (ok. 1 mln. cząsteczek) – łatwo dostępne dla przeciwciał;

b)     Rh (od Rhezusa – małpy) – antygeny układu Rh umieszczone są śródbłonowo (30 – 50 tys. cząsteczek) – trudniej dostępne dla przeciwciał (trudniej wywołać aglutynację);

Badania fenotypu układu Rh są wykonywane przeważnie metodą probówkową w środowisku NaCl za pomocą odczynników zawierających przeciwciała monoklonalne: anty-D, anty-C, anty-CW, anty-c, anty-E, anty-e (antygen D najsilniejsze działanie; Rh- na pewno nie ma / Rh+ ma); przeciwciała układu Rh należą do klasy IgG i powstają w wyniku immunizacji;

określenie fenotypu Rh nie zawsze pozwala na ustalenie genotypu – badania rodzinne genetyczne;

 

KONFLIKT SEROLOGICZNY:

→    matka Rh(-) – płód Rh(+);

→    nieszczelność łożyska;

do określenia Rh wykorzystuje się przeciwciała monoklonalne;

 

PRZECIWCIAŁA MONOKLONALNE: 1984r Nobel w dziedzinie medycyny za metodę otrzymywania przeciwciał monoklonalnych – N.K.Jerne, C. Milstein, G.J.F. Kőhler; wykazują specyficzność wobec pojedynczej determinanty antygenowej; produkowane są in vitro przez pojedynczy hybrydowy klon limfocytów B (hybrydoma); hybrydoma powstaje w wyniku fuzji limfocytu B wytwarzającego przeciwciała z komórką nowotworową (szpiczaka), dzieki czemu hybrydoma zyskuje zdolność nieograniczonej proliferacji;

zastosowanie:

→    lokalizacja i leczenie nowotworów;

→    wykrywanie i określanie stężenia leków, enzymów, hormonów;

→    wykrywanie antygenów mikroorganizmów;

→    serologia – badanie antygenów układów grupowych;

 

LEKTYNY – białka roślinne, które w odpowiednim rozcieńczeniu reagują swoiście z pewnymi antygenami krwinek czerwonych, powodując ich aglutynację (mają zdolność wiązania odpowiednich reszt cukrowych);

zastosowanie:

→    badania grup układu AB0, np.

Dolichos biflorus – anty-A

Ulex europaeus – anty-H

→    badania grup układu MNS, np.

Vicia graminea – anty-N

 

TRANSFUZJA KRWI:

w humanizacji przetoczeniowej największe klinicznie znaczenie mają:

→    antygen D (Rh);

→    antygen K (Kell);

→    u biorców D(+) antygeny E, c, CW (układu Rh);

 

zasady stanowiące serologiczną podstawę krwiodawstwa:

→    przetacza się krew zgodną w zakresie antygenów układu AB0 i antygenów antygenów z układu Rh;

→    przetaczana krew nie może zawierać antygenu reagującego z przeciwciałami biorcy lub antygenu, który był odpowiedzialny za stwierdzoną alloimmunizację w przeszłości;

→    chorym, którzy kiedykolwiek wytworzyli alloprzeciwciała odpornościowe lub u których stwierdza się autoprzeciwciała aktywne w 37ºC należy dobierać krew zgodną w antygenie K z układu Kell;

 

przetaczanie grupy 0 chorym innej grupy jest dopuszczalne:

→    w stanie zagrażającym życiu, gdy brak krwi jednoimiennej;

→    obecne alloprzeciwciała odpornościowe, gdy brak krwi zgodnej jednoimiennej;

→    bardzo słaba ekspresja antygenów A lub B lub trudności w określeniu grupy AB0;

→    brak krwi Rh(-) w układzie AB0 – przetacza się krew gr 0 Rh(-);

 

najrzadsza krew – AB Rh(-)

...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin