Nr 42.
Schemat budowy zwoju rzęskowego - ganglion ciliare
Do zwoju rzęskowego dochodzą:
1. Korzeń parasympatyczny (przywspółczulny) przedzwojowy - radix parsympathica preganglionaris. Włókna tego korzenia wychodzą z jądra dodatkowego n. okoruchowego (jądra parasympatycznego, autonomicznego, Westphala-Edingera) - nucleus accessorius n. oculomotorii (nucleus parasympathicus, autonomicus). Przebiegają w obrębie n. okoruchowego - n. oculomotorius (III).
2. Korzeń czuciowy - radix sensitiva, jest gałęzią łączącą ze zwojem rzęskowym - ramus communicans cum ganglio ciliare (tranzytem przechodzi przez zwój). Odchodzi od n. nosowo-rzęskowego - n. nasociliaris; odgałęzienie pierwszej gałęzi n. trójdzielnego, nerwu ocznego - n. ophthalmicus (V1), który jest gałęzią obwodową zwoju trójdzielnego.
3. Korzeń sympatyczny (współczulny) pozazwojowy - radix sympathica postganglionaris (tranzytem przechodzi przez zwój) - pochodzi ze splotu szyjno-tętniczego wewnętrznego - plexus caroticus internus, który utworzony jest przez analogiczny nerw szyjno-tętniczy wewnętrzny - n. caroticus internus. Nerw ten jest odgałęzieniem zwoju szyjnego górnego pnia współczulnego - ganglion cervicale superius trunci sympathici. Włókna przedzwojowe pochodzą z jądra pośrednio-bocznego - nucleus intermediolateralis (nucleus sympathicus lateralis) - centrum ciliospinale.
Ze zwoju rzęskowego wychodzą nn. rzęskowe krótkie - nn. ciliares breves, które zawierają:
· Włókna parasympatyczne pozazwojowe przeznaczone dla m. rzęskowego - m. ciliaris i m. zwieracza źrenicy - m. sphincter pupillae,
· Włókna sympatyczne przeznaczone dla m. rozwieracza źrenicy - m. dilator pupillae, mm. tarczkowych - mm. tarsales i m. oczodołowego - m. orbitalis.
· Włókna czuciowe zaopatrują rogówkę, twardówkę, tęczówkę, ciało rzęskowe i naczyniówkę oka.
Nr 43.
Schemat budowy zwoju skrzydłowo-podniebiennego - ganglion pterygopalatinum
Do zwoju skrzydłowo-podniebiennego dochodzą:
1. Korzeń parasympatryczny (przywspółczulny) przedzwojowy - radix parsympathica preganglionaris. Włókna tego korzenia pochodzą z jądra ślinowego górnego - nucleus salivatorius superior. Przebiegają w obrębie n. twarzowego - VII (pośredniego - XIII) - n. facialis - (intermedius). Opuszczają nerw twarzowy jako n. skalisty większy n. petrosus major, który przedłuża się w n. kanału skrzydłowego - n. canalis pterygoidei
2. Korzeń czuciowy - radix sensitiva, tworzą gałęzie zwojowe (nerwy skrzydłowo-podniebienne) - rr. ganglionares, nn. pterygopalatini (tranzytem przechodzą przez zwój). Włókna tego korzenia odchodzą od drugiej gałęzi n. trójdzielnego, nerwu szczękowego - n. maxillaris (V2), która jest gałęzią obwodową zwoju trójdzielnego.
3. Korzeń sympatyczny (współczulny) pozazwojowy - radix sympathica postganglionaris (tranzytem przechodzi przez zwój) tworzy n. skalisty głęboki - n. petrosus profundus (wraz z n. skalistym większym tworzą n. kanału skrzydłowego) - pochodzi ze splotu szyjno-tętniczego wewnętrznego - plexus caroticus internus, który utworzony jest przez analogiczny nerw szyjno-tętniczy wewnętrzny - n. caroticus internus. Nerw ten jest odgałęzieniem zwoju szyjnego górnego pnia współczulnego - ganglion cervicale superius trunci sympathici. Włókna przedzwojowe pochodzą z jądra pośrednio-bocznego - nucleus intermediolateralis (nucleus sympathicus lateralis).
Ze zwoju skrzydłowo-podniebiennego wychodzą (włókna parsympatyczne pozazwojowe, sympatyczne i czuciowe):
· Gg. nosowe tylne górne boczne - rr. nasales posteriores superiores laterales.
· Gg. nosowe tylne górne przyśrodkowe - rr. nasales posteriores superiores mediales > n. nosowo-podniebienny - n. nasopalatinus.
· N. podniebienny większy - n. palatinus major.
· Nn. podniebienne mniejsze - nn. palatini minores.
· Gg. oczodołowe - rr. orbitales.
Część włókien parasympatycznych pozazwojowych wychodzi ze zwoju skrzydłowo-podniebiennego przez gałęzie zwojowe (nn. skrzydłowo-podniebienne) - rr. ganglionares (nn. pterygopalatini) do n. szczękowego - n. maxillaris, stąd do n. jarzmowego - n. zygomaticus, a następnie przez gałąź łączącą z nerwem łzowym - ramus communicans cum nervo lacrimali dochodzą do nerwu łzowego - n. lacrimalis, który doprowadza te włókna do gruczołu łzowego - glandula lacrimalis.
Przez zwój skrzydłowo-podniebienny przechodzą również tranzytem włókna ruchowe (odchodzą od nerwu twarzowego), które przeznaczone są dla m. dźwigacza podniebienia miękkiego - m. levator veli palatini i dla m. języczka - m. uvulae.
Nr 44.
Schemat budowy zwoju usznego - ganglion oticum
Do zwoju usznego dochodzą:
1. Korzeń parasympatyczny (przywspółczulny) przedzwojowy - radix parsympathica preganglionaris. Włókna tego korzenia wychodzą z jądra ślinowego dolnego - nucleus salivatorius inferior. Przebiegają w obrębie n. językowo-gardłowego - n. glossopharyngeus (IX). Opuszczają nerw jezykowo-gardłowy jako n. bębenkowy - n. tympanicus, który przedłuża się w splot bębenkowy - plexus tympanicus, a następnie w n. skalisty mniejszy - n. petrosus minor.
2. Korzeń czuciowy - radix sensitiva utworzony jest przez gałęzie zwojowe - rr. ganglionares, (tranzytem przechodzą przez zwój) odchodzące od trzeciej gałęzi n. trójdzielnego, nerwu żuchwowego - n. mandibularis (V3), który jest gałęzią obwodową zwoju trójdzielnego.
3. Korzeń sympatyczny (współczulny) pozazwojowy - radix sympathica postganglionaris (tranzytem przechodzi przez zwój). Część włókien tego korzenia (a) pochodzą ze splotu szyjno-tętniczego wewnętrznego - plexus caroticus internus (otacza t. szyjną wewnętrzną) poprzez nerwy szyjno-bębenkowe - nn. caroticotympanici, które łączą się ze splotem bębenkowym. Splot szyjno-tętniczy wewnętrzny utworzony jest przez analogiczny nerw szyjno-tętniczy wewnętrzny - n. caroticus internus. Część włókien współczulnych (b) pochodzi ze splotu szyjno-tętniczego zewnętrznego - plexus caroticus externus, który otacza t. oponową środkową i pochodzi od n. szyjno-tętniczego zewnętrznego - n. caroticus externus. Obie części włókien współczulnych pochodzą ze zwoju szyjnego górnego pnia współczulnego - ganglion cervicale superius trunci sympathici. Włókna przedzwojowe pochodzą z jądra pośrednio-bocznego - nucleus intermediolateralis (nucleus sympathicus lateralis).
Przez zwój uszny przechodzą tranzytem włókna ruchowe pochodzące od n. twarzowego, które podążają następnie do zwoju skrzydłowo-podniebiennego.
Ze zwoju usznego odchodzą dwie gałęzie łączące:
· Gałąź łącząca z n. policzkowym - r. communicans cum n. buccali - doprowadza włókna wydzielnicze do drobnych gruczołów przedsionka ust (policzkowych, trzonowych i wargowych),
· Gałąź łącząca z n. uszno-skroniowym - r. communicans cum n. auriculotemporali - doprowadza włókna wydzielnicze dla ślinianki przyusznej - glandula parotis.
Nr 45.
Schemat budowy zwoju podżuchwowego - ganglion submandibulare
Do zwoju podżuchwowego dochodzą:
1. Korzeń parasympatyczny (przywspółczulny) przedzwojowy - radix parsympathica preganglionaris. Włókna tego korzenia wychodzą z jądra ślinowego górnego - nucleus salivatorius superior. Przebiegają w obrębie n. twarzowego - VII (pośredniego - XIII) - n. facialis (intermedius). Opuszczają nerw twarzowy jako struna bębenkowa - chorda tympani. Struna bębenkowa łączy się z n. językowym - n. lingualis, który jest odgałęzieniem n. żuchwowego - n. mandibularis (V3). N. językowy daje gałąź łączącą tylną ze zwojem podżuchwowym - r. communicans posterior cum nervo linguali.
2. Korzeń czuciowy - radix sensitiva - to gałąź łącząca tylna z n. językowym - r. communicans posterior cum nervo linguali (tranzytem przechodzi przez zwój). Odchodzi od n. językowego - trzeciej gałęzi n. trójdzielnego, n. żuchwowego - n. mandibularis (V3), który jest gałęzią obwodową zwoju trójdzielnego.
3. Korzeń sympatyczny (współczulny) pozazwojowy - radix sympathica postganglionaris (tranzytem przechodzi przez zwój) - pochodzi ze splotu szyjno-tętniczego zewnętrznego plexus caroticus externus, który utworzony jest przez analogiczny nerw szyjno-tętniczy zewnętrzny - n. caroticus externus. Nerw ten jest odgałęzieniem zwoju szyjnego górnego pnia współczulnego - ganglion cervicale superius trunci sympathici. Włókna przedzwojowe pochodzą z jądra pośrednio-bocznego - nucleus intermediolateralis (nucleus. sympathicus lateralis).
Ze zwoju podżuchwowego wychodzą:
· G. łącząca przednia z n. językowym - r. communicans anterior cum nervo linguali - zawiera włókna przeznaczone do unerwienia ślinianki podjęzykowej - glandula sublingualis i gruczołów 2/3 przedniej części języka, powierzchni dolnej języka i dna jamy ustnej właściwej,
· Gg. gruczołowe - rr. glandulares - przeznaczone są do unerwienia ślinianki podżuchwowej - glandula submandibularis.
Nr 46.
Schemat unerwienia ślinianki przyusznej - glandula parotis: nucleus salivatorius inferior > n. glossopharyngeus (IX) > n. tympanicus > plexus tympanicus > n. petrosus minor > ganglion oticum [przełączenie włókien przedzwojowych (pierwszego neuronu obwodowego) na włókna pozazwojowe (drugiego neuronu obwodowego)] > ramus communicans cum nervo auriculotemporali > glandula parotidea.
...
matria