Wydarzenia:
1797 – utworzenie Legionów: na czele JAN HENRYK DĄBROWSKI (1 Legia: JÓZEF WIELHORSKI; 2 Legia: WINCENTY FRANCISZEK RYMKIEWICZ; 2 Legia: WINCENTY AKSAMITOWSKI).
1797 - bitwie pod Reggio
1798 – udział w zdobyciu Rzymu
1799 - bitwie nad Trebbią
1799 – utworzono LEGIĘ NADDUNAJSKĄ - polskie oddziały wojskowe, utworzone 1799 w Republice Batawskiej przy poparciu Francji przez gen. Karola Kniaziewicza; miała udział w zwycięstwie pod Hohenlinden.
1800 – BITWA POD MARENGĄ decydująca bitwa drugiej kampanii włoskiej Napoleona, Bitwa zakończyła się zwycięstwem Francuzów, a jej następstwem było wycofanie się Austriaków z Włoch (udział Legionów Dąbrowskiego).
1802 – Legio Naddunajski skierowany do walki z powstaniem murzyńskim na HAITI (Wyspa SAN DOMINGO). Kniaziewicz podał się do dymisji.
1806 – wybuch powstania (na czele Jan Henryk Dąbrowski) w Wielkopolsce: do życia politycznego wraca JÓZEF PONIATOWSKI
1807 – pokój w TYLŻY: UTWORZENIE KSIĘSTWA WARSZAWSKIEGO.
1807 – utworzenie Legii NADWIŚLAŃSKIEJ – po dowództwem JÓZEFA CHŁOPICKIEGO brała udział w oblężeniu Saragossy.
1808 – BITWA W WĄWOZIE SAMOSIERRA - brawurowej szarży polskich szwoleżerów pod dowództwem Jana Kozietulskiego, która otworzyła wojskom Napoleona drogę na Madryt.
1809 – BITWA POD RASZYNEM:
w czasie wojny austriacko-polskiej przez wojska polskie i saskie dowodzone przez księcia Józefa Poniatowskiego z korpusem wojsk austriackich dowodzonych przez arcyksięcia Ferdynanda d'Este. KSIĘSTWO WARSZAWSKIE POWIĘKSZONE O TRZECI ZABÓR AUSTRIACKI.
UDZIAŁ LEGIONÓW W KAMPANII ROSYJSKIEJ NAPOLEONA:
Poniatowski otrzymał dowództwo części blisko stutysięcznych wojsk polskich. Armia Kśięstwa Warszawskiego w 1812 odznaczyła się wielokrotnie: pod Smoleńskiem, Borodino, Czyrykowem, Winkowem. Po Borodino Poniatowski przyszłość kampanii widział czarno i doradzał wstrzymanie dalszej ofensywy. Poniatowski ciężko ranny w bitwie po Wiaźmą, próbował kontynuować aktywną służbę, ale po kilku dniach zmuszony był do zdania komendy korpusu (przekazanej Zajączkowi) i podróżowania dalej na zachód w powozie z dwoma rannymi przybocznymi (do końca życia do zdrowia w pełni nie powrócił). Przy przeprawie przez Berezynę (wojsko Księstwa otrzymało zadanie obrony tyłów Wielkiej Armii) ledwie uniknęli niewoli rosyjskiej, ale ostatecznie 12 grudnia dotarli do Warszawy.
Zarekomendowany przez Murata, PONIATWOSKI został w pierwszym dniu bitwy pod Lipskiem, 16 października, mianowany przez Napoleona marszałkiem Francji, co było jedynym takim wyróżnieniem dla cudzoziemca. 19 października i Poniatowski wykonywał swój ostatni rozkaz - osłonę odwrotu armii francuskiej. Mając za sobą przedwcześnie wysadzony most na Elsterze, znowu ciężko raniony, rzucił się z koniem do wezbranej rzeki i został omyłkowo ostrzelany przez Francuzów stojących na drugim brzegu.
UBIÓR POLSKIEGO LEGIONISTY:
Legioniści nosili mundury podobne do polskich z włoskimi napisami: Gli uomini sono fratelli (Ludzie wolni są braćmi) oraz kokardy w narodowych barwach francuskich.
Ustalono, że ubiór i komenda, organizacja będzie francuska, a szlify lombardzkie. Zapewniono awansu wojskowego żołnierzom nie pochodzącym ze stan szlacheckiego.
JAN HENRYK DĄBROWSKI - 1794 w powstaniu kościuszkowskim wsławił się obroną Warszawy oraz wyprawą dla wsparcia powstania w Wielkopolsce, generał, twórca Legionów Polskich we Włoszech w1797 - dowodził I Legią w bitwach nad Trebbią i pod Novi; 1806 zorganizował na wezwanie Napoleona w Wielkopolsce powstanie przeciw Prusakom; w październiku 1813 po śmierci ks. J. Poniatowskiego mianowany przez Napoleona naczelnym wodzem wojsk polskich; w Królestwie Polskim senator-wojewoda.
Gen. JÓZEF ZAJĄCZEK - Zasłużył się 18 czerwca w bitwie pod Zieleńcami, dowodząc 3 pułkiem straży przedniej, po której został odznaczony nowo ustanowionym orderem Virtuti Militari. Brał udział w wyprawie Napoleona do Egiptu, po bitwie pod Kanopą 1801, po której został awansowany na generała dywizji. Po klęsce francuskiej w Egipcie, od 1802 służył we Francji i Włoszech. W roku 1806 na rozkaz cesarza Napoleona organizował wojsko polskie - 1 Legię Północną, następnie od stycznia 1807 na ziemi kaliskiej Legię Kaliską. Brał udział w w kampanii moskiewskiej Napoleona w 1812 roku dowodząc 16 Dywizją Piechoty. Pod Smoleńskiem został trzykrotnie ranny, a w bitwie nad Berezyną stracił prawą nogę. Dostał się następnie do niewoli rosyjskiej.
JÓZEF WYBICKI - konfederacji barskiej, potem stronnik królewskiego obozu reform. poseł na Sejm Czteroletni; 1794 uczestnik powstania kościuszkowskiego. Autor hymnu Mazurek Dąbrowskiego.
KONSTYTUCJA (według wzorów napoleońskiej konstytucji francuskiej z 1800); została nadana przez Napoleona w DREŹNIE
· Wprowadzała monarchię konstytucyjną
· Księstwo Warszawskie miało zostać połączone unią personalną z Saksonią, królem został Fryderyk August, wnuk Augusta III Sasa (co przewidywała już Konstytucja 3 maja).
· Dwuizbowy Sejm posiadał bardzo ograniczone kompetencje: Izba poselska (szlachta) i Senat (biskupi; kasztelanowie; wojewodowie).
· RADA MINISTRÓW - Na czele Rady stał Prezes. W jej skład wchodzili ponadto ministrowie: sprawiedliwości, spraw wewnętrznych, wojny, skarbu oraz policji. W początkowym okresie pełniła funkcję zastępcy króla (pierwszym prezesem został Stanisław Małachowski).
· RADA STANU - składała się z ministrów księstwa; miała również wspólnego z Radą Ministrów sekretarza i (do 1810 r.) wspólną kancelarię. Prowadziło to do wzajemnego przenikania się funkcji tych organów władzy. Zmiana nastąpiła 12 sierpnia 1808 r., gdy król Fryderyk August III mianował dodatkowych 6 radców stanu; po przyłączeniu zdobytych na Austrii w 1809 r. terenów Galicji było już 12 radców: Do kompetencji Rady Stanu należały:
a) przygotowanie projektów aktów ustawodawczych - dekretów królewskich i uchwał Sejmu
b) sądownictwo administracyjne w II instancji,
c) spory kompetencyjne między urzędami,
d) pozbawianie urzędników publicznych immunitetu sądowego,
e) opiniowanie raportów z działalności ministrów,
f) sądownictwo kasacyjne w sprawach cywilnych i karnych.
· Kodeks Napoleoński (wolność osobista, wolność wyznania itd.)
· nadającego wolność osobistą wszystkim mieszkańcom Księstwa.
· chłop mógł co prawda dowolnie przemieszczać się na terenie państwa, jednak był zobowiązany do pozostawienia swemu panu tzw. załogi, czyli inwentarza żywego, budynków i narzędzi, a także zasiewów.
· dekret zezwalał dziedzicowi na usunięcie chłopa z ziemi wedle własnego uznania, z jedynym warunkiem półrocznego wymówienia gruntu.
· konsekwencją wydania dekretu grudniowego było ekonomiczne uzależnienie chłopstwa od właścicieli ziemskich, gdyż wielu mieszkańców wsi nie miało możliwości znalezienia zajęcia poza rolnictwem.
Sprawę Polski na Kongresie reprezentował ADAM JERZY CZARTORSYKI - Był przyjacielem i doradcą cara Aleksandra I. Mianowany przez niego w 1803 kuratorem wileńskiego okręgu naukowego przyczynił się do rozwoju oświaty na wschodnich ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, rozbudował sieć szkół parafialnych z językiem polskim. W latach 1804-1806 pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych w rządzie Rosji. Położył duże zasługi w rozkwicie Uniwersytetu Wileńskiego. W 1824 po procesie filomatów i filaretów podał się do dymisji.
ALEKSANDER I a sprawa Polski: był zwolennikiem utworzenia Królestwa Polskiego z Księstwa Warszawskiego.
KRÓLESTWO POLSKIE – oficjalnie miało być połączone unią personalną z Rosją. Składać się miało 2 i 3 zaboru pruskiego (prócz części Wielkopolski z Poznaniem, Gdańska i Torunia – Prusy jako rekompensatę otrzymały również 1/5 Saksonii) oraz 3 zaboru austriackiego z wyjątkiem KRAKOWA (wolne miasto). Saliny wielickie przyłączone do Austrii.
· zapewnienie silnej władzy królowi, którym miał być car Rosji – unia personalna
· król miał władzę wykonawczą i ustawodawczą
· powoływał ministrów, senatorów i wyższych urzędników
· dysponował prawem zawieszania ustaw sejmowych
· królowi przysługiwało prawo wypowiadania wojny oraz zawierania umów międzynarodowych
· wspólna polityka zagraniczna (Królestwa i Rosji)
· zastępca króla (namiestnik) miał szerokie pełnomocnictwo
· zapewniała dominującą rolę szlachcie
· wprowadzała wolność słowa, wyznania i nietykalność osobistej
· językiem urzędowym miał być język polski
TAJNE ZWIĄZKI (opozycja nielegalna):
TOWARZYSTWO FILOMATÓW - tajne stowarzyszenie młodzieży wileńskiej, o celach społeczno-patriotycznych i samokształceniowych działające w latach 1817-1823. Słowo Filomaci pochodziło z języka greckiego i oznacza miłośników nauki. Na zebraniach dyskutowali na temat piśmiennictwa polskiego i zagranicznego, cenili dzieła starożytnych pisarzy oraz filozofów oświeceniowych. Interesowała ich literatura współczesna jak i z dawnych epok (Jan Czeczot, Józef Jeżowski, Tomasz Zan i Adam Mickiewicz).
TOWARZYSTWO FILARETÓW - tajne stowarzyszenie patriotyczne młodzieży wileńskiej, założone przez filomatów w miejsce Zgromadzenia Pożytecznej Zabawy (tzw. Promienistych) (Tomasz Zan).
ZWIĄZEK WOLNYCH POLAKÓW – organizacja Uniwersytetu Warszawskiego (Tadeusz Krępowiecki; Wiktor Heltman).
NARODOWE TOWARZYSTWO PATRIOTYCZNE (wcześniejsza nazwa WOLNOMULARSTWO NARODOWE) – Walerian Łukasiński - polski działacz niepodległościowy, żołnierz 4 Pułku Piechoty liniowej. Został aresztowany w 1822 i skazany 14 czerwca 1824 na 7 lat ciężkiego więzienia. Za próbę wzniecenia buntu w więzieniu w Zamościu wyrok został przedłużony do 14 lat. W czasie powstania listopadowego wywieziony do twierdzy Szlisselburskie...
lukasz247__