Dogłęba analiza wpływów i powiązań poszczególnych firm i korporacji na świecie wykazuje, iż zdecydowana większość gospodarki światowej kontrolowana jest przez niewielką grupkę firm.
Analiza przeprowadzona została przez Szwajcarski Federalny Instytut Technologiczny z siedzibą z Zurichu (Swiss Federal Institute of Technology) i dotyczyła powiązań 130 tysięcy firm i korporacji z 48 państw. Jak wynika z analizy, jakkolwiek na poziomie lokalnym odnosi się wrażenie względnej swobody działań, to jednak większość firm kontrolowanych jest przez zaledwie kilka – około dziesięciu – globalnych korporacji, banków i funduszy zbiorowych.
Naukowcy szwajcarscy, Stefano Battistion i James Glattfelder, poddali analizie 24 877 spółek akcyjnych oraz 106 141 innych jednostek oferujących akcje w 2007, pochodzących z 48 krajów świata, i stwierdzili, że wszystkie one posiadają pewien wspólny “kręgosłup”, który reprezentowany jest w 80 procentach przez kapitał zarządzany przez “zadziwiająco małą grupę właścicieli akcji”.
“Patrząc na tę strukturę z poziomu lokalnego, wydaje się ona zdywersyfikowana” – stwierdza Glattfelder – “jednak jeśli zaczniemy dochodzić do tego kto jest przy końcach tych sznurków, znajdziemy tam te same osoby. Takiego wyniku nie można spodziewać się obserwując struktury tylko z poziomu lokalnego.”
Matthew Jackson, ekonomista z kalifornijskiego uniwerstytu Stanford, specjalizujący się w badaniu społecznych i ekonomicznych powiązań sieciowych mówi, że podejście szwajcarskich naukowców może mieć zastosowane w znalezieniu odpowiedzi na pytanie o rzeczywistą kontrolę korporacji oraz na to jak oddziaływują one na siebie. “Jest jasne, że patrząc na niedawny finansowy kryzys, zrozumienie zależności pomiędzy firmami i udziałowcami jest bardzo ważne dla przyszłości.” – mówi Jackson.
Analiza wyjaśnić może co tak naprawdę sprawia, że kryzys dotyka w tym samym czasie wszystkie kontynenty. Pokazuje ona bowiem, że światową gospodarką, z setkami tysięcy firm i korporacji, zarządza zaledwie kilka firm, z których największą zidentyfikowano i jest nią Capital Group Companies – CGC, globalna jednostka posiadająca udziały większościowe w największych korporacjach aż w 36 z 48 przebadanych krajów świata.
Badając zależności od CGC, będącej w praktyce globalną jednostką kontrolującą większość największych przedsiębiorstw na świecie, wzięto pod uwagę również zależności drugiego stopnia, czyli przypadków gdy firma kontrolowana jest przez inną jednostkę nadrzędną.
Autorzy analizy nie próbują odpowiadać na pytania czy np. firma nadrzędna mogłaby i chciałaby wywierać wpływ na kontrolowane przez siebie jednostki, jednak obserwując współczesną gospodarkę można za autorów udzielić odpowiedzi twierdzącej.
Wstępną informację o wynikach badań podał serwis Inside Science, sponsorowany przez Amerykański Instytut Fizyki (American Physical Society), organizację-matkę skupiającą 25 największych naukowych i inżynierskich stowarzyszeń. Cała analiza będzie wkrótce opublikowana w najbardziej prestiżowym periodyku nauk fizycznych Physical Review E
cwiru82